Shloka 34

Dakṣa’s Daughters, Cosmic Lineages, and the Population of the Three Worlds

Devanagari script

वैश्वानरसुता याश्च चतस्रश्चारुदर्शना: । उपदानवी हयशिरा पुलोमा कालका तथा ॥ ३३ ॥ उपदानवीं हिरण्याक्ष: क्रतुर्हयशिरां नृप । पुलोमां कालकां च द्वे वैश्वानरसुते तु क: ॥ ३४ ॥ उपयेमेऽथ भगवान् कश्यपो ब्रह्मचोदित: । पौलोमा: कालकेयाश्च दानवा युद्धशालिन: ॥ ३५ ॥ तयो: षष्टिसहस्राणि यज्ञघ्नांस्ते पितु: पिता । जघान स्वर्गतो राजन्नेक इन्द्रप्रियङ्कर: ॥ ३६ ॥

Transliteration

vaiśvānara-sutā yāś ca catasraś cāru-darśanāḥ upadānavī hayaśirā pulomā kālakā tathā

Translation

Vaiśvānara, der Sohn Danus, hatte vier überaus schöne Töchter: Upadānavī, Hayaśirā, Pulomā und Kālakā. O König, Hiraṇyākṣa heiratete Upadānavī, und Kratu heiratete Hayaśirā. Danach nahm auf Brahmās Geheiß der Prajāpati Kaśyapa Pulomā und Kālakā zu Frauen. Aus den Leibern dieser beiden Gattinnen gingen sechzigtausend Söhne hervor, angeführt von Nivātakavaca, bekannt als die Paulomas und die Kālakeyas; sie waren stark, kampferfahren und darauf aus, die yajñas der großen ṛṣis zu stören. Geliebter König, als dein Großvater Arjuna in die Himmelswelten gelangte, erschlug er sie alle ganz allein; so wurde Indra ihm überaus zugetan.

Synonyms

• उपदानवीम्: Upadānavī (as wife)
• उपदानवीम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: उपदानवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• हिरण्याक्षः: Hiraṇyākṣa
• हिरण्याक्षः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: हिरण्याक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• क्रतुः: Kratu
• क्रतुः: कर्ता (Karta/Subject; second clause)
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• हयशिराम्: Hayaśirā (as wife)
• हयशिराम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: हयशिरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• नृप: O king
• नृप: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular)

• पुलोमाम्: Pulomā
• पुलोमाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: पुलोमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• कालकाम्: Kālakā
• कालकाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: कालका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• च: and
• च: सम्बन्धसूचक (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• द्वे: two
• द्वे: विशेषण (Number qualifier)
• Type: Adjective
• Root: द्वि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), द्विवचन (Dual)

• वैश्वानरसुते: the two daughters of Vaiśvānara
• वैश्वानरसुते: कर्म (Karma/Object; apposition to ‘two’)
• Type: Noun
• Root: वैश्वानर-सुता (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: वैश्वानरस्य सुते; स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (Accusative/2nd), द्विवचन (Dual)

• तु: but/indeed
• तु: सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (contrast/emphasis)

• कः: who?
• कः: कर्ता (Karta/Subject; interrogative)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (Interrogative pronoun), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

Characters & Entities

• Vaiśvānara
• Upadānavī
• Hayaśirā
• Pulomā
• Kālakā

FAQs

Who are the daughters of Vaiśvānara mentioned in Srimad Bhagavatam 6.6?

They are four: Upadānavī, Hayaśirā, Pulomā, and Kālakā.

Why does Śukadeva Gosvāmī list so many names and lineages in Bhagavatam Canto 6?

To preserve the Purāṇic genealogies that explain how various demigod and demon dynasties arise and interact within the Lord’s cosmic administration.

What is a practical takeaway from these genealogy verses for modern readers?

They encourage seeing history through dharma and causality—how relationships and choices shape outcomes across generations.