Shloka 5
Āpava
Vasiṣṭha) and the Vasus: the Kāmadhenu Theft and the Curse (Śaṃtanu–Gaṅgā Saṃvāda
तद् वै नृशंसं तदसत्यमाहु- ्य: सेवते<धर्ममनर्थबुद्धि: । अर्थोउप्यनीशस्य तथैव राजं- स्तदार्जवं स समाधिस्तदार्यम्,राजन! जो पापबुद्धिवाला मनुष्य अधर्मका आचरण करता है, उसका वह आचरण नृशंस (पापमय) और असत्य कहा गया है एवं उस अजितेन्द्रियका धन भी वैसा ही पापमय और अस्त्य है। परंतु वानप्रस्थ मुनिका जो धर्मपालन है, वही सरलता है, वही समाधि है और वही श्रेष्ठ आचरण है
tad vai nṛśaṃsaṃ tad asatyam āhur yo sevate ’dharmam anarthabuddhiḥ | artho ’py anīśasya tathaiva rājan tad ārjavaṃ sa samādhis tad āryam ||
O König, als grausam und unwahr gilt das Tun dessen, der mit verkehrtem Sinn Adharma übt. Selbst der Reichtum dessen, der sich nicht beherrscht, ist von derselben befleckten Art. Doch die Dharma-Treue des Waldweisen (vanaprastha) — sein diszipliniertes Leben — ist selbst Geradheit; sie ist selbst Sammlung (samadhi); sie ist selbst edles Verhalten.
जटद्टक उवाच
Educational Q&A
Adharma pursued with a harmful, deluded mindset is branded as wicked and false, and even the wealth of an uncontrolled person is morally tainted; by contrast, the disciplined dharma of a forest-sage embodies honesty (ārjava), inner collectedness (samādhi), and noble conduct (ārya).
The speaker addresses a king and offers ethical instruction: condemning unrighteous action and the gains of the unrestrained, while praising the ascetic, dharma-centered life of a forest-dwelling sage as the true model of integrity and spiritual steadiness.