Shloka 75
Śārṅgakānāṃ Avināśaḥ (Why the Śārṅga Birds Were Spared) | शार्ङ्गकानामविनाशः
सर्वसंहननोपेतं सर्वलक्षणलक्षितम् | दुर्धर्षमृषभस्कन्ध॑ व्यात्ताननमिवोरगम्,वह दूसरोंको तिरस्कृत करनेवाले समस्त सदगुणोंसे सम्पन्न, सभी उत्तम लक्षणोंसे सुशोभित एवं दुर्धर्ष था। उसके कंधे वृषभके समान हृष्ट-पुष्ट थे तथा मुँह बाये हुए सर्पकी भाँति वह शत्रुओंको भयानक प्रतीत होता था
sarvasaṁhananopetaṁ sarvalakṣaṇalakṣitam | durdharṣam ṛṣabhaskandhaṁ vyāttānanam ivoragam ||
Vaiśampāyana sprach: Er war mit einem vollkommen gedrungenen, kraftvollen Körper ausgestattet, von allen glückverheißenden Zeichen gezeichnet, und schwer anzugreifen oder zu bezwingen. Mit Schultern breit und fest wie die eines Stieres und mit einem Antlitz wie eine Schlange mit aufgerissenem Rachen erschien er seinen Feinden furchterregend — einer, der Verachtung nicht duldete und das Gepräge vieler edler Eigenschaften trug.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights an ethical ideal of kṣatriya-bearing: strength disciplined into a formidable presence, signaled through auspicious traits and unwavering courage, so that injustice and hostility are deterred.
Vaiśampāyana is describing a powerful figure’s physical and symbolic qualities—compact strength, auspicious signs, bull-like shoulders, and a serpent-like, fearsome visage—to convey how intimidating and hard to defeat he appears to enemies.