HomeRamayanaBala KandaSarga 76Shloka 20
Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

बालकाण्डे षट्सप्ततितमः सर्गः

Rāma Subdues Paraśurāma; the Vaiṣṇava Arrow Is Discharged

शरमप्रतिमं राम मोक्तुमर्हसि सुव्रत।शरमोक्षे गमिष्यामि महेन्द्रं पर्वतोत्तमम्।।।।

śaram apratimaṁ rāma moktum arhasi suvrata | śaramokṣe gamiṣyāmi mahendraṁ parvatottamam ||

হে সুব্রত রাম! এই বাণ অতুল; একে মুক্ত করা আপনারই যোগ্য। বাণ নিক্ষেপের পরে আমি পর্বতশ্রেষ্ঠ মহেন্দ্র পর্বতে গমন করব।

शरम्arrow
शरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अप्रतिमम्incomparable
अप्रतिमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-pratima (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (qualifying शरम्)
रामO Rāma
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
मोक्तुम्to release
मोक्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootmuc (मुच् धातु) + tumun (तुमुन्)
Formतुमुनन्त (infinitive)
अर्हसिought/are fit
अर्हसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootarh (अर्ह् धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
सुव्रतO one of good vows
सुव्रत:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsu-vrata (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: सुन्दरं व्रतम् यस्य; पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
शरमोक्षेupon the release of the arrow
शरमोक्षे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśara-mokṣa (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष/उपपद: शरस्य मोक्षः; पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
गमिष्यामिI shall go
गमिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (गम् धातु)
Formलृट्-लकार, परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
महेन्द्रम्to Mahendra
महेन्द्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahendra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पर्वतोत्तमम्best of mountains
पर्वतोत्तमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparvata-uttama (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: पर्वतानाम् उत्तमः; पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (qualifying महेन्द्रम्)

Thereafter all the quarters including the intermediaries were cleared of darkness. Hosts of sages and gods extolled Rama when he wielded the bow.

R
Rāma
P
Paraśurāma (speaker—implied)
A
arrow (śara)
M
Mahendra mountain

FAQs

When superiority is established, dharma may require withdrawal from conflict; Paraśurāma accepts the consequence and chooses a restrained exit rather than prolonging hostility.

Paraśurāma invites Rāma to release the arrow and states he will then leave for Mahendra mountain.

Detachment and acceptance—he yields and prepares to depart, acknowledging the new moral and power hierarchy.