Shloka 35
Vyāsa’s Counsel to the Concealed Pāṇḍavas; Śaṃkara’s Boon and the Predestination of Draupadī
Chapter 157
बालमप्राप्तवयसमजातव्यञ्जनाकृतिम् | भर्तुरर्थाय निक्षिप्तां न्यासं धात्रा महात्मना,तुम कुलीन, सुशीला और संतानवती हो, सती-साध्वी हो। तुमने कभी मेरा अपकार नहीं किया है। तुम नित्य मेरे अनुकूल चलनेवाली धर्मपत्नी हो। अतः मैं अपने जीवनकी रक्षाके लिये तुम्हें नहीं त्याग सकूँगा। फिर स्वयं ही अपने उस पुत्रका त्याग तो कैसे कर सकूँगा, जो अभी निरा बच्चा है, जिसने युवावस्थामें प्रवेश नहीं किया है तथा जिसके शरीरमें अभी जवानीके लक्षणतक नहीं प्रकट हुए हैं। साथ ही अपनी इस कन्याको कैसे त्याग दूँ, जिसे महात्मा ब्रह्माजीने उसके भावी पतिके लिये धरोहरके रूपमें मेरे यहाँ रख छोड़ा है? जिसके होनेसे मैं पितरोंके साथ दौहित्रजनित पुण्यलोकोंको पानेकी आशा रखता हूँ, उसी अपनी बालिकाको स्वयं ही जन्म देकर मैं मौतके मुखमें कैसे छोड़ सकता हूँ?
bālam aprāptavayasaṃ ajātavyañjanākṛtim | bhartur arthāya nikṣiptāṃ nyāsaṃ dhātrā mahātmanā ||
Der Brahmane sprach: „Wie könnte ich meinen Sohn verlassen – noch ein bloßes Kind, nicht im Alter, an dessen Leib sich nicht einmal die Zeichen der Jugend gezeigt haben? Und wie könnte ich diese Tochter verlassen, die mir der große Schöpfer als heiliges Pfand anvertraut hat, um ihres künftigen Gemahls willen? Das eigene Kind, das ich gezeugt habe, mit eigener Hand zu verstoßen, hieße, es in den Rachen des Todes zu werfen.“
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse frames children—especially a daughter entrusted as a ‘nyāsa’—as a sacred responsibility. Dharma here is expressed as protection of the vulnerable and faithful guardianship of what is placed in one’s trust, even under pressure or danger.
A Brahmin explains why he cannot renounce his young son and his daughter. He emphasizes the son’s tender age and the daughter’s status as a divinely entrusted deposit meant for her future husband, making abandonment morally unthinkable.