Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā
मंदार्चने वा तमसि शयनं नीचगेभुवि । शीर्षे पृष्टोदये जन्म तद्वदेव विनिर्दिशेत् ॥ ८५ ॥
maṃdārcane vā tamasi śayanaṃ nīcagebhuvi | śīrṣe pṛṣṭodaye janma tadvadeva vinirdiśet || 85 ||
যদি অন্ধকারে শয়ন করা হয়, বা নিচু ভূমিতে শোয়া হয়, অথবা লগ্ন ‘শির্ষে’ থাকে ও ‘পৃষ্ঠ’ উদিত হয়—তবে ফল পূর্বোক্তেরই সমান বলে বুঝতে হবে।
Sanatkumara (teaching Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: bhayanaka
It treats certain conditions—darkness, improper sleeping places, and specific birth-time indications—as inauspicious nimittas, teaching vigilance in conduct and timing as part of Dharma-oriented living.
Indirectly: by discouraging tamasic habits and inauspicious settings, it supports a sattvic lifestyle that traditionally aids steadiness of mind, which is favorable for Vishnu-bhakti and disciplined practice.
Jyotiṣa/Nimitta-style reasoning: interpreting birth-time and situational signs as carrying predictable outcomes, and classifying certain timings/conditions as equivalent in result to previously described inauspicious indicators.