Shloka 5
Bhīma–Hanūmān Dialogue on Yugas (युगवर्णनम्)
हनूमानुवाच वानरोऊहं न ते मार्ग प्रदास्यामि यथेप्सितम् | साधु गच्छ निवर्तस्व मा त्वं प्राप्स्यसि वैशसम्,हनुमानजी बोले--भैया! मैं वानर हूँ। तुम्हें तुम्हारी इच्छाके अनुसार मार्ग नहीं दूँगा। अच्छा तो यह होगा कि तुम यहींसे लौट जाओ, नहीं तो तुम्हारे प्राण संकटमें पड़ जायँगे
hanūmān uvāca | vānaro ’haṃ na te mārgaṃ pradāsyāmi yathepsitam | sādhu gaccha nivartasva mā tvaṃ prāpsyasi vaiśasam ||
Hanuman sprach: „Ich bin ein Vānara; ich werde dir den Durchgang nicht gewähren, wie du es begehrst. Am besten kehrst du von hier um. Bestehe nicht darauf—sonst wirst du Unheil treffen, und dein Leben selbst gerät in Gefahr.“
भीम उवाच
Educational Q&A
Power should be guided by restraint and discernment. Hanuman’s refusal and warning emphasize that desire-driven forcefulness can lead to ruin; the ethical choice is to withdraw when a path is improper or dangerous.
During the Pandavas’ forest exile, Bhima encounters Hanuman blocking the way. Hanuman identifies himself as a vanara and denies Bhima the passage he wants, advising him to turn back to avoid a disastrous outcome.