Mantra 13
Sukta 3
Sanskrit (Devanagari)
यो ममार प्रथमो मर्त्यानां यः प्रेयाय प्रथमो लोकमेतम्। वैवस्वतं संगमनं जनानां यमं राजानं हविषा सपर्यत
IAST Transliteration
yó mamā́ra prathamó mártyānāṃ yáḥ préyāya prathamó lokám etám | vaivásvataṃ saṃgámanam jánānāṃ yamáṃ rājā́naṃ havíṣā saparyata ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Him who first of mortals died, who first departed to this world—Vaivasvata, the gathering-place of men—King Yama, with oblation do ye honour.
Translation
Ihn, der als Erster unter den Sterblichen starb, der als Erster in diese Welt hinüberging—Vaivasvata, den Sammelort der Menschen—König Yama, ehrt ihn mit der Opfergabe (havis).
Word by Word
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ममारdied
ममार:
Kriyā
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
प्रथमःfirst
प्रथमः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
मर्त्यानाम्of mortals
मर्त्यानाम्:
Sambandha (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रेयायwent forth / departed
प्रेयाय:
Kriyā
TypeVerb
Rootप्रि + अय (धातु: इ/अय ‘to go’ with preverb प्र-; Vedic perfect form)
प्रथमःfirst
प्रथमः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
लोकम्world
लोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
एतम्this
एतम्:
Karma (विशेषणम्)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वैवस्वतम्(the son) of Vivasvat; Yama
वैवस्वतम्:
Karma (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक; विवस्वत्-अपत्य/सम्बन्ध)
संगमनम्meeting-place; gathering
संगमनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंगमन (प्रातिपदिक; सम् + गम् + ल्युट्)
जनानाम्of people
जनानाम्:
Sambandha (षष्ठी)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
यमम्Yama
यमम्:
Karma
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
राजानम्king
राजानम्:
Karma (अपपद-विशेषण/सम्बोधनार्थ-उपपत्ति)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
हविषाwith oblation
हविषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
सपर्यतworship / honor
सपर्यत:
Kriyā
TypeVerb
Rootसपर्य् (धातु)
Attribution
Rishi: Funerary corpus attribution (variable)
Devata: Yama Vaivasvata
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)
Mantra Rasa
Primary: shanta
Secondary: karuna