Shloka 17
Āpava
Vasiṣṭha) and the Vasus: the Kāmadhenu Theft and the Curse (Śaṃtanu–Gaṅgā Saṃvāda
ययातिरुवाच न तुल्यतेजा: सुकृतं कामयेत योगक्षेम॑ पार्थिव पार्थिव: सन् | दैवादेशादापदं प्राप्य विद्वां- श्वरेन्रृशंसं न हि जातु राजा,ययातिने कहा--राजन्! कोई भी राजा समान तेजस्वी होकर दूसरेसे पुण्य तथा योग- क्षेमकी इच्छा न करे। विद्वान राजा दैववश भारी आपत्तिमें पड़ जानेपर भी कोई पापमय कार्य न करे
yayātir uvāca | na tulyatejāḥ sukṛtaṁ kāmayeta yogakṣemaṁ pārthiva pārthivaḥ san | daivādeśād āpadaṁ prāpya vidvān śvare nṛśaṁsaṁ na hi jātu rājā ||
Yayāti sprach: „O König, ein Herrscher von gleicher Kraft soll nicht nach dem Verdienst eines anderen gieren, noch danach trachten, sich das Wohlergehen und die Sicherheit (yoga-kṣema) eines anderen anzueignen. Selbst wenn ein weiser König durch den Spruch des Schicksals in schweres Unheil gerät, darf er niemals eine grausame oder sündhafte Tat begehen.“
प्रतर्दन उवाच
Educational Q&A
A king must uphold dharma: he should not covet another’s merit or prosperity, and even under extreme misfortune brought by fate, he must not resort to cruelty or sinful action.
Yayāti is instructing a king on rajadharma, emphasizing ethical restraint and steadfast righteousness, especially when adversity tempts a ruler toward harsh or immoral measures.