Shloka 20
Bhārgavaṃ prati Varuṇāgamanaṃ
Varuṇa’s Approach to Bhārgava/Paraśurāma
Devanagari script
तीर्थं शूर्पारकं तत्तु श्रीमल्लोकपरिश्रुतम् / उत्सारयित्वा सलिलं समुद्रस्तावदात्मनः
Transliteration
tīrthaṃ śūrpārakaṃ tattu śrīmallokapariśrutam / utsārayitvā salilaṃ samudrastāvadātmanaḥ
Translation
Dieser heilige Pilgerort, Śūrpāraka, ist glanzvoll und in der Welt berühmt; selbst das Meer drängte sein Wasser eine Weile zurück und machte Raum.
Word by Word
tīrthamsacred ford / pilgrimage place
tīrtham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन
śūrpārakamŚūrpāraka (place-name)
śūrpārakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśūrpāraka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तीर्थस्य विशेषण/नाम
tatthat
tat:
Anuvāda (अनुवाद/Deictic)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र विशेष्य-सामानाधिकरण्ये (that)
tuindeed / however
tu:
Sambandha-sūcaka (सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (particle: but/indeed)
śrīmatglorious
śrīmat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśrīmat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (glorious/illustrious)
loka-pariśrutamrenowned in the world
loka-pariśrutam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootloka (प्रातिपदिक) + pariśruta (कृदन्त; pari-√śru + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (लोके परिश्रुतम् = world-renowned)
utsārayitvāhaving driven out / removed
utsārayitvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootud-√sṛ (धातु) + णिच् + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): having expelled/removed
salilamwater
salilam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsalila (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
samudraḥthe ocean
samudraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन
tāvatfor that extent / then
tāvat:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottāvat (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधि-वाचक अव्यय (so much/for that long/just then)
ātmanaḥof himself / of its own
ātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन