द्रोणाभिमुखानां निवारण-युद्धम् / Interceptions on the Droṇa-front
जो राजा युधिष्छिर दीर्घकालतक जटा और मृगचर्म धारण करके वनमें रहे और कुछ कालतक लोगोंसे अज्ञात रहकर भी विचरे हैं, वे ही आज रणभूमिमें विशाल सेना जुटाकर चढ़ आये हैं, इसमें मेरे तथा पुत्रोंके दैवयोगके सिवा दूसरा क्या कारण हो सकता है? ।। युक्त एव हि भाग्येन ध्रुवमुत्पद्यते नर: । स तथा<55कृष्यते तेन न यथा स्वयमिच्छति,निश्चय ही मनुष्य भाग्यसे युक्त होकर ही जन्म ग्रहण करता है। भाग्य उसे उस अवस्थामें भी खींच ले जाता है, जिसमें वह स्वयं नहीं जाना चाहता
dhṛtarāṣṭra uvāca | yo rājā yudhiṣṭhiraḥ dīrghakālaṃ jaṭā-mṛgacarma-dhāraṇaṃ kṛtvā vane 'vasat, kiṃcit kālaṃ ca lokebhyo 'jñātaḥ san vicacāra, sa eva adya raṇabhūmau viśālāṃ senāṃ saṃnidhāya abhyāgataḥ | atra mama putrāṇāṃ ca daivayogād anyat kāraṇaṃ kiṃ syāt || yukta eva hi bhāgyena dhruvam utpadyate naraḥ | sa tathā kṛṣyate tena na yathā svayam icchati ||
Dhṛtarāṣṭra sprach: „Eben jener König Yudhiṣṭhira—der lange Zeit im Wald lebte, mit verfilzten Haarflechten und in Hirschfell gekleidet, ja sogar eine Weile unerkannt unter den Menschen umherzog—ist nun, nachdem er ein gewaltiges Heer aufgeboten hat, auf das Schlachtfeld gekommen. Welche andere Ursache könnte es dafür geben, für mich und meine Söhne, außer dem Wirken des Schicksals? Denn der Mensch wird gewiss an das Geschick gebunden geboren; und durch dieses Geschick wird er in einen Zustand geschleift, den er selbst nicht wählen würde.“
धृतराष्ट उवाच