Adhyaya 147

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि ब्रह्मकुण्डमनुत्तमम् । तस्यैव नैरृते भागे ब्रह्मणा निर्मितं पुरा

ঈশ্বৰে ক’লে: তাৰ পিছত, হে মহাদেৱী, অনুত্তম ব্ৰহ্মকুণ্ডলৈ যোৱা উচিত। তাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম ভাগত ব্ৰহ্মাই প্ৰাচীন কালে (এটি পবিত্ৰ স্থাপনা) নিৰ্মাণ কৰিছিল।

Verse 2

यदा तु ऋक्षराजेन सोमनाथः प्रति ष्ठितः । तदा ब्रह्मादयो देवाः सर्वे तत्र समागताः । प्रतिष्ठार्थं हि देवस्य शशांकेन निमन्त्रिताः

যেতিয়া নক্ষত্ৰৰ ৰজা চন্দ্ৰই সোমনাথক প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে, তেতিয়া ব্ৰহ্মা আদি সকলো দেৱতা তাত একত্ৰিত হ’ল—দেৱতাৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্দেশ্যে চন্দ্ৰৰ নিমন্ত্ৰণত।

Verse 3

अथाऽब्रवीन्निशानाथो ब्रह्माणं विनयान्वितः

তেতিয়া বিনয়ভাৱে পৰিপূৰ্ণ নিশানাথ (চন্দ্ৰদেৱ) ব্ৰহ্মাদেৱক ক’লে।

Verse 4

कृतं भवद्भिर्जानाति स्थापनं वै यथा जनः । तथा कुरु सुरश्रेष्ठ चिह्नमात्मसमुद्भवम्

‘লোক যেন জানে যে এই প্ৰতিষ্ঠা আপোনালোকেই কৰিলে। সেয়ে, হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ, আপোনাৰ নিজ দিৱ্য শক্তিৰ পৰা উদ্ভূত এটা চিহ্ন সৃষ্টি কৰক।’

Verse 5

एवं श्रुत्वा तदा ब्रह्मा ध्यानं कृत्वा तु निश्चलम् । आह्वयत्सर्वतीर्थानि पुष्करादीनि सर्वशः

এই কথা শুনি ব্ৰহ্মাদেৱে অচল ধ্যানত স্থিত হৈ, পুষ্কৰ আদি সকলো তীৰ্থক চাৰিও দিশৰ পৰা আহ্বান কৰিলে।

Verse 6

स्वर्गे वै यानि तीर्थानि तथैव च रसातले । तपःसामर्थ्ययोगेन ब्रह्मणाऽकर्षितानि च । अतस्तस्यैव नाम्ना तु ब्रह्मकुण्डं तु गीयते

স্বৰ্গত যিমান তীৰ্থ আছে আৰু ৰসাতলতো যিমান আছে, ব্ৰহ্মাদেৱে তপস্যাৰ সামৰ্থ্যৰে সিহঁতক ইয়ালৈ আকর্ষণ কৰিলে; সেয়ে তেওঁৰ নামেই ই ‘ব্ৰহ্মকুণ্ড’ বুলি গীত হয়।

Verse 7

गणानां च सहस्रैस्तु चतुर्दशभिरीक्ष्यते । अतश्चाभक्तियुक्तानां दुष्प्राप्यं तीर्थमुत्तमम्

ই চৌদহ হাজাৰ গণৰ দ্বাৰা দৰ্শিত হয়; সেয়ে ভক্তিহীন লোকৰ বাবে এই উত্তম তীৰ্থ দুষ্প্ৰাপ্য।

Verse 8

अथाब्रवीत्सर्वदेवान्ब्रह्मा लोकपितामहः

তেতিয়া লোকপিতামহ ব্ৰহ্মাই সকলো দেৱতাক সম্বোধন কৰি ক’লে।

Verse 9

अत्र कुण्डे नरः स्नात्वा यः पितॄंस्तर्पयिष्यति । अग्निष्टोमफलं सव लप्स्यते स च मानवः । तत्प्रसादात्स्वर्गलोके विमानेन चरिष्यति

এই কুণ্ডত স্নান কৰি যি নৰে পিতৃসকলক তৰ্পণ কৰে, সি অগ্নিষ্টোম যজ্ঞৰ সম্পূৰ্ণ ফল লাভ কৰে; সেই পুণ্যৰ প্ৰসাদে সি স্বৰ্গলোকত বিমানেৰে বিচৰণ কৰে।

Verse 10

गोदानं चाश्वदानं च तथा स्वर्णकमण्डलुम् । दद्याद्विप्राय विदुषे सर्वपापापनुत्तये

সকলো পাপ অপনোদনৰ বাবে বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক গোধন, অশ্বদান আৰু সোণৰ কমণ্ডলু দান কৰা উচিত।

Verse 11

पौर्णमास्यां महादेवि तथा च प्रतिपद्दिने । सर्वपापविनाशार्थं तत्र स्नाति सरस्वती

হে মহাদেৱী, পূৰ্ণিমাত আৰু প্ৰতিপদ তিথিতো সকলো পাপ বিনাশৰ বাবে সৰস্বতী তাত স্নান কৰে।

Verse 12

सिद्धं रसायनं देवि तत्र वै ह्युदकं प्रिये । नानावर्णसमायुक्तमुपदेशेन सिद्ध्यति

হে দেৱী, প্ৰিয়ে, তাতৰ জল সঁচাকৈয়ে সিদ্ধ ৰসায়ন; নানাবৰ্ণেৰে সংযুক্ত সেই জল উপদেশৰ দ্বাৰা ফলপ্ৰদ হয়।

Verse 13

दारिद्र्यदुःखरुक्छोकान्मानवः सेवते कथम् । ब्रह्मकुण्डमनुप्राप्य कल्पवृक्षमिवापरम्

ব্ৰহ্মকুণ্ডত উপনীত হৈ—যেন আন এক কল্পবৃক্ষ—মানৱে দাৰিদ্ৰ্য, দুখ, ৰোগ আৰু শোক কেনেকৈ পুনৰ সহিব পাৰে?

Verse 14

देव्युवाच । भगवन्विस्तराद्ब्रूहि ब्रह्मकुण्डमहोदयम् । सर्वप्राणिहितार्थाय विस्तराद्वद मे प्रभो

দেৱীয়ে ক’লে: হে ভগৱান, ব্ৰহ্মকুণ্ডৰ মহোদয় আৰু মহিমা বিস্তাৰে কওক। সকলো প্ৰাণীৰ হিতৰ বাবে, হে প্ৰভু, মোক সম্পূৰ্ণকৈ বৰ্ণনা কৰক।

Verse 15

ब्रह्मकुंडस्य माहात्म्यं श्रोतुं मे कौतुकं महत् । लोकानां दुःखनाशाय दारिद्यक्षयहेतवे

ব্ৰহ্মকুণ্ডৰ মাহাত্ম্য শুনিবলৈ মোৰ মহা কৌতূহল। যাতে লোকসকলৰ দুখ নাশ হয় আৰু দাৰিদ্ৰ্যৰ ক্ষয় ঘটে।

Verse 16

भगवन्मानुषाः सर्वे दुःखशोकनिपीडिताः । भ्रमंति सकलं जन्म रसायनविमोहिताः

হে ভগৱান, সকলো মানুহ দুখ আৰু শোকত নিপীড়িত; ৰসায়নৰ মোহত বিভ্ৰান্ত হৈ সিহঁতে সমগ্ৰ জীৱন ভ্ৰমি ফুৰে।

Verse 17

तेषां हिताय मे ब्रूहि निर्वाणं रसमुत्तमम् । आदाविह शरीरं तु अक्षय्यं तु यथा भवेत्

তেওঁলোকৰ হিতৰ বাবে মোক সেই উত্তম ৰস কওক, যি নিৰ্বাণলৈ লৈ যায়—আৰু প্ৰথমে ইয়াত দেহ কেনেকৈ স্থায়ী আৰু অক্ষয় হ’ব পাৰে।

Verse 18

अष्टसिद्धिसमा युक्तं सर्वविद्यासमन्वितम् । कामरूपं क्रियायुक्तं सर्वव्याधिविवर्जितम्

অষ্টসিদ্ধিৰ সমান শক্তিৰে যুক্ত, সকলো বিদ্যাৰে সমন্বিত; ইচ্ছামতে ৰূপ ধাৰণক্ষম, কৰ্মত সিদ্ধ—সকলো ব্যাধিৰ পৰা মুক্ত।

Verse 19

ततस्तु परमं देव निर्वाणं येन वै लभेत् । मानवः कृतकृत्यश्च जायते च यथा प्रभो

তাৰ পাছত, হে পৰম দেৱ! ক’বা—কোন উপায়ে মানুহে সত্যই সৰ্বোচ্চ নিৰ্বাণ লাভ কৰে আৰু জীৱনৰ উদ্দেশ্য সিদ্ধ কৰি ‘কৃতকৃত্য’ হয়, হে প্ৰভু।

Verse 20

तथा कथय मे देव दयां कृत्वा जगत्प्रभो । निर्वाणपरमं कल्पं सर्वभ्रांतिविवर्जितम् । प्रसिद्धं सुखदं दिव्यं समा चक्ष्व महेश्वर

সেয়ে, হে দেৱ! দয়া কৰি মোক ক’বা, হে জগত্প্ৰভু—নিৰ্বাণকেই পৰম লক্ষ্য কৰা সেই পবিত্ৰ বিধান, যি সকলো ভ্ৰান্তিৰ পৰা মুক্ত; প্ৰসিদ্ধ, সুখদায়ক আৰু দিব্য। হে মহেশ্বৰ, সম্পূৰ্ণকৈ ব্যাখ্যা কৰা।

Verse 21

ईश्वर उवाच । साधुसाधु महादेवि लोकानां हितकारिणि । मर्त्यलोके महादेवि तीर्थं तीर्थवरं शुभम्

ঈশ্বৰে ক’লে: “সাধু সাধু, হে মহাদেৱী—লোকহিতকাৰিণী। মর্ত্যলোকে, হে মহাদেৱী, এক তীৰ্থ আছে—তীৰ্থসমূহৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ, অতি শুভ।”

Verse 22

प्रभासं परमं ख्यातं तच्च द्वादशयोजनम् । तत्र सोमेश्वरो देवस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः

প্ৰভাস পৰম খ্যাত, আৰু তাৰ বিস্তাৰ দ্বাদশ যোজন। তাত সোমেশ্বৰ দেৱ ত্ৰিলোকত বিশ্ৰুত।

Verse 23

तस्य पूर्वे समाख्यातः श्रीकृष्णो दैत्यसूदनः । चण्डिका योगिनी तत्र सखीभिः परिवारिता

তাৰ পূব দিশত দানৱ-সংহাৰক শ্ৰীকৃষ্ণ বিখ্যাতভাৱে বিৰাজমান; আৰু তাতেই যোগিনী চণ্ডিকা নিজৰ সখী-দেৱীসকলৰ পৰিবেষ্টিত।

Verse 24

ततः पूर्वे दिशां भागे चतुर्वक्त्रेण निर्मितम् । तीर्थात्तीर्थं वरं दिव्यं सर्वाश्चर्यमयं शुभम्

তাৰ পাছত পূব দিশাৰ অংশত চতুৰ্মুখ ব্ৰহ্মাই স্থাপন কৰা এক পবিত্ৰ তীৰ্থ আছে—দিব্য, তীৰ্থসমূহৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ, সম্পূৰ্ণ আশ্চৰ্যময় আৰু মঙ্গলময়।

Verse 25

सेवितं सर्वदेवैस्तु सिद्धैः साध्यैर्ग्रहैस्तथा । अप्सरोमुनिभिर्दिव्यैर्यक्षैश्च पन्नगैः सदा

সেই তীৰ্থ সদায় সকলো দেৱতাই সেৱা কৰে—সিদ্ধ, সাধ্য আৰু গ্ৰহসকলেও; দিব্য অপ্সৰা আৰু মুনিসকলেও, আৰু সদায় যক্ষ আৰু নাগসকলেও।

Verse 26

सिद्ध्यर्थं सर्वकामार्थं दिव्यभोगावहं शुभम् । ब्रह्मकुण्डमिति ख्यातं ब्रह्मणा निर्मितं यतः

সিদ্ধিলাভ আৰু সকলো যোগ্য কামনা পূৰণৰ বাবে, দিব্য ভোগ দানকাৰী এই মঙ্গলময় স্থান ‘ব্ৰহ্মকুণ্ড’ নামে খ্যাত, কিয়নো ইয়াক ব্ৰহ্মাই নির্মাণ কৰিছিল।

Verse 27

तस्य वायव्यकोणे तु हिर ण्येशः स्वयं स्थितः । तमाराध्य महादेवं हिरण्येश्वरमुत्तमम्

তাৰ বায়ব্য কোণত হিৰণ্যেশা স্বয়ং অৱস্থিত। সেই মহাদেৱ—সৰ্বোত্তম হিৰণ্যেশ্বৰ—ক আৰাধনা কৰিলে (প্ৰতিশ্ৰুত ফল লাভ হয়)।

Verse 28

महामन्त्रं जपेत्क्षिप्रं दशांशं होमयेत्सुधीः । होमेन सिद्ध्यते मन्त्रः सत्यं सत्यं वरानने

হে সুন্দৰ-মুখী! বুদ্ধিমান জনে শীঘ্ৰে মহামন্ত্ৰ জপ কৰিব আৰু তাৰ দশমাংশ হোমত অৰ্পণ কৰিব। হোমৰ দ্বাৰাই মন্ত্ৰ সিদ্ধ হয়—সত্য, সত্য।

Verse 29

तस्योत्तरे तु दिग्भागे किञ्चिदीशानमाश्रितः । चतुर्वक्त्रो महादेवि क्षेत्रपो लिंगरूपधृक्

তাৰ উত্তৰ দিশত, ঈশান (উত্তৰ-পূৰ্ব) দিগ্ভাগলৈ অলপ আশ্ৰিত হৈ, হে মহাদেৱী, চতুৰ্মুখ ক্ষেত্ৰপাল লিঙ্গৰূপ ধাৰণ কৰি পৱিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ ৰক্ষক হৈ অৱস্থিত।

Verse 30

तत्स्थानं रक्षते देवि लिंगरूपेण शंकरः । तमाराध्य प्रयत्नेन ततः कुण्डं समाश्रयेत्

হে দেবী, সেই স্থান লিঙ্গৰূপে শংকৰে ৰক্ষা কৰে। তাঁক যত্নসহ আৰাধনা কৰি, তাৰ পাছত কুণ্ডৰ আশ্ৰয় ল’ব লাগে।

Verse 31

सर्वैश्वर्यमयं देवि नानावर्णविचित्रितम् । कुण्डस्यास्येशदिग्भागे भैरवेश्वरमुत्तमम्

হে দেবী, এই কুণ্ড সকলো ঐশ্বৰ্যৰে পৰিপূৰ্ণ আৰু নানা বৰ্ণে বিচিত্ৰিত। এই কুণ্ডৰ ঈশান (উত্তৰ-পূৰ্ব) দিশত উত্তম ভৈৰৱেশ্বৰ অৱস্থিত।

Verse 32

दुर्गन्धा भासुरा देवि वहते रसरूपिणी । तस्या रसेन संयुक्तं पृथग्वर्णं हि कर्बुरम्

হে দেবী, তাত ৰসৰূপিণী এক দীপ্ত ধাৰা বয়, কেতিয়াবা দুৰ্গন্ধযুক্তো হয়। সেই ৰসৰ সৈতে যুক্ত হ’লে সেয়া কৰ্বুৰ—অর্থাৎ পৃথক পৃথক বৰ্ণে চিত্ৰিত—হয়।

Verse 33

मेघवर्णं महादिव्यं राजतं च पुनः शुभम् । कपिलं दुग्धवर्णं च कर्पूराभं सुशोभनम्

ই কেতিয়াবা মেঘবৰ্ণ, অতি দিৱ্য ৰূপে প্ৰকাশ পায়; পুনৰ ৰজতৰ দৰে শুভ-মঙ্গলময়। কেতিয়াবা কপিল, কেতিয়াবা দুগ্ধবৰ্ণ, কেতিয়াবা কৰ্পূৰসদৃশ—অতি মনোহৰ।

Verse 34

कदा कस्तूरिकाभासं कुंकुमच्छविकावहम् । सौगन्धं चंदनोपेतं कदाचिद्रौधि रोदकम्

কেতিয়াবা কস্তূৰীৰ দৰে দীপ্ত হয়, কেতিয়াবা কুঙ্কুমৰ জ্যোতি বহন কৰে। সুগন্ধময়, চন্দনৰ সুবাসে যুক্ত; আৰু কেতিয়াবা উগ্ৰ হৈ তুমুল হয়।

Verse 35

एते रसाश्च विविधा दृश्यंते तत्र सर्वदा । यस्य तुष्टो महादेवः सिद्ध्यते तस्य तत्क्षणात्

তাত এই নানাবিধ ৰস সদায় দেখা যায়। যাৰ ওপৰত মহাদেৱ সন্তুষ্ট হন, তাৰ উদ্দেশ্য তৎক্ষণাৎ সিদ্ধ হয়।

Verse 36

रजतं क्षिप्यते तत्र सुवर्ण मिव जायते । प्रत्यक्षमेव तत्रैव रसायनमनुत्तमम्

তাত ৰজত নিক্ষেপ কৰিলে সোনাৰ দৰে হৈ উঠে। তাতেই প্ৰত্যক্ষভাৱে অনুত্তম ৰসায়ন (অলৌকিক ঔষধ/অলকেমি) বিদ্যমান।

Verse 37

पश्यंति मानवा देवि कौतुकं तत्क्षणाद्भृशम् । रसं हि परमं दिव्यं तत्रस्थं च कलौ युगे

হে দেবী, মানৱে তৎক্ষণাৎ সেই মহা আশ্চৰ্য অতি বিস্ময়ে দেখে। কিয়নো সেই পৰম দিৱ্য ৰস কলিযুগতো তাতেই স্থিত থাকে।

Verse 38

सिद्धं सिद्धरसं पुंसां व्याधीनां क्षयकारकम् । हेमबीजमयं दिव्यं ब्रह्मकुण्डोद्भवं महत्

ই মানুহৰ বাবে সিদ্ধ হোৱা ‘সিদ্ধ-ৰস’; ই ব্যাধিসমূহ ক্ষয় কৰি নাশ কৰে। সোনাৰ বীজ-তত্ত্বৰে গঠিত, দিৱ্য আৰু মহৎ, ই ব্ৰহ্ম-কুণ্ডৰ পৰা উদ্ভূত।

Verse 39

इदानीं ते प्रवक्ष्यामि मनुष्याणां हिताय वै । दारिद्र्यं क्षयमाप्नोति तत्क्षणाच्च यशस्विनि

এতিয়া মই তোমাক নিশ্চয়েই মানুহৰ হিতৰ বাবে, হে যশস্বিনী, সেই বিধি ক’ম—যাৰ দ্বাৰা দাৰিদ্ৰ্য নাশ হয় আৰু সেই ক্ষণতেই যশ উদয় হয়।

Verse 40

आदावेव प्रकुर्वन्ति ताम्रकुम्भं दृढं शुभम् । तीर्थोदकं क्षिपेत्तत्र पत्रैस्ताम्रस्तथा युतम्

আৰম্ভতেই দৃঢ় আৰু শুভ তাম্ৰকুম্ভ প্ৰস্তুত কৰিব লাগে। তাত তীৰ্থৰ পবিত্ৰ জল ঢালিব আৰু তাম্ৰৰ পাত্ৰ-পত্ৰ (পাত/ফলক)ো একেলগে দিব।

Verse 41

निक्षिप्य भूमौ तत्कुम्भं ज्वालयेदनलं ततः । चुह्लीरूपेण षण्मासं पाचयेत्तं शनैःशनैः

সেই কুম্ভখন মাটিত থৈ তাৰ পাছত অগ্নি জ্বলাই দিব। চুল্লীৰ ৰূপে ছয় মাহ ধৰি তাক ধীৰে ধীৰে, স্থিৰভাৱে তপাব।

Verse 42

पश्चादुद्धृत्य तं कुम्भं पुनरेव जलं क्षिपेत् । मासमेकं पुनः कुर्यान्मासमेकं पुनर्भृशम्

তাৰ পাছত সেই কুম্ভখন উঠাই পুনৰ জল ঢালিব। এক মাহ এই কৰ্ম পুনৰ কৰিব, আৰু পুনৰ আন এক মাহ অতি যত্নেৰে কৰিব।

Verse 43

ततः सर्वाणि खण्डानि एकीकृत्य प्रयत्नतः । पुनरेवोदकेनैव प्लाव्य चावर्तयेत्पुनः

তাৰ পাছত সকলো খণ্ড যত্নেৰে একেলগ কৰি এক কৰি ল’ব; পুনৰ কেৱল জলেৰে প্লাৱিত কৰি বাৰে বাৰে ঘূৰাই-মথি ল’ব।

Verse 44

कांचनं जायते तत्र यदि तुष्टो महेश्वरः

তাত সোণ উৎপন্ন হয়—যদি মহেশ্বৰ (শিৱ) সন্তুষ্ট হন।

Verse 45

सिद्धिं शरीरजां देवि यदीच्छेन्मानवोत्तमः । स स्नानमादितः कृत्वा संवत्सरत्रयं पुनः

হে দেবী, যদি উত্তম মানৱে দেহগত সিদ্ধি কামনা কৰে, তেন্তে প্ৰথমে বিধিমতে স্নান কৰি, পুনৰ তিন বছৰ ধৰি সেই আচাৰ অব্যাহত ৰাখিব।

Verse 46

मौनेन नियमेनैव महामंत्रजपान्वितः । पूजयेच्च हिरण्येशं क्षेत्रपालं प्रयत्नतः

মৌন আৰু নিয়ম-ব্ৰতেৰে সংযুক্ত হৈ, মহামন্ত্ৰ জপত নিয়োজিত থাকি, সি যত্নেৰে পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ পাল হিৰণ্যেশক পূজা কৰিব।

Verse 47

पंचोपचारसंयुक्तं ध्यानधारणसंयुतम् । तीर्थोदकेन पाकं वै पेयं तद्वदुदुम्बरे

পঞ্চোপচাৰেৰে যুক্ত পূজা কৰি, ধ্যান-ধাৰণাৰে সংযুক্ত হৈ, তীৰ্থজলেৰে সেই পাক (ঔষধি মিশ্ৰণ) প্ৰস্তুত কৰি পান কৰিব; তদ্ৰূপে উদুম্বৰ গছৰ তলতো কৰিব।

Verse 48

एवं वर्षत्रयेणैव दिव्यदेहः प्रजायते । तेजस्वी वलवान्प्राज्ञः सर्वव्याधिविवर्जितः

এইদৰে কেৱল তিন বছৰৰ ভিতৰতে দিৱ্য দেহ লাভ হয়—তেজস্বী, বলৱান, প্ৰাজ্ঞ আৰু সকলো ব্যাধিৰ পৰা মুক্ত।

Verse 49

जीवेद्वर्षेशतान्येव त्रीणि दुःखविवर्जितः । वर्षत्रयमविच्छिन्नं यस्तत्र स्नानमाचरेत्

যি জনে সেই পবিত্ৰ তীৰ্থত তিন বছৰ ধৰি অবিচ্ছিন্নভাৱে স্নান কৰে, সি তিনিশ বছৰ জীয়াই থাকে—সম্পূৰ্ণ দুখবিহীন।

Verse 50

वागीश्वरीं जपेन्नित्यं पूजाहोमसमन्वितः । तस्य प्रवर्तते वाणी सिद्धिः सारस्वती भवेत्

যদি কোনো জনে নিত্য ৱাগীশ্বৰীৰ জপ কৰে, পূজা আৰু হোমসহ, তেন্তে তাৰ বাণী প্ৰবাহিত হয় আৰু সৰস্বতীসম সিদ্ধি উদয় হয়।

Verse 51

संस्कृतं प्राकृतं चैवापभ्रंशं भूतभाषितम् । गांगस्रोतःप्रवाहेण उद्गिरेद्गिरमात्मवान् । अश्रान्तां च वरारोहे ह्यविच्छिन्नां च संततम्

আত্মসংযমে সমৃদ্ধ হৈ সি সংস্কৃত, প্ৰাকৃত, অপভ্ৰংশ আৰু ভূতৰ ভাষাও উচ্চাৰণ কৰিব—গঙ্গাস্ৰোতৰ প্ৰৱাহৰ দৰে উচ্ছ্বসিত; হে সুন্দৰ-কটিযুক্তে, অক্লান্ত, অবিচ্ছিন্ন আৰু সদা নিৰন্তৰ।

Verse 52

वदेद्वादिसहस्रैस्तु न श्रमस्तस्य जायते । तीर्थस्यास्य प्रभावेण सर्वशास्त्रविशारदाः

হাজাৰ হাজাৰ বিতৰ্ককাৰীৰ সৈতে বাদ-বিবাদ কৰিলেও তাৰ ক্লান্তি নহয়; এই তীৰ্থৰ প্ৰভাৱত সি সকলো শাস্ত্ৰত বিশাৰদ হয়।

Verse 53

पंडिता गर्विताः सर्वे तर्कशास्त्रविशारदाः । आगच्छन्ति समं तात विद्ययोद्धतकन्धराः । न शक्नुवंति ते वक्तुं द्रष्टुं वक्त्रमपि प्रिये

হে প্ৰিয়ে, তর্কশাস্ত্ৰত বিশাৰদ গৰ্বিত পণ্ডিতসকল একেলগে আহে; বিদ্যাৰ অহংকাৰত গৰ্দান উঁচু কৰিলেও তেওঁলোকে কথা ক’ব নোৱাৰে, আনকি তেওঁৰ মুখো চাব নোৱাৰে।

Verse 54

वादिनां च सहस्राणि भनक्त्येवं निरीक्षणात्

কেৱল দৰ্শন-মাত্ৰতেই তেওঁ এইদৰে হাজাৰ হাজাৰ বাদীক চূর্ণ কৰে।

Verse 55

उद्वाहयति शास्त्राणि विबुद्धार्थानि सत्वरम् । विमलं पाञ्चरात्रं च वैष्णवं शैवमेव च

তেওঁ সত্বৰে শাস্ত্ৰসমূহক সম্পূৰ্ণ অৰ্থ-বোধসহ উন্মোচন কৰে—বিমল উপদেশ, পাঞ্চৰাত্ৰ পৰম্পৰা, বৈষ্ণৱ মত আৰু শৈৱ সিদ্ধান্তো।

Verse 56

इतिहासपुराणं च भूततंत्रं च गारुडम् । भैरवं च महातंत्रं कुलमार्गं द्विधा प्रिये

হে প্ৰিয়ে, তেওঁ ইতিһাস-পুৰাণ, ভূত-তন্ত্ৰ, গাৰুড় উপদেশ, ভৈৰৱ আৰু অন্যান্য মহাতন্ত্ৰ, আৰু কৌল-মাৰ্গৰ দ্বিবিধ বিভাগো অৱগত।

Verse 57

रथप्रवरवेगेन वाणी चास्खलिता भवेत् । नश्यंति वादिनः सर्वे गरुडस्येव पन्नगाः

তেওঁৰ বাণী শ্ৰেষ্ঠ ৰথৰ বেগৰ দৰে দ্ৰুত আৰু অস্কলিত হয়; গৰুড়ৰ সন্মুখত সাপ যেন, সকলো বাদী লুপ্ত হয়।

Verse 58

न दारिद्र्यं न रोगश्च न दुःखं मानसं पुनः । राजमान्यो महामानी भवेद्ब्रह्मप्रसादतः

দাৰিদ্ৰ্য নাথাকে, ৰোগ নাথাকে, আৰু মনৰ দুখো পুনৰ নাথাকে; ব্ৰহ্মাৰ প্ৰসাদে তেওঁ ৰজাসকলৰ দ্বাৰা সন্মানিত আৰু মহামান্য হয়।

Verse 59

उत्साहबलसंयुक्तो देववज्जीवते सुधीः । दाता भोक्ता च वाग्ग्मी च तीर्थस्यास्य प्रसादतः

উৎসাহ আৰু বলৰে সংযুক্ত জ্ঞানীজন এই তীৰ্থৰ প্ৰসাদে দেৱতাৰ দৰে জীৱে; তেওঁ দাতা, ভোগী আৰু বাক্‌পটু হয়।

Verse 60

तैलाभ्यक्तस्य यत्तेजो जायते मनुजेषु च । स्नातमात्रे तथा तेजस्तीर्थस्यैव प्रसादतः

তেল মাখিলে মানুহৰ মাজত যি তেজ উদ্ভৱ হয়, স্নানমাত্ৰতেই তেনে তেজ এই তীৰ্থৰ প্ৰসাদে লাভ হয়।

Verse 61

यत्पापं कुरुते जंतुः पैशुन्यं च कृतघ्नताम् । मित्रद्रोहे च यत्पापं यत्पापं पारदारिकम् । तत्सर्वं विलयं याति कुंडस्नानरतस्य च

জন্তুৱে যি পাপ কৰে—পৈশুন্য, কৃতঘ্নতা, মিত্ৰদ্ৰোহ, আৰু পৰস্ত্ৰী-গমনজনিত পাপ—কুণ্ডস্নানত ৰত জনৰ সেয়া সকলো বিলীন হয়।

Verse 62

मुशलं लङ्घयेद् यस्तु यो गास्त्यजति वै द्विजः । तत्पापं क्षयमाप्नोति ब्रह्मकुण्डस्य दर्शनात्

যি দ্বিজে পবিত্ৰ সীমা লঙ্ঘন কৰে বা গাই ত্যাগ কৰে, তাৰ সেই পাপো ব্ৰহ্মকুণ্ডৰ দৰ্শনমাত্ৰে ক্ষয়প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 63

पृथिव्यां यानि तीर्थानि दैवतानि तथा पुनः । पूजितानि च सर्वाणि कुण्डस्नानप्रभावतः

এই কুণ্ডত স্নানৰ প্ৰভাৱত পৃথিৱীৰ সকলো তীৰ্থ আৰু সকলো দেৱতাো যেন একেলগে পূজিত হোৱা বুলি গণ্য হয়।

Verse 64

सप्तजन्मार्जितं पापं दर्शनात्क्षयमाव्रजेत्

সাত জন্মত সঞ্চিত পাপ কেৱল দৰ্শন কৰিলেই ক্ষয়প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 65

यत्पापं गुरुगोघ्ने च परस्वहरणेषु च । तत्पापं क्षयमाप्नोति ब्रह्मकुण्डनिषेवणात्

গুৰু বা গোহত্যা, আৰু পৰধন হৰণত যি পাপ হয়—সেই পাপ ব্ৰহ্মকুণ্ডৰ ভক্তিপূৰ্ণ আশ্ৰয় ল’লে ক্ষয় হয়।

Verse 66

प्रदक्षिणं च यः कुर्यात्स्नात्वा कुण्डस्य नामतः । संख्यया पंचदश वै शृणु तस्यापि यत्फलम्

আৰু যিয়ে স্নান কৰি কুণ্ডটোৰ প্ৰদক্ষিণা কৰে—সংখ্যাত পন্ধৰবাৰ—শুনা, তাৰো ফল কি।

Verse 67

प्रदक्षिणीकृता तेन सप्तद्वीपा वसुन्धरा । सप्तपातालसहिता तीर्थकोटिभिरावृता

তেওঁৰ প্ৰদক্ষিণাৰ দ্বাৰা সাত দ্বীপযুক্ত পৃথিৱী, সাত পাতালসহ, কোটি কোটি তীৰ্থেৰে আৱৃত—যেন সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰদক্ষিণিত হয়।

Verse 68

आहारमात्रं यो दद्यात्तत्र वेदविदां वरे । लक्षभोज्यं कृतं तेन तीर्थस्यास्य प्रभावतः

হে বেদবিদসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ! যি কোনোবাই তাত কেৱল আহাৰৰ অলপ অংশো দান কৰে, এই তীৰ্থৰ প্ৰভাৱত সেয়া যেন লক্ষ লোকক ভোজন কৰোৱাৰ সমান হয়।

Verse 69

ब्रह्मेश्वरं च संपूज्य हिरण्येश्वरमुत्तमम् । क्षेत्रपालं चतुर्वक्त्रं पूजयेच्चिन्तितं लभेत्

বিধিপূৰ্বক ব্ৰহ্মেশ্বৰ আৰু উত্তম হিৰণ্যেশ্বৰক পূজা কৰি, চতুৰ্মুখ ক্ষেত্ৰপালকো পূজা কৰিব; তেতিয়া ইচ্ছিত বস্তু লাভ হয়।

Verse 70

एकविंशत्कुलै र्युक्तः सर्वपापविवर्जितः । ब्रह्मलोकं स वै याति नात्र कार्या विचारणा

একুশ পুৰুষ (কুল) সহ, সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ, সি নিশ্চয় ব্ৰহ্মলোকলৈ যায়; ইয়াত সন্দেহৰ কোনো অৱকাশ নাই।

Verse 71

विरंचिकुण्डे स्नात्वा वा यो जपेद्वेदमातरम् । लक्षजाप्यविधानेन स मुक्तः पातकैर्भवेत्

অথবা বিৰঞ্চিকুণ্ডত স্নান কৰি, যি কোনোবাই বেদমাতাক লক্ষ জপৰ বিধান অনুসাৰে জপ কৰে, সি পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 72

स एव पुण्यकर्त्ता च स एव पुरुषोत्तमः । यात्रा तत्र कृता येन ब्रह्मकुण्डे वरानने

হে সুন্দৰ-মুখী! যিয়ে তাত ব্ৰহ্মকুণ্ডত যাত্ৰা সম্পন্ন কৰিছে, সিয়েই সত্য পুণ্যকৰ্তা, সিয়েই পুৰুষোত্তম।

Verse 73

अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् । ब्रह्मकुण्डं समाश्रित्य ब्रह्मदेवमुपासते

অষ্টাশী সহস্ৰ ঋষি, উৰ্ধ্বৰেতস ব্ৰহ্মচাৰী, ব্ৰহ্মকুণ্ড আশ্ৰয় লৈ দেৱাধিদেৱ ব্ৰহ্মাক ভক্তিভাৱে উপাসনা কৰে।

Verse 74

तावद्गर्जंति तीर्थानि त्रैलोक्ये सचराचरे । यावद्ब्रह्मेश्वरं तीर्थं न पश्यन्ति नराः प्रिये

হে প্ৰিয়ে! যেতিয়ালৈকে মানুহে ব্ৰহ্মেশ্বৰ তীৰ্থৰ দৰ্শন নকৰে, তেতিয়ালৈকে ত্ৰিলোকত সচৰাচৰসহ সকলো তীৰ্থই নিজৰ মহিমা গর্জন কৰি থাকে।

Verse 75

ब्रह्मकुण्डे च पानीयं ये पिबन्ति नराः सकृत् । न तेषां संक्रमेत्पापं वाचिकं मानसं तनौ

যিসকলে মানুহে ব্ৰহ্মকুণ্ডৰ পানী একবাৰো পান কৰে, তেওঁলোকৰ দেহত বাক্যজনিত বা মানসিক পাপ সংক্রমিত নহয়।

Verse 76

ब्रह्मांडोत्तरमध्ये तु यानि तीर्थानि संति वै । तेषां पुण्यमवाप्नोति ब्रह्मकुण्डे प्रदक्षिणात्

ব্ৰহ্মাণ্ডৰ ঊৰ্ধ্ব আৰু মধ্য অঞ্চলত যিমান তীৰ্থ আছে, ব্ৰহ্মকুণ্ডৰ প্ৰদক্ষিণা কৰিলেই সিহঁতৰ সকলো পুণ্য লাভ হয়।

Verse 77

याज्ञवल्क्यो महात्मा च परब्रह्मस्वरूपवान् । सोऽपि कुंडं न मुंचेत निकुं भस्तु गणस्तथा

পৰব্ৰহ্মস্বৰূপ মহাত্মা যাজ্ঞৱল্ক্যও এই কুণ্ড ত্যাগ নকৰিলে; তদ্ৰূপ নিকুম্ভ আৰু তেওঁৰ গণসকলেও (ত্যাগ নকৰে)।

Verse 78

इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं ब्रह्मकुण्डजम् । तव स्नेहेन देवेशि किमन्यत्परिपृच्छसि

এইদৰে সংক্ষেপে ব্ৰহ্মকুণ্ডজাত মাহাত্ম্য কোৱা হ’ল। হে দেৱেশী, তোমাৰ স্নেহৰ বাবে—আৰু কি কথা সুধিব খুজিছা?

Verse 79

य इदं शृणुयान्मर्त्यः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । स मुक्तः पातकैः सर्वैर्ब्रह्मलोकं च गच्छति

যি কোনো মৰ্ত্যই এই বৃত্তান্ত যথাযথ শ্ৰদ্ধাৰে শ্ৰৱণ কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ ব্ৰহ্মলোকলৈ গমন কৰে।