Shloka 55
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
तावत्तरक्षुर्बलवानाद्रवत्पतितं द्विजम् / दृष्ट्वा ननादसुभृशं रोदसी कम्पयन्निव
Transliteration
tāvattarakṣurbalavānādravatpatitaṃ dvijam / dṛṣṭvā nanādasubhṛśaṃ rodasī kampayanniva
Translation
Da lief der kräftige Bär, als er den gefallenen Dvija sah, herbei und brüllte so gewaltig, als ließe er Himmel und Erde erbeben.
Word by Word
तावत्just then
तावत्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (then/just then)
तरक्षुःthe bear
तरक्षुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतरक्षु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्
बलवान्strong
बलवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबलवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
आद्रवत्ran (towards)
आद्रवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ√द्रु (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
पतितम्fallen
पतितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Root√पत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्तः, पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
द्विजम्the Brahmin (youth)
द्विजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु) + क्त्वा (अव्ययभावकृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)
ननादroared
ननाद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√नद् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
सुभृशम्very loudly
सुभृशम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसुभृशम् (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb: very greatly)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्यावा-पृथिव्यौ/द्यौः-पृथिवी)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), द्विवचनम्; द्वन्द्व-समासः (heaven and earth)
कम्पयन्shaking (causing to tremble)
कम्पयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√कम्प् (धातु) + णिच् + शतृ (कृदन्त)
Formणिजन्त-शतृ वर्तमानकृदन्तः (causative present active participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्रियासहचरः
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम् (as if)