Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Jarāsandha as Obstacle to the Rājasūya — Kṛṣṇa’s Strategic Genealogical Brief

Sabhā Parva, Adhyāya 13

राजर्षीणां च त॑ श्रुत्वा महिमानं महात्मनाम्‌ | यज्वनां कर्मभि: पुण्यैलोकप्राप्तिं समीक्ष्य च,राजसूययज्ञ करनेवाले महात्मा राजर्षियोंकी वैसी महिमा सुनकर तथा पुण्यकर्मोंद्वारा उत्तम लोकोंकी प्राप्ति होती देखकर एवं यज्ञ करनेवाले राजर्षि हरिश्वन्द्रका महान्‌ तेज (तथा विशेष वैभव एवं आदर-सत्कार) सुनकर उनके मनमें राजसूययज्ञ करनेकी इच्छा हुई

rājarṣīṇāṃ ca tac chrutvā mahimānaṃ mahātmanām | yajvanāṃ karmabhiḥ puṇyair lokaprāptiṃ samīkṣya ca | rājasūyayajñaṃ karṇevāle mahātmā rājarṣīṇāṃ vaśī mahimā śrutvā tathā puṇyakarmabhir uttamalokānāṃ prāptir bhavatīti dṛṣṭvā ca, yajñaṃ kurvato rājarṣeḥ hariścandrasya mahān tejaḥ (tathā viśeṣa-vaibhavam ādarasatkāraṃ ca) śrutvā tasya manasi rājasūyayajñaṃ kartuṃ icchā jātaiva

বৈশম্পায়ন বললেন—মহাত্মা রাজর্ষিদের মহিমা শুনে, যজ্ঞকারীদের পুণ্যকর্মে উৎকৃষ্ট লোকপ্রাপ্তি হয় তা দেখে, এবং রাজসূয় সম্পাদনকারী রাজর্ষি হরিশ্চন্দ্রের অতিবিশিষ্ট তেজ, ঐশ্বর্য ও সম্মান-সত্কারের কথা শুনে, তাঁর মনে রাজসূয় যজ্ঞ করার ইচ্ছা জাগল।

राजर्षीणाम्of the royal sages
राजर्षीणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootराजर्षि
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
महिमानम्greatness, glory
महिमानम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहिमन्
FormMasculine, Accusative, Singular
महात्मनाम्of the great-souled ones
महात्मनाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Genitive, Plural
यज्वनाम्of the sacrificers
यज्वनाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootयज्वन्
FormMasculine, Genitive, Plural
कर्मभिःby deeds/rites
कर्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Plural
पुण्यैःby meritorious (deeds)
पुण्यैः:
Karana
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormNeuter, Instrumental, Plural
लोकप्राप्तिम्attainment of worlds (heavenly realms)
लोकप्राप्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootलोकप्राप्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
समीक्ष्यhaving considered/observed
समीक्ष्य:
TypeVerb
Rootसम्-ईक्ष्
Formल्यप् (absolutive/gerund)
and
:
TypeIndeclinable
Root

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
R
rājarṣis (royal sages)
Y
yajvans (sacrificers)
R
Rājasūya-yajña
H
Hariścandra