Previous Verse
Next Verse

Shloka 56

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

स्तंभोत्पन्नेन केनापि नरतिर्यग्वपुर्भृता / भूतेन सर्वभूतानां हिरण्यकशिपुर्हतः

staṃbhotpannena kenāpi naratiryagvapurbhṛtā / bhūtena sarvabhūtānāṃ hiraṇyakaśipurhataḥ

স্তম্ভ থেকে উদ্ভূত এমন এক সত্তা, যে নর ও তির্যক উভয় রূপ ধারণ করেছিল, সকল প্রাণীর (দুর্দান্ত) হিরণ্যকশিপুকে বধ করল।

stambha-utpannenaby one arisen from a pillar
stambha-utpannena:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootstambha (प्रातिपदिक) + utpanna (कृदन्त, from √pad/पद् with ut-)
FormTatpuruṣa compound (पञ्चमी/सप्तमी-सम्बन्धार्थ: ‘arisen from a pillar’); Masculine/Neuter Instrumental Singular (तृतीया एकवचन) agreeing with भूत
kenaby someone
kena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक)
FormInterrogative pronoun used as indefinite with अपि; Masculine/Neuter Instrumental Singular (तृतीया एकवचन)
apieven/any
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात) forming indefiniteness with किम्
nara-tiryak-vapuḥ-bhṛtāby one bearing a man-and-beast form
nara-tiryak-vapuḥ-bhṛtā:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootnara (प्रातिपदिक) + tiryak (प्रातिपदिक) + vapuḥ (प्रातिपदिक) + bhṛt (कृदन्त, from √bhṛ/भृ)
FormBahuvrīhi compound (बहुव्रीहि: ‘one who bears a body [that is] man-and-animal’); Masculine Instrumental Singular (तृतीया एकवचन)
bhūtenaby a being
bhūtena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक; PPP from √bhū/भू)
FormNeuter Instrumental Singular (तृतीया एकवचन)
sarva-bhūtānāmof all beings
sarva-bhūtānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + bhūta (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (कर्मधारय: ‘all beings’); Neuter Genitive Plural (षष्ठी बहुवचन)
hiraṇyakaśipuḥHiraṇyakaśipu
hiraṇyakaśipuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothiraṇya (प्रातिपदिक) + kaśipu (प्रातिपदिक)
FormProper noun; Tatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष/नामधातु-समास), Masculine Nominative Singular
hataḥslain
hataḥ:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roothan (धातु √han/हन्)
FormPast passive participle (क्त), Masculine Nominative Singular; predicate