Shloka 102
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा मातर्भवतु तत्तथा / सर्व मेतद्यथोक्तं ते भविष्यति न संशयः
Transliteration
uvāca prāñjalirbhūtvā mātarbhavatu tattathā / sarva metadyathoktaṃ te bhaviṣyati na saṃśayaḥ
Translation
Mit gefalteten Händen sprach er: „Mutter, so soll es sein. Alles, wie du es gesagt hast, wird gewiss geschehen; ohne Zweifel.“
Word by Word
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन — 3rd person singular
प्राञ्जलिःwith folded hands
प्राञ्जलिः:
कर्ता (Subject attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular; ‘with joined palms’
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
पूर्वकाल (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive) — ‘having become’
मातर्O mother
मातर्:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
भवतुlet it be
भवतु:
क्रिया (Injunctive action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष, एकवचन — 3rd person singular (let it be)
तत्that
तत्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular
तथाso/thus
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण — adverb
सर्वम्everything
सर्वम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular
एतत्this
एतत्:
कर्ता (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular
यथोक्तम्as spoken
यथोक्तम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयथा (अव्यय) + उक्त (प्रातिपदिक; from वच्)
Formअव्ययीभाव-समास (‘as said’), क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, एकवचन — Genitive singular (your)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
क्रिया (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple future/भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, एकवचन — 3rd person singular
नnot/no
न:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
कर्ता (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular