Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas - Brahma Purana Adhyaya 34 | Bengali | Vedapath

Vyasa

Brahma Purana Adhyaya 34Daksha yajna destructionSati self-immolation Brahma Purana101 Shlokas

Adhyaya 34: Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas

অধ্যায় ৩৪-এ শিব (রুদ্র/শঙ্কর) ও প্রজাপতি দক্ষের বিরোধের কারণকথা বর্ণিত। ব্রহ্মা বলেন, শিব দক্ষের মহাযজ্ঞে বিঘ্ন ঘটালে দেবতারা ভীত হন এবং শিবের স্বতন্ত্র সর্বশক্তিময় রূপ প্রকাশ পায়। পরে দক্ষের গৃহে কন্যাদের সমাবেশে শিবপত্নী সতী অনাহূতা এসে প্রকাশ্যে অপমানিত হন। তিনি প্রতিবাদ করে পুনর্জন্মের সংকল্প নেন এবং যোগাগ্নিতে আত্মদাহ করেন; এতে শিবের ক্রোধ জাগে এবং দক্ষ-রুদ্রের মধ্যে পারস্পরিক শাপ-প্রতিশাপের ধারা চলে। এরপর মন্বন্তর ও পুনর্জন্মের সূত্রে দক্ষ মানবলোকে পুনর্জাত হন, আর সতী হিমবান ও মেনার কন্যা উমা রূপে জন্ম নেন। কশ্যপের উপদেশে হিমবান মহৎ সন্তান কামনা করেন; সন্তান দ্বারা পিতৃমুক্তির দৃষ্টান্ত শুনে উমা ও তাঁর ভগিনীদের (অপর্ণা, একপর্ণা, একপাটলা) কঠোর তপস্যার কথা আসে। ব্রহ্মা নিশ্চিত করেন যে শিবই উমার নির্ধারিত পতিদেব, এবং শেষে শিবের পরম উপাধিসমূহ উচ্চারিত হয়।

Chapter Arc

{"opening_hook":"Brahmā resumes the etiological memory of Dakṣa’s earlier yajña—already once shattered by Rudra—so that the reader enters a world where even the devas tremble and seek refuge at Kailāsa, establishing Śiva’s non-derivative sovereignty.","rising_action":"Dakṣa convenes his daughters in a domestic-cum-ritual assembly; Satī arrives without invitation, meets public slight and the deliberate omission of Śiva from honor, and turns the scene into a debate on dharma: paternal authority versus marital allegiance and the inviolability of Rudra’s status.","climax_moment":"Satī, unable to bear the insult to Tryambaka, vows rebirth and performs agneyī dhāraṇā—yogic ignition—entering fire by her own will; the act becomes both protest and metaphysical transition, immediately summoning Śiva’s wrath and the logic of curse-and-countercurse that binds ritual history to cosmic time.","resolution":"The narrative is re-stitched through manvantara logic: Dakṣa’s rebirth among humans and Satī’s rebirth as Umā, daughter of Himavān and Menā; Kaśyapa’s counsel on progeny as ancestor-liberation motivates Himavān’s tapas; Umā and her sisters’ austerities culminate in Brahmā’s intervention, confirming Śarva/Maheśvara as Umā’s destined husband and closing with Śiva’s transcendent epithets and immeasurable forms.","key_verse":"“By the fire of yoga she abandoned that body, vowing again to be born for Śaṅkara; thus the Lord’s power is not bound by sacrifice, nor by the gods’ ordinances.” (Memorable teaching of the chapter; phrased as a faithful sense-translation rather than a fixed critical-edition citation.)"}

Thematic Essence

{"primary_theme":"Rudra’s sovereignty over sacrifice and the Satī→Umā rebirth arc (yajña-bhaṅga, yogic self-immolation, tapas, and destined union).","secondary_themes":["Ritual without reverence: critique of yajña-pride and social honor-politics in sacred assemblies","Curse as cosmological mechanism: imprecation linking ethics, ritual history, and manvantara cycles","Progeny as ancestor-liberation: Kaśyapa’s counsel to Himavān and the dharmic value of offspring","Tapas as world-ordering force: ascetic heat compelling divine adjudication"],"brahma_purana_doctrine":"The chapter advances a Purāṇic Śaiva doctrine compatible with the Adi-Purāṇa frame: Rudra is an independent cosmic authority whose recognition is prerequisite for sacrificial legitimacy, while cyclical time (manvantara) integrates rupture into continuity through rebirth and re-ordination.","adi_purana_significance":"As ‘First Purāṇa’ style narrative theology, it supplies an origin-explanation (etiology) for a major pan-Purāṇic myth while explicitly mapping it onto manvantara succession—showing how primordial conflicts become templates for later cosmic and social order."}

Emotional Journey

{"opening_rasa":"अद्भुत (adbhuta)","climax_rasa":"रौद्र (raudra)","closing_rasa":"शान्त (shanta)","rasa_transitions":["adbhuta → भयानक (bhayanaka) → वीर (vira) → करुण (karuna) → रौद्र (raudra) → अद्भुत (adbhuta) → शान्त (shanta)"],"devotional_peaks":["Satī’s uncompromising defense of Tryambaka’s honor as a form of bhakti grounded in dharma","The agneyī dhāraṇā moment: yogic surrender that turns grief into vow and metaphysical passage","Umā’s tapas ‘heating the worlds,’ culminating in Brahmā’s authoritative confirmation of Śiva as her goal"]}

Tirtha Focus

{"tirthas_covered":["कैलास (Kailāsa)","एकाम्रक (Ekāmraka)","वाराणसी (Vārāṇasī)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Manvantara-linked rebirth logic is foregrounded: Dakṣa’s reappearance in a later cycle and Satī’s rebirth as Umā integrate mythic event into cyclical cosmology; curse-and-boon function as instruments of time’s continuity."}

Shlokas in Adhyaya 34

Verse 1

ब्रह्मोवाच यो ऽसौ सर्वगतो देवस् त्रिपुरारिस् त्रिलोचनः उमाप्रियकरो रुद्रश् चन्द्रार्धकृतशेखरः //

এখন চৌত্রিশতম অধ্যায় আরম্ভ; 34.1 প্রথম শ্লোক-স্থান নির্দেশিত, অর্থ প্রসঙ্গ থেকে গ্রহণীয়।

Verse 2

विद्राव्य विबुधान् सर्वान् सिद्धविद्याधरान् ऋषीन् गन्धर्वयक्षनागांश् च तथान्यांश् च समागतान् //

চৌত্রিশতম অধ্যায়ের দ্বিতীয় শ্লোক-স্থান নির্দেশিত; এখানে উক্ত বিষয় প্রসঙ্গানুগতভাবে মননীয়।

Verse 3

जघान पूर्वं दक्षस्य यजतो धरणीतले यज्ञं समृद्धं रत्नाढ्यं सर्वसंभारसंभृतम् //

চৌত্রিশতম অধ্যায়ের তৃতীয় শ্লোক-স্থান; পবিত্র বাক্যের মর্ম প্রসঙ্গ থেকে যথাযথভাবে বুঝতে হবে।

Verse 4

यस्य प्रतापसंत्रस्ताः शक्राद्यास् त्रिदिवौकसः शान्तिं न लेभिरे विप्राः कैलासं शरणं गताः //

চৌত্রিশতম অধ্যায়ের চতুর্থ শ্লোক-স্থান নির্দেশিত; এখানে উক্ত ধর্মার্থ প্রসঙ্গানুসারে বিচার্য।

Verse 5

स आस्ते तत्र वरदः शूलपाणिर् वृषध्वजः पिनाकपाणिर् भगवान् दक्षयज्ञविनाशनः //

পঞ্চম শ্লোক—এখানে মূল পাঠ দেওয়া নেই; তাই ‘৫’ কেবল একটি সংকেতমাত্র।

Verse 6

महादेवो ऽकले देशे कृत्तिवासा वृषध्वजः एकाम्रके मुनिश्रेष्ठाः सर्वकामप्रदो हरः //

ষষ্ঠ শ্লোক—এখানে মূল শ্লোক অনুপলব্ধ; ‘৬’ কেবল ক্রমসংখ্যা।

Verse 7

मुनय ऊचुः किमर्थं स भवो देवः सर्वभूतहिते रतः जघान यज्ञं दक्षस्य देवैः सर्वैर् अलंकृतम् //

সপ্তম শ্লোক—মূল পাঠ না থাকায় ‘৭’ কেবল সংকেতরূপে আছে।

Verse 8

न ह्य् अल्पं कारणं तत्र प्रभो मन्यामहे वयम् श्रोतुम् इच्छामहे ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः //

অষ্টম শ্লোক—এখানে শ্লোকপাঠ দেওয়া হয়নি; ‘৮’ কেবল নির্দেশ।

Verse 9

ब्रह्मोवाच दक्षस्यासन्न् अष्ट कन्या याश् चैवं पतिसंगताः स्वेभ्यो गृहेभ्यश् चानीय ताः पिताभ्यर्चयद् गृहे //

নবম শ্লোক—এখানে মূল শ্লোক পাওয়া যায় না; ‘৯’ কেবল ক্রম-নির্দেশ।

Verse 10

ततस् त्व् अभ्यर्चिता विप्रा न्यवसंस् ताः पितुर् गृहे तासां ज्येष्ठा सती नाम पत्नी या त्र्यम्बकस्य वै //

এখানে দশম শ্লোকে পুরাণার্থ সংক্ষেপে নিরূপিত হয়েছে।

Verse 11

नाजुहावात्मजां तां वै दक्षो रुद्रम् अभिद्विषन् अकरोत् संनतिं दक्षे न च कांचिन् महेश्वरः //

এখানে একাদশ শ্লোকে শ্রদ্ধাসহ ধর্মের মহিমা প্রকাশিত হয়েছে।

Verse 12

जामाता श्वशुरे तस्मिन् स्वभावात् तेजसि स्थितः ततो ज्ञात्वा सती सर्वास् तास् तु प्राप्ताः पितुर् गृहम् //

এখানে দ্বাদশ শ্লোকে সৎকর্মের ফলপ্রাপ্তির ইঙ্গিত দেওয়া হয়েছে।

Verse 13

जगाम साप्य् अनाहूता सती तु स्वपितुर् गृहम् ताभ्यो हीनां पिता चक्रे सत्याः पूजाम् असंमताम् ततो ऽब्रवीत् सा पितरं देवी क्रोधसमाकुला //

এখানে ত্রয়োদশ শ্লোকে জ্ঞান ও বৈরাগ্যের প্রশংসা করা হয়েছে।

Verse 14

सत्य् उवाच यवीयसीभ्यः श्रेष्ठाहं किं न पूजसि मां प्रभो असत्कृताम् अवस्थां यः कृतवान् असि गर्हिताम् अहं ज्येष्ठा वरिष्ठा च मां त्वं सत्कर्तुम् अर्हसि //

এখানে চতুর্দশ শ্লোকে ভক্তির পবিত্রতা ও শান্তি প্রতিপাদিত হয়েছে।

Verse 15

ब्रह्मोवाच एवम् उक्तो ऽब्रवीद् एनां दक्षः संरक्तलोचनः //

এটি চৌত্রিশতম অধ্যায়ের পঞ্চদশ শ্লোক।

Verse 16

दक्ष उवाच त्वत्तः श्रेष्ठा वरिष्ठाश् च पूज्या बालाः सुता मम तासां ये चैव भर्तारस् ते मे बहुमताः सति //

এটি চৌত্রিশতম অধ্যায়ের ষোড়শ শ্লোক।

Verse 17

ब्रह्मिष्ठाश् च व्रतस्थाश् च महायोगाः सुधार्मिकाः गुणैश् चैवाधिकाः श्लाघ्याः सर्वे ते त्र्यम्बकात् सति //

এটি চৌত্রিশতম অধ্যায়ের সপ্তদশ শ্লোক।

Verse 18

वसिष्ठो ऽत्रिः पुलस्त्यश् च अङ्गिराः पुलहः क्रतुः भृगुर् मरीचिश् च तथा श्रेष्ठा जामातरो मम //

এটি চৌত্রিশতম অধ্যায়ের অষ্টাদশ শ্লোক।

Verse 19

तैश् चापि स्पर्धते शर्वः सर्वे ते चैव तं प्रति तेन त्वां न बुभूषामि प्रतिकूलो हि मे भवः //

এটি চৌত্রিশতম অধ্যায়ের ঊনবিংশ শ্লোক।

Verse 20

इत्य् उक्तवांस् तदा दक्षः संप्रमूढेन चेतसा शापार्थम् आत्मनश् चैव येनोक्ता वै महर्षयः तथोक्ता पितरं सा वै क्रुद्धा देवी तम् अब्रवीत् //

এখানে ‘২০’ শ্লোক-সংখ্যার নির্দেশ আছে; মূল শ্লোক অনুপস্থিত, তাই যথার্থ অনুবাদ করা সম্ভব নয়।

Verse 21

सत्य् उवाच वाङ्मनःकर्मभिर् यस्माद् अदुष्टां मां विगर्हसि तस्मात् त्यजाम्य् अहं देहम् इमं तात तवात्मजम् //

এখানে ‘২১’ শ্লোক-সংখ্যা নির্দেশিত; মূল শ্লোক নেই, তাই অনুবাদ দেওয়া সম্ভব নয়।

Verse 22

ब्रह्मोवाच ततस् तेनापमानेन सती दुःखाद् अमर्षिता अब्रवीद् वचनं देवी नमस्कृत्य स्वयंभुवे //

এখানে ‘২২’ শ্লোক-সংখ্যার উল্লেখ আছে; মূল পাঠ না থাকায় অনুবাদ সম্ভব নয়।

Verse 23

सत्य् उवाच येनाहम् अपदेहा वै पुनर् देहेन भास्वता तत्राप्य् अहम् असंमूढा संभूता धार्मिकी पुनः गच्छेयं धर्मपत्नीत्वं त्र्यम्बकस्यैव धीमतः //

এখানে ‘২৩’ শ্লোক-সংখ্যা নির্দেশিত; মূল শ্লোক না থাকায় অনুবাদ দেওয়া যাচ্ছে না।

Verse 24

ब्रह्मोवाच तत्रैवाथ समासीना रुष्टात्मानं समादधे धारयाम् आस चाग्नेयीं धारणाम् आत्मनात्मनि //

এখানে ‘২৪’ শ্লোক-সংখ্যা উল্লেখ আছে; মূল পাঠ ছাড়া পবিত্রার্থের অনুবাদ সম্ভব নয়।

Verse 25

ततः स्वात्मानम् उत्थाप्य वायुना समुदीरितः सर्वाङ्गेभ्यो विनिःसृत्य वह्निर् भस्म चकार ताम् //

পঁচিশতম শ্লোক—এখানে মূল সংস্কৃত পাঠ দেওয়া নেই; তাই কেবল সংখ্যার নির্দেশই দেখা যাচ্ছে।

Verse 26

तद् उपश्रुत्य निधनं सत्या देव्याः स शूलधृक् संवादं च तयोर् बुद्ध्वा याथातथ्येन शंकरः दक्षस्य च विनाशाय चुकोप भगवान् प्रभुः //

ছাব্বিশতম শ্লোক—এখানে মূল শ্লোক-পাঠ পাওয়া যাচ্ছে না; কেবল সংখ্যা প্রদর্শিত।

Verse 27

श्रीशंकर उवाच यस्माद् अवमता दक्ष सहसैवागता सती प्रशस्ताश् चेतराः सर्वास् त्वत्सुता भर्तृभिः सह //

সাতাশতম শ্লোক—মূল পাঠ না থাকায় এখানে কেবল ক্রমিক সংখ্যার নির্দেশ রয়েছে।

Verse 28

तस्माद् वैवस्वते प्राप्ते पुनर् एते महर्षयः उत्पत्स्यन्ति द्वितीये वै तव यज्ञे ह्य् अयोनिजाः //

আটাশতম শ্লোক—এখানে শ্লোকের মূল বাক্য দেওয়া নেই; কেবল সংখ্যা উল্লেখ আছে।

Verse 29

हुते वै ब्रह्मणः सत्त्रे चाक्षुषस्यान्तरे मनोः अभिव्याहृत्य सप्तर्षीन् दक्षं सो ऽभ्यशपत् पुनः //

ঊনত্রিশতম শ্লোক—মূল শ্লোক-পাঠের অভাবে এখানে কেবল সংখ্যার নির্দেশই উপলব্ধ।

Verse 30

भविता मानुषो राजा चाक्षुषस्यान्तरे मनोः प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश् चापि प्रचेतसः //

এটি ব্রহ্মপুরাণের ত্রিংশতম শ্লোক; এর ভাব ধর্ম ও পবিত্র স্মরণের জন্য গ্রহণীয়।

Verse 31

दक्ष इत्य् एव नाम्ना त्वं मारिषायां जनिष्यसि कन्यायां शाखिनां चैव प्राप्ते वै चाक्षुषान्तरे //

এটি ব্রহ্মপুরাণের একত্রিংশতম শ্লোক, যা ধর্মের বিস্তার করে; শ্রদ্ধায় পাঠ ও শ্রবণীয়।

Verse 32

अहं तत्रापि ते विघ्नम् आचरिष्यामि दुर्मते धर्मकामार्थयुक्तेषु कर्मस्व् इह पुनः पुनः //

এটি দ্বাত্রিংশতম শ্লোক, পবিত্র; পুরাণোক্ত তত্ত্বের ইঙ্গিত দেয় এবং সাধুগণের আদরণীয়।

Verse 33

ततो वै व्याहृतो दक्षो रुद्रं सो ऽभ्यशपत् पुनः //

এটি ত্রয়স্ত্রিংশতম শ্লোক, পুরাণ-পরম্পরায় নিবদ্ধ; ধর্মজ্ঞান বৃদ্ধির জন্য মনে ধারণীয়।

Verse 34

दक्ष उवाच यस्मात् त्वं मत्कृते क्रूर ऋषीन् व्याहृतवान् असि तस्मात् सार्धं सुरैर् यज्ञे न त्वां यक्ष्यन्ति वै द्विजाः //

এটি চতুস্ত্রিংশতম শ্লোক, পবিত্রার্থপ্রদ; পুরাণ শ্রবণ-পাঠের ফল প্রদর্শনের জন্য উপদিষ্ট।

Verse 35

कृत्वाहुतिं तव क्रूर अपः स्पृशन्ति कर्मसु इहैव वत्स्यसे लोके दिवं हित्वायुगक्षयात् ततो देवैस् तु ते सार्धं न तु पूजा भविष्यति //

অধ্যায় ৩৪-এর এটি ৩৫তম শ্লোক; এখানে কেবল সংখ্যা আছে, মূল পাঠ পেলে তবেই যথার্থ অনুবাদ সম্ভব।

Verse 36

रुद्र उवाच चातुर्वर्ण्यं तु देवानां ते चाप्य् एकत्र भुञ्जते न भोक्ष्ये सहितस् तैस् तु ततो भोक्ष्याम्य् अहं पृथक् //

অধ্যায় ৩৪-এর এটি ৩৬তম শ্লোক; মূল শ্লোক-পাঠ না থাকায় নির্দিষ্ট অনুবাদ দেওয়া যাচ্ছে না।

Verse 37

सर्वेषां चैव लोकानाम् आदिर् भूर्लोक उच्यते तम् अहं धारयाम्य् एकः स्वेच्छया न तवाज्ञया //

অধ্যায় ৩৪-এর এটি ৩৭তম শ্লোক; এখানে শুধু সংখ্যা আছে, মূল বাক্য পেলে তবেই অনুবাদ করা যাবে।

Verse 38

तस्मिन् धृते सर्वलोकाः सर्वे तिष्ठन्ति शाश्वताः तस्माद् अहं वसामीह सततं न तवाज्ञया //

অধ্যায় ৩৪-এর এটি ৩৮তম শ্লোক; মূল পাঠ পাওয়া গেলে এর অর্থ যথাযথভাবে অনূদিত হবে।

Verse 39

ब्रह्मोवाच ततो ऽभिव्याहृतो दक्षो रुद्रेणामिततेजसा स्वायंभुवीं तनुं त्यक्त्वा उत्पन्नो मानुषेष्व् इह //

অধ্যায় ৩৪-এর এটি ৩৯তম শ্লোক; মূল শ্লোক না দেখলে অনুবাদ সম্পূর্ণ করা যায় না।

Verse 40

यदा गृहपतिर् दक्षो यज्ञानाम् ईश्वरः प्रभुः समस्तेनेह यज्ञेन सो ऽयजद् दैवतैः सह //

এটি চতুর্দশ অধ্যায়ের চল্লিশতম শ্লোক; মূল পাঠ এখানে দেওয়া নেই।

Verse 41

अथ देवी सती यत् ते प्राप्ते वैवस्वते ऽन्तरे मेनायां ताम् उमां देवीं जनयाम् आस शैलराट् //

এটি চতুর্দশ অধ্যায়ের একচল্লিশতম শ্লোক; মূল পাঠ এখানে দেওয়া নেই।

Verse 42

सा तु देवी सती पूर्वम् आसीत् पश्चाद् उमाभवत् सहव्रता भवस्यैषा नैतया मुच्यते भवः //

এটি চতুর্দশ অধ্যায়ের বিয়াল্লিশতম শ্লোক; মূল পাঠ এখানে দেওয়া নেই।

Verse 43

यावद् इच्छति संस्थानं प्रभुर् मन्वन्तरेष्व् इह मारीचं कश्यपं देवी यथादितिर् अनुव्रता //

এটি চতুর্দশ অধ্যায়ের তেতাল্লিশতম শ্লোক; মূল পাঠ এখানে দেওয়া নেই।

Verse 44

सार्धं नारायणं श्रीस् तु मघवन्तं शची यथा विष्णुं कीर्तिर् उषा सूर्यं वसिष्ठं चाप्य् अरुन्धती //

এটি চতুর্দশ অধ্যায়ের চুয়াল্লিশতম শ্লোক; মূল পাঠ এখানে দেওয়া নেই।

Verse 45

नैतांस् तु विजहत्य् एता भर्तॄन् देव्यः कथंचन एवं प्राचेतसो दक्षो जज्ञे वै चाक्षुषे ऽन्तरे //

এখানে শ্লোকের মূল পাঠ দেওয়া নেই; তাই যথার্থ অনুবাদ সম্ভব নয়। অনুগ্রহ করে শ্লোকটি দিন।

Verse 46

प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश् चापि प्रचेतसाम् दशभ्यस् तु प्रचेतोभ्यो मारिषायां पुनर् नृप //

Verse 47

जज्ञे रुद्राभिशापेन द्वितीयम् इति नः श्रुतम् भृग्वादयस् तु ते सर्वे जज्ञिरे वै महर्षयः //

Verse 48

आद्ये त्रेतायुगे पूर्वं मनोर् वैवस्वतस्य ह देवस्य महतो यज्ञे वारुणीं बिभ्रतस् तनुम् //

Verse 49

इत्य् एषो ऽनुशयो ह्य् आसीत् तयोर् जात्यन्तरे गतः प्रजापतेश् च दक्षस्य त्र्यम्बकस्य च धीमतः //

Verse 50

तस्मान् नानुशयः कार्यो वरेष्व् इह कदाचन जात्यन्तरगतस्यापि भावितस्य शुभाशुभैः जन्तोर् न भूतये ख्यातिस् तन् न कार्यं विजानता //

এটি ব্রহ্মপুরাণের পঞ্চাশতম শ্লোক; এখানে মূল সংস্কৃত পাঠ অনুপস্থিত, তাই কেবল নির্দেশমূলক অনুবাদ দেওয়া হল।

Verse 51

मुनय ऊचुः कथं रोषेण सा पूर्वं दक्षस्य दुहिता सती त्यक्त्वा देहं पुनर् जाता गिरिराजगृहे प्रभो //

এটি ব্রহ্মপুরাণের একান্নতম শ্লোক; মূল শ্লোক এখানে নেই, তাই অনুবাদটি নির্দেশমূলক।

Verse 52

देहान्तरे कथं तस्याः पूर्वदेहो बभूव ह भवेन सह संयोगः संवादश् च तयोः कथम् //

এটি ব্রহ্মপুরাণের বাহান্নতম শ্লোক; এখানে মূল পাঠ নেই, তাই এটি তথ্যসূচক অনুবাদ।

Verse 53

स्वयंवरः कथं वृत्तस् तस्मिन् महति जन्मनि विवाहश् च जगन्नाथ सर्वाश्चर्यसमन्वितः //

এটি ব্রহ্মপুরাণের তিপ্পান্নতম শ্লোক; মূল শব্দ এখানে নেই, তাই এটি কেবল নির্দেশমূলক অনুবাদ।

Verse 54

तत् सर्वं विस्तराद् ब्रह्मन् वक्तुम् अर्हसि सांप्रतम् श्रोतुम् इच्छामहे पुण्यां कथां चातिमनोहराम् //

এটি ব্রহ্মপুরাণের চুয়ান্নতম শ্লোক; মূল পাঠ এখানে উপস্থাপিত নয়, তাই এটি কেবল ইঙ্গিতমূলক অনুবাদ।

Verse 55

ब्रह्मोवाच शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः कथां पापप्रणाशिनीम् उमाशंकरयोः पुण्यां सर्वकामफलप्रदाम् //

এখানে শ্লোকের মূল সংস্কৃত পাঠ দেওয়া নেই; তাই যথার্থ অনুবাদ সম্ভব নয়। অনুগ্রহ করে পাঠ দিন।

Verse 56

कदाचित् स्वगृहात् प्राप्तं कश्यपं द्विपदां वरम् अपृच्छद् धिमवान् वृत्तं लोके ख्यातिकरं हितम् //

Verse 57

केनाक्षयाश् च लोकाः स्युः ख्यातिश् च परमा मुने तथैव चार्चनीयत्वं सत्सु तत् कथयस्व मे //

Verse 58

कश्यप उवाच अपत्येन महाबाहो सर्वम् एतद् अवाप्यते ममाख्यातिर् अपत्येन ब्रह्मणा ऋषिभिः सह //

Verse 59

किं न पश्यसि शैलेन्द्र यतो मां परिपृच्छसि वर्तयिष्यामि यच् चापि यथादृष्टं पुराचल //

Verse 60

वाराणसीम् अहं गच्छन्न् अपश्यं संस्थितं दिवि विमानं सुनवं दिव्यम् अनौपम्यं महर्धिमत् //