HomeUpanishadsAtmaVerse 9
Previous Verse
Next Verse

Verse 9

Atma

अनात्मकम् असत् तुच्छं किं नु तस्यावभासकम् । वेदशास्त्रपुराणानि भूतानि सकलान्यपि ॥

येनार्थवन्ति तं किं नु विज्ञातारं प्रकाशयेत् । क्षुधां देहव्यथां त्यक्त्वा बालः क्रीडति वस्तुनि ॥

तथैव विद्वान् रमते निर्ममो निरहं सुखी । कामान् निष्कामरूपी सञ्चरत्येकचरो मुनिः ॥९–११॥

अनात्मकम् । असत् । तुच्छम् । किम् । नु । तस्य । अवभासकम् । वेद-शास्त्र-पुराणानि । भूतानि । सकलानि । अपि ॥

येन । अर्थ-वन्ति । तम् । किम् । नु । विज्ञातारम् । प्रकाशयेत् । क्षुधाम् । देह-व्यथाम् । त्यक्त्वा । बालः । क्रीडति । वस्तुनि ॥

तथा । एव । विद्वान् । रमते । निर्ममः । निरहम् । सुखी । कामान् । निष्काम-रूपी । सञ्चरति । एक-चरः । मुनिः ॥

anātmakam asat tucchaṃ kiṃ nu tasyāvabhāsakam | vedaśāstrapurāṇāni bhūtāni sakalāny api ||

yenārthavanti taṃ kiṃ nu vijñātāraṃ prakāśayet | kṣudhāṃ dehavyathāṃ tyaktvā bālaḥ krīḍati vastuni ||

tathaiva vidvān ramate nirmamo nirahaṃ sukhī | kāmān niṣkāmarūpī sañcaraty ekacaro muniḥ ||9–11||

যি অনাত্মা, অসৎ আৰু তুচ্ছ—তাক প্ৰকাশিত কৰা বস্তু কি? বেদ-শাস্ত্ৰ-পুৰাণ আৰু সকলো ভূত যাৰ দ্বাৰা অৰ্থৱন্ত হয়, সেই জ্ঞাতাক প্ৰকাশিত কৰা কোনে? ক্ষুধা আৰু দেহব্যথা ত্যাগ কৰি যেনেকৈ শিশু বস্তুত ক্ৰীড়া কৰে, তেনেদৰে বিদ্বান নির্মম, নিৰহং, সুখী হৈ ৰমে। কামৰ মাজত চলিলেও স্বভাৱত নিষ্কাম হৈ, একচৰ মুনি একাকী বিচৰণ কৰে।

That which is non-Self, unreal, and trifling—what indeed could illumine it? The Vedas, śāstras, and Purāṇas, and all beings as well, become meaningful by whom; what could illumine that knower? Having set aside hunger and bodily pain, a child plays with an object. So too the knower delights—without possessiveness, without ego, happy; moving among desires while being desireless in nature, the sage wanders alone.

Svayaṃ-prakāśa Atman (self-luminous knower); anātman as dependent appearance; jīvanmukti traits (nirmama, nirahaṃ, niṣkāma)Mahavakya: Reinforces all mahāvākyas by grounding them in the self-luminous knower: the ‘I’ that knows is Brahman; especially supports ‘Aham Brahmāsmi’ and ‘Ayam Ātmā Brahma’.AtharvaChandas: Anuṣṭubh (śloka)