Shloka 10
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
यः प्रीणति महालक्ष्मीं मतिमान्मण्डलत्रये / महसा तस्य सांनिध्यमाधत्ते परमेश्वरी
Transliteration
yaḥ prīṇati mahālakṣmīṃ matimānmaṇḍalatraye / mahasā tasya sāṃnidhyamādhatte parameśvarī
Translation
Wer, mit Einsicht begabt, Mahālakṣmī in den drei Maṇḍala erfreut, dem verleiht die Parameśvarī durch ihren Glanz ihre nahe Gegenwart.
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
प्रीणतिpleases
प्रीणति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√प्री (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महा-लक्ष्मीम्Mahālakṣmī
महा-लक्ष्मीम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्म (object)
मतिमान्intelligent, wise
मतिमान्:
विशेषण (Qualifier of Karta)
TypeAdjective
Rootमतिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying 'यः')
मण्डल-त्रयेin the three circles/realms
मण्डल-त्रये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (in the three circles/realms)
महसाwith splendour
महसा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootमहस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; साधन/हेतु-भाव (by/with splendour)
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
सांनिध्यम्presence, proximity
सांनिध्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसांनिध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्म (what is bestowed)
आधत्तेbestows, grants
आधत्ते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootआ-√धा (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
परम-ईश्वरीthe Supreme Goddess
परम-ईश्वरी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपरम (प्रातिपदिक) + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्तृपद (subject)