
Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages for maṇi-hymns)
Devata: Śaṅkha/Kṛśana as personified remedy (maṇi-devatā)
Chandas: Anuṣṭubh (4 pādas, with Atharvanic cadence)
AV 4.10 ist ein maṇi-Hymnus, der die śaṅkha (Muschel/Conch) als lebendiges, personifiziertes Heilmittel — Kṛśana — einsetzt, geeignet, getragen und als Amulett wirksam gemacht zu werden. Mit Bildern von der Geburt aus dem Ozean, goldenem, aus Soma stammendem Glanz und ausdrücklichen rakṣas-vernichtenden Aussagen vertreibt der Hymnus Krankheit, geistige Verwirrung und anhaltendes Unheil und sichert sicheren Durchgang und langes Leben.
Mantra 1
शङ्खमणिः। वाता॑ज्जा॒तो अ॒न्तरि॑क्षाद् वि॒द्युतो॒ ज्योति॑ष॒स्परि । स नो॑ हिरण्य॒जाः श॒ङ्खः कृश॑नः पा॒त्वंह॑सः
Der Muschel-Talisman — aus dem Wind geboren, aus dem Luftraum, aus dem Blitz, aus dem Bereich des Lichts: möge uns jene goldgeborene Muschel, Kṛśana, vor Bedrängnis und Schaden, vor Unheil (aṃhas), behüten.
Mantra 2
यो अ॑ग्र॒तो रो॑च॒नानां॑ समु॒द्रादधि॑ जज्ञि॒षे। श॒ङ्खेन॑ ह॒त्वा रक्षां॑स्य॒त्त्रिणो॒ वि ष॑हामहे
Du, der du aus dem Ozean geboren wurdest, der Erste unter den leuchtenden Bereichen: nachdem wir mit der Muschel die Rakṣasas, die Verschlinger, niedergeschlagen haben, siegen wir über sie und überwinden sie gänzlich.
Mantra 3
श॒ङ्खेनामी॑वा॒मम॑तिं श॒ङ्खेनो॒त सदान्वाः॑ । श॒ङ्खो नो॑ वि॒श्वभे॑षजः॒ कृश॑नः पा॒त्वंह॑सः
Mit der Muschel (śaṅkha) vertreiben wir die Krankheit; mit der Muschel auch den Wahn und die stets anhaftenden Übel. Möge die Muschel, das Allheilmittel, Kṛśana, uns vor Not (aṃhas) behüten.
Mantra 4
दि॒वि जा॒तः स॑मुद्र॒जः सि॑न्धु॒तस्पर्याभृ॑तः । स नो॑ हिरण्य॒जाः श॒ङ्ख आ॑युष्प्र॒तर॑णो म॒णिः
Im Himmel geboren, aus dem Meer geboren, aus den Flusswassern herbeigebracht und hierher getragen — möge uns jene goldgeborene Muschel, der Amulettstein (maṇi), der uns ins Leben hinüberträgt und langes Leben verleiht, gehören.
Mantra 5
स॒मु॒द्राज्जा॒तो म॒णिर्वृ॒त्राज्जा॒तो दि॑वाक॒रः । सो अ॒स्मान्त्स॒र्वतः॑ पातु हे॒त्या दे॑वासु॒रेभ्यः॑
Aus dem Ozean geboren ist der Maṇi (Amulett); aus Vṛtra geboren ist der Sonnenbringer. Er behüte uns ringsum vor Waffenhieb, vor den Göttern und vor den Asuras.
Mantra 6
हिर॑ण्याना॒मेको॑ऽसि॒ सोमा॒त् त्वमधि॑ जज्ञिषे । रथे॒ त्वम॑सि दर्श॒त॑ इ॑षु॒धौ रो॑च॒नस्त्वं प्र ण॒ आयूं॑षि तारिषत्
Unter den goldenen Dingen bist du der Eine; aus Soma bist du gezeugt. Auf dem Wagen bist du sichtbar und schön; im Köcher bist du leuchtend: trage unsere Lebenskräfte heil hinüber.
Mantra 7
दे॒वाना॒मस्थि॒ कृश॑नं बभूव॒ तदा॑त्म॒न्वच्च॑रत्य॒प्स्व॑१न्तः । तत् ते॑ बध्ना॒म्यायु॑षे॒ वर्च॑से॒ बला॑य दीर्घायु॒त्वाय॑ श॒तशा॑रदाय कार्श॒नस्त्वा॒भि र॑क्षतु
Kṛśana wurde zum Knochen der Götter; sie, beseelt, bewegt sich im Innern der Wasser. Das binde ich dir an — zum Leben, zum Glanz, zur Kraft, zu langem Leben, zu hundert Herbsten: Kārśana möge dich ringsum schützen.
Both: the śaṅkha (conch) is treated as a maṇi (amulet) and simultaneously as a personified power called Kṛśana, capable of healing and protection when ritually empowered.
It targets bodily illness (amīvā), mental disturbance or confusion (amatí/durmati), persistent misfortune (sadānvāḥ), and hostile spirit-forces (rakṣas/attriṇaḥ), while also aiming at longevity and safe passage.
The conch is cleansed, the hymn is recited over it to ‘charge’ it, and then it is worn or placed near the person (bedside/threshold). The rite emphasizes binding/placement plus repeated recitation of the key protective verses.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.