Shloka 14
Adhyāya 110: Dhṛtarāṣṭra’s Lament on Fate; Saṃjaya’s Reproof and the Princes’ Assault on Bhīma (द्रोणपर्व, अध्याय ११०)
सम्प्रयुद्धौ रणे दृष्टवा तावुभौ नरराक्षसौ । विस्मय: सर्वभूतानां प्रहर्ष. समजायत,उस रणक्षेत्रमें उन दोनों मनुष्य एवं राक्षसको युद्ध करते देख समस्त प्राणियोंको अत्यन्त आश्चर्य और हर्ष हुआ
saṃprayuddhau raṇe dṛṣṭvā tāv ubhau nara-rākṣasau | vismayaḥ sarva-bhūtānāṃ praharṣaḥ samajāyata ||
Sañjaya sprach: Als man jene beiden — den einen ein Mensch, den anderen ein Rākṣasa — im Nahkampf auf dem Schlachtfeld ringen sah, ergriff alle Wesen großes Staunen, und eine Woge der Erregung stieg in ihnen auf. Die Szene zeigt, wie außergewöhnliche Kriegstüchtigkeit selbst unparteiische Zuschauer fesseln kann, obgleich solche Freude an das tragische Schauspiel der Gewalt gebunden bleibt.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the human tendency to be enthralled by extraordinary martial prowess—astonishment and exhilaration arise even among onlookers—while implicitly reminding that such excitement is inseparable from the grim reality of war.
Sañjaya reports that two formidable opponents—described as a man and a rākṣasa—are seen fighting intensely on the battlefield, and the wider audience of beings reacts with amazement and heightened excitement.