HomeRamayanaBala KandaSarga 76Shloka 16
Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

बालकाण्डे षट्सप्ततितमः सर्गः

Rāma Subdues Paraśurāma; the Vaiṣṇava Arrow Is Discharged

लोकास्त्वप्रतिमा राम निर्जितास्तपसा मया ।जहि तान् शरमुख्येन मा भूत्कालस्य पर्यय:।।।।

lokās tv apratimā rāma nirjitās tapasā mayā | jahi tān śaramukhyena mā bhūt kālasya paryayaḥ ||

হে অতুলনীয় রাম! তপস্যায় আমি যে সকল লোক জয় করেছি—এই শ্রেষ্ঠ শর দ্বারা তাদের বিনাশ কর; কালের বিলম্ব যেন না হয়।

लोकाःworlds/realms
लोकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (contrast/emphasis)
अप्रतिमाःincomparable
अप्रतिमाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-pratimā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (qualifying लोकाः)
रामO Rāma
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
निर्जिताःconquered
निर्जिताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootnir-ji (जि धातु) + kta (क्त)
Formभूतकर्मणि-कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (agreeing with लोकाः)
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
मयाby me
मया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
जहिstrike/kill
जहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Roothan (हन् धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
तान्those (worlds)
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
शरमुख्येनwith the chief arrow
शरमुख्येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootśara-mukhya (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: मुख्यः शरः; पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
माlet not
मा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootmā (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपात (prohibitive particle, used with लोट्/विधिलिङ्/आशीर्लिङ्)
भूत्be/happen
भूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (भू धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कालस्यof time
कालस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पर्ययःdelay/turning back
पर्ययः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootparyaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Strike with the, principal arrow the unrivalled worlds conquered by my asceticism. Do not delay, O Rama!

P
Paraśurāma
R
Rāma

FAQs

Letting go when truth is revealed: Paraśurāma urges swift completion, indicating that clinging to acquired power is contrary to dharma once rightful authority is recognized.

Paraśurāma asks Rāma to discharge the empowered arrow so that the ‘worlds’ or attainments gained by tapas are relinquished/redirected.

Vairāgya (detachment) and satya-svīkāra (acceptance of truth) in conceding what one had gained.