Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41

प्रणम्य शिरसा सर्वे तामूचुस्ते सुमध्यमाम् । उमे कथय कुत्रस्थं द्रक्ष्यामो रुद्रमेकदा

praṇamya śirasā sarve tāmūcuste sumadhyamām | ume kathaya kutrasthaṃ drakṣyāmo rudramekadā

সকলেই মস্তক নত করে সেই সুমধ্যা দেবীকে বলল— “হে উমা, রুদ্র কোথায় অধিষ্ঠান করেন? যাতে আমরা অন্তত একবার তাঁর দর্শন লাভ করতে পারি।”

प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
शिरसाwith (their) head
शिरसा:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (instrumental/3rd), एकवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्ष/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सुमध्यमाम्the slender-waisted (lady)
सुमध्यमाम्:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + मध्यम (प्रातिपदिक)
Formसमास (कर्मधारय; ‘सु-मध्यम’), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उमेO Umā
उमे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/8th), एकवचन
कथयtell
कथय:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु) [कथ् + णिच्]
Formलोट् (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
कुत्रस्थम्located where
कुत्रस्थम्:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुत्र (अव्यय) + स्थ (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formसमास (तत्पुरुष; ‘कुत्र स्थितम्’), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
द्रक्ष्यामःshall we see
द्रक्ष्यामः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/future), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन, परस्मैपद
रुद्रम्Rudra (Śiva)
रुद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एकदाonce, at some time
एकदा:
Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootएकदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक adverb)

Sages (dvijas/munis) addressing Gaurī (Umā)

Scene: A circle of ṛṣis/brāhmaṇas with matted hair and deer-skins bow with folded hands to slender-waisted Umā, who stands serene, indicating the direction of Rudra’s abode; the atmosphere is reverent and anticipatory.

U
Umā
G
Gaurī
R
Rudra (Śiva)

FAQs

Humility and reverence open the path to darśana; seekers approach Śiva through devotion to Umā.

Prabhāsa Kṣetra’s sacred network, where guidance toward Śiva’s darśana is part of the site’s māhātmya.

Bowing/prostration (praṇāma) is shown as the immediate devotional act before asking for spiritual instruction.