Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

तिर्यगित्यपि नारीति क्षुद्रा चेत्यपि राजभिः / नावज्ञा वैरिणां कार्या शक्तेः सर्वत्र सम्भवः

tiryagityapi nārīti kṣudrā cetyapi rājabhiḥ / nāvajñā vairiṇāṃ kāryā śakteḥ sarvatra sambhavaḥ

‘এ তো তির্যক’, ‘এ নারী’, ‘এ তুচ্ছ’—এমন ভেবে রাজাদের শত্রুকে অবজ্ঞা করা উচিত নয়; শক্তি সর্বত্রই সম্ভাব্য।

tiryak‘as an animal/obliquely’
tiryak:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottiryak (अव्यय/प्रातिपदिक)
FormIndeclinable adverb/indeclinable nominal used in quotation (अव्यय)
itithus/‘as’
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)
apieven/also
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात), concessive ‘even’
nārīwoman
nārī:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnārī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative Singular; used in quotation with इति
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)
kṣudrāpetty/mean
kṣudrā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootkṣudra (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative Singular; used in quotation with इति
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)
apieven
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात), concessive
rājabhiḥby kings
rājabhiḥ:
Karta/Agent (कर्ता—कर्तृकरणभाव)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (तृतीया) Plural (बहुवचन)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध-निपात)
avajñācontempt/disrespect
avajñā:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootavajñā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative Singular
vairiṇāmof enemies
vairiṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootvairin (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी) Plural
kāryāshould be done
kāryā:
Vidhi (विधेय/आज्ञार्थ)
TypeAdjective
Rootkṛ (धातु √kṛ/कृ)
FormGerundive/obligatory participle (कृत्य/तव्यत्-भाव), Feminine Nominative Singular; predicate ‘should be done’
śakteḥof power/capacity
śakteḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (षष्ठी) Singular
sarvatraeverywhere
sarvatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsarvatra (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक-अव्यय)
sambhavaḥpossibility/origin
sambhavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsambhava (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular