Jyotiṣa-śāstra Saṅgraha: Threefold Division, Gaṇita Methods, Muhūrta, and Planetary Reckoning
ग्रहोदयाः प्राणहताः खखाष्टैकोद्धता गतिः । चक्रासवो लब्धयुती स्व्रहोरात्रासवः स्मृताः ॥ १४४ ॥
grahodayāḥ prāṇahatāḥ khakhāṣṭaikoddhatā gatiḥ | cakrāsavo labdhayutī svrahorātrāsavaḥ smṛtāḥ || 144 ||
গ্রহের উদয়কে ‘প্রাণহতা’ বলা হয়; আর গণিতগত গতি ‘খখাষ্টৈকোদ্ধতা-গতি’ নামে স্মৃত। লব্ধি (প্রাপ্ত ফল) যুক্ত পরিক্রমা-চক্রকে ‘চক্রাসব’ বলা হয়; এবং দিন-রাত্রির পরিমাপ ‘অহোরাত্রাসব’ নামে স্মরণীয়।
Sanatkumara (teaching Narada in a technical/definitional passage)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
It frames time (kāla) as knowable through precise Jyotiṣa measures—planetary risings, motions, cycles, and day-night calculations—supporting correct dharma practice and disciplined life that ultimately aids Mokṣa-oriented living.
By clarifying technical time-units used in calendrical reckoning, it indirectly supports Bhakti practice: vrata dates, pūjā timings, and sacred observances depend on accurate ahorātra and graha computations, ensuring devotion is performed at the proper times.
Vedāṅga Jyotiṣa: terminology for planetary rising (grahodayā), motion (gati), revolution/cycle (cakra), computed result (labdhi), and day-night measures (ahorātra) used in traditional astronomical/astrological calculation.