Shloka 101
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
विचरन्तु च भद्रं ते देवैः सह ममात्मजाः / तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा महस्राक्षः पुरन्दरः
Transliteration
vicarantu ca bhadraṃ te devaiḥ saha mamātmajāḥ / tasyāstadvacanaṃ śrutvā mahasrākṣaḥ purandaraḥ
Translation
Mögen meine Söhne zusammen mit den Devas heilvoll umherziehen. Als er diese Worte hörte, sprach der Tausendäugige Purandara (Indra) …
Word by Word
विचरन्तुlet (them) roam
विचरन्तु:
क्रिया (Injunctive action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-चर् (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष, बहुवचन — 3rd person plural
चand
च:
समुच्चय (Coordinator/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
भद्रम्good fortune
भद्रम्:
सम्बोधनार्थ/आशीः (Benediction/आशीर्वाद)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — used as benediction (मङ्गलार्थ)
तेto you/for you
ते:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी विभक्ति, एकवचन — Dative singular (pronoun)
देवैःwith the gods
देवैः:
सहकारक (Association/सह)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन — Instrumental plural
सहtogether with
सह:
सहकारक (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय, सहार्थक (preposition-like indeclinable)
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, एकवचन — Genitive singular
आत्मजाःsons
आत्मजाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural
तस्याःof her
तस्याः:
सम्बन्ध (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन — Genitive singular
तत्that
तत्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Accusative singular
वचनम्speech/words
वचनम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Accusative singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive) — ‘having heard’
सहस्राक्षःthe thousand-eyed one (Indra)
सहस्राक्षः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (one who has a thousand eyes), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular
पुरन्दरःPurandara (Indra)
पुरन्दरः:
कर्ता (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरन्दर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular (epithet)