Shloka 2536
द्रोणं दृष्टवा परे त्रेसुश्नेरुर्मम्लुश्न भारत । भारत! तेजसे प्रज्वलित हुए-से श्रीसम्पन्न द्रोणाचार्यको वहाँ प्रकाशित होते देख शत्रुसैनिक थर्रा उठे। कितने ही वहाँसे भाग चले और बहुतेरे मन उदास किये खड़े रहे
droṇaṃ dṛṣṭvā pare trastuś cerur mamluś ca bhārata | bhārata! tejase prajvalitābhāsaṃ śrī-sampannaṃ droṇācāryaṃ tatra prakāśamānaṃ dṛṣṭvā śatru-sainikāḥ pravyathitāḥ | kecid tatraiva palāyitāḥ, bahavaś ca manasā viṣaṇṇāḥ sthitāḥ ||
Sañjaya sprach: O Bhārata, als sie Droṇa erblickten, wurden die Krieger der Gegenseite von Furcht ergriffen; sie zitterten und wurden matt. Als sie den ruhmreichen Droṇācārya sahen, wie von kriegerischem Glanz entflammt und auf dem Feld offenbar dastehend, gerieten die feindlichen Soldaten ins Wanken—einige flohen von dort, viele andere blieben stehen, das Herz niedergedrückt. Die Szene zeigt, wie die disziplinierte Könnerschaft und der Ruf einer einzigen Gestalt die Moral eines Heeres brechen können, noch ehe Waffen das Ergebnis entscheiden.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical and practical force of tejas—disciplined excellence and earned reputation. In war, inner steadiness and mastery can decide outcomes by shaping morale; fear and dejection arise when one’s resolve collapses, while dharma-aligned courage requires composure even before a formidable opponent.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that when the opposing troops see Droṇācārya shining with martial splendor on the battlefield, they panic: many tremble and faint, some flee, and others remain standing but dejected, showing a sudden breakdown of the enemy’s confidence.