Shloka 76
Śārṅgakānāṃ Avināśaḥ (Why the Śārṅga Birds Were Spared) | शार्ङ्गकानामविनाशः
सिंहदर्प महेष्वासं मत्तमातड्रविक्रमम् । मेघदुन्दुभिनिर्घोष॑ पूर्णचन्द्रनिभाननम्,उसमें सिंहके समान गर्व तथा मतवाले गजराजकी भाँति पराक्रम था। वह महाधनुर्धर वीर अपने गम्भीर स्वरसे मेघ और दुन्दुभिकी ध्वनिको लजा देता था। उसका मुख पूर्ण चन्द्रमाके समान मनमें आह्लाद उत्पन्न करता था
siṁhadarpa maheṣvāsaṁ mattamātaṅgavikramam | meghadundubhinirghoṣaṁ pūrṇacandranibhānanam ||
Vaiśampāyana sprach: Er war ein großer Bogenschütze, stolz wie ein Löwe und an Tapferkeit mächtig wie ein berauschter, herrscherlicher Elefant. Seine tiefe Stimme ließ das Grollen der Wolken und den Schlag der Kriegspauken (dundubhi) erröten, und sein Antlitz — wie der volle Mond — erfüllte den Geist mit Freude. Die Stelle zeichnet das idealisierte Heldenbild: Kraft, durch Kriegskunst gezügelt, und eine Gegenwart, die Vertrauen und Wohlgefallen bei den Schauenden weckt.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse models the classical heroic ideal: formidable strength and martial competence (archery, valor) paired with an inspiring, auspicious presence. It suggests that true prowess is not merely destructive power but a disciplined excellence that commands respect and uplifts allies.
Vaiśampāyana is describing a warrior-hero in elevated poetic similes—lion-like pride, elephant-like might, a voice louder than clouds and drums, and a moon-like face—serving as a character portrait that signals exceptional status and battlefield capability.