Shloka 32
शल्यस्य सेनापत्याभ्युपगमः | Śalya’s Acceptance of Command
गृहे यत् क्षत्रियस्यापि निधन तद् विगर्हितम् । अधर्म: सुमहानेष यच्छय्यामरणं गृहे,'क्षत्रियकी भी यदि घरमें मृत्यु हो जाय तो उसे निन्दित माना गया है। घरमें खाटपर सोकर मरना यह क्षत्रियके लिये महान् पाप है
gṛhe yat kṣatriyasyāpi nidhanaṁ tad vigarhitam | adharmaḥ sumahān eṣa yacchayyāmaraṇaṁ gṛhe ||
Sañjaya sprach: Selbst für einen kṣatriya gilt es als tadelnswert, daheim zu sterben. Im eigenen Haus—auf einem Bett liegend—zu sterben, wird als ein sehr großer Verstoß gegen das dharma eines Kriegers angesehen; denn sein vorgeschriebener Weg ist es, Gefahr und Tod auf dem Feld der Pflicht zu begegnen, nicht in geschützter Bequemlichkeit.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse asserts kṣatriya-dharma: a warrior’s honorable end is tied to active duty and courage. Dying comfortably at home—symbolized by ‘death on a bed’—is portrayed as a serious lapse from the warrior’s ethical vocation.
Sañjaya, narrating events to Dhṛtarāṣṭra, comments on the standards of warrior conduct. He frames death-at-home for a kṣatriya as censurable, reinforcing the epic’s battlefield code of honor and duty.