Shloka 18
Āpava
Vasiṣṭha) and the Vasus: the Kāmadhenu Theft and the Curse (Śaṃtanu–Gaṅgā Saṃvāda
धर्म्य मार्ग यतमानो यशस्यं कुर्यान्नपो धर्ममवेक्षमाण: । न मद्विधो धर्मबुद्धि: प्रजानन् कुयदिवं कृपणं मां यथा55तथ,धर्मपर दृष्टि रखनेवाले राजाको उचित है कि वह प्रयत्नपूर्वक धर्म और यशके मार्गपर ही चले। जिसकी बुद्धि धर्ममें लगी हो उस मेरे-जैसे मनुष्यको जान-बूझकर ऐसा दीनतापूर्ण कार्य नहीं करना चाहिये, जिसके लिये आप मुझसे कह रहे हैं
pratardana uvāca | dharmyaṃ mārgaṃ yatamāno yaśasyaṃ kuryān nṛpo dharmam avekṣamāṇaḥ | na madvidho dharmabuddhiḥ prajānann kuryād idaṃ kṛpaṇaṃ māṃ yathā tathā ||
Pratardana sprach: „Ein König, der seinen Blick auf das Dharma gerichtet hält, soll sich bemühen, nur den rechten Pfad zu gehen, der zugleich dauerhaften Ruhm verleiht. Einer wie ich, dessen Einsicht im Dharma verankert ist, darf nicht wissentlich eine elende, selbsterniedrigende Tat begehen—von der Art, zu der du mich drängst.“
प्रतर्दन उवाच
Educational Q&A
A ruler (and any dharma-minded person) should choose actions that align with dharma and honorable reputation, refusing proposals that require knowingly doing something base or self-degrading.
Pratardana responds to someone’s urging by rejecting the suggested course as ‘kṛpaṇa’ (mean/wretched), asserting that a king attentive to dharma must strive on the righteous and honorable path instead.