Shloka 26
Post–Baka-vadha Residence and the Introduction of Yājñasenī’s Svayaṃvara (आदि पर्व, अध्याय १५३)
भगिनी तव दुर्वत्त रक्षसां वै यशोहर । त्वन्नियोगेन चैवेयं रूपं मम समीक्ष्य च,'राक्षसोंकी कीर्तिको नष्ट करनेवाले दुराचारी हिडिम्ब! तेरी यह बहिन तेरी आज्ञासे ही यहाँ आयी है; परंतु मेरा रूप देखकर यह बेचारी अब मुझे चाहने लगी है, अतः तेरा कोई अपराध नहीं कर रही है। कामदेवके द्वारा किये हुए अपराधके कारण तुझे इसकी निन्दा नहीं करनी चाहिये
bhagini tava durvṛtta rakṣasāṃ vai yaśohara | tvanniyogena caiveyaṃ rūpaṃ mama samīkṣya ca |
Vaiśampāyana sprach: «Du Böser, der du den Ruhm der Rākṣasas schändest! Deine Schwester kam nur auf deinen Befehl hierher; doch als sie meine Gestalt sah, wurde die Arme zu mir hingezogen. Darum begeht sie kein Unrecht gegen dich. Tadle sie nicht wegen eines Fehlers, den Kāma (das Begehren) hervorgerufen hat.»
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage frames desire as a powerful force that can redirect intention, and it cautions against unjust blame: one should not condemn someone for an attraction arising from Kāma, especially when their initial action was done under another’s command.
In the Hiḍimba episode, Hiḍimbā has come on her brother Hiḍimba’s orders, but after seeing Bhīma she becomes attracted to him. The speaker rebukes Hiḍimba and argues that Hiḍimbā is not betraying him; her change of heart is driven by desire, so she should not be vilified.