Shloka 6

द्रोणाभिमुखानां निवारण-युद्धम् / Interceptions on the Droṇa-front

Devanagari script

द्यूतव्यसनमासाद्य क्लेशितो हि युधिष्ठिर: । स पुनर्भागधेयेन सहायानुपलब्धवान्‌,हमने द्यूतके संकटमें डालकर युधिष्ठिरको भारी क्लेश पहुँचाया था, परंतु उन्होंने भाग्यसे पुनः बहुतेरे सहायकोंको प्राप्त कर लिया है

Transliteration

dyūtavyasanam āsādya kleśito hi yudhiṣṭhiraḥ | sa punar bhāgadhayena sahāyān upalabdhavān |

Translation

Dhṛtarāṣṭra sprach: „Als Yudhiṣṭhira in die verderbliche Spielsucht geriet, wurde er wahrlich schwer gequält. Doch durch eine Wendung des Glücks hat er abermals viele Verbündete gewonnen.“

Word by Word

• द्यूतव्यसनम्: the vice/addiction of gambling
• द्यूतव्यसनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्यूत-व्यसन
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• आसाद्य: having reached/encountered
• Type: Verb
• Root: आ-√सद्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Active, Non-finite

• क्लेशितः: afflicted, distressed
• Type: Verb
• Root: √क्लिश्
• Form: क्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular

• हि: indeed, for
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• युधिष्ठिरः: Yudhiṣṭhira
• युधिष्ठिरः: Karta
• Type: Noun
• Root: युधिष्ठिर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• पुनः: again
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः

• भागधेयेन: by fate/fortune
• भागधेयेन: Karana
• Type: Noun
• Root: भागधेय
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• सहायान्: helpers, allies
• सहायान्: Karma
• Type: Noun
• Root: सहाय
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• उपलब्धवान्: has obtained, found
• Type: Verb
• Root: उप-√लभ्
• Form: क्तवत् (past active participle), Masculine, Nominative, Singular

Speaker

धृतराष्ट उवाच

Characters & Entities

• Dhṛtarāṣṭra
• Yudhiṣṭhira