Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 32
Devanagari script
तदास्य कामलुलितमालानं प्रजहौ मनः । प्रोवाच तां च तनयां समालिंग्य दुराशयः
Transliteration
tadāsya kāmalulitamālānaṃ prajahau manaḥ | provāca tāṃ ca tanayāṃ samāliṃgya durāśayaḥ
Translation
তখন কামে বিচলিত তার মন লজ্জা-ধর্ম ত্যাগ করল। দুষ্টবুদ্ধি সেই ব্যক্তি নিজের কন্যাকে আলিঙ্গন করে তাকে বলল।
Word by Word
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
अस्यof him
अस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
काम-लुलित-मालानम्the desire-agitated (one)
काम-लुलित-मालानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकाम (प्रातिपदिक) + लुलित (लुल्/लोल्-धातु, कृदन्त/भूतकृदन्त) + मालान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (कामेन लुलितः = agitated by desire; मालानम् = garland-maker/garland-bearer—contextual epithet)
प्रजहौabandoned/left
प्रजहौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; उपसर्गः प्र-
मनःmind
मनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रोवाचsaid
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; उपसर्गः प्र-
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तनयाम्daughter
तनयाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतनया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समालिङ्ग्यhaving embraced
समालिङ्ग्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+आ+लिङ्ग् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having embraced’
दुराशयःthe evil-minded man
दुराशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर् (उपसर्ग/निपात) + आशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (दुष्टः आशयः यस्य = evil-intentioned)
Speaker
Sūta (contextual narrator)
Visual Art Cues
Scene: A morally dark moment: a man overcome by desire embraces a young woman; the atmosphere should convey transgression and loss of propriety rather than romance.
FAQs
When kāma overpowers discernment, even the gravest adharma can be committed; self-control safeguards dharma.
No site is mentioned in this verse.
None; it is a cautionary narrative passage.