Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 67

Devanagari script

नाभिमध्ये स्थितो ब्रह्मा विष्णुश्च हृदयांतरे । वक्त्रमध्ये अहं देवि आधारः सर्वदेहिनाम्

Transliteration

nābhimadhye sthito brahmā viṣṇuśca hṛdayāṃtare | vaktramadhye ahaṃ devi ādhāraḥ sarvadehinām

Translation

নাভিৰ মধ্যত ব্ৰহ্মা অৱস্থিত, আৰু হৃদয়ৰ ভিতৰত বিষ্ণু। হে দেবী, মুখৰ মধ্যত মই নিজেই—সকলো দেহধাৰীৰ আধাৰ।

Word by Word

• नाभि-मध्ये: in the middle of the navel
• नाभि-मध्ये: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण); एकवचन; स्थानवाचक

• स्थितः: is situated
• स्थितः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त; PPP)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; ‘is situated’

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• हृदय-अन्तरे: within the heart
• हृदय-अन्तरे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृदय (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन

• वक्त्र-मध्ये: in the middle of the mouth/face
• वक्त्र-मध्ये: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वक्त्र (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा; एकवचन

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8th/vocative); एकवचन

• आधारः: support/foundation
• आधारः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आधार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; समनाधिकरण (predicate)

• सर्व-देहिनाम्: of all embodied beings
• सर्व-देहिनाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + देहिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध); बहुवचन

Speaker

Śiva

Characters & Entities

• Śiva
• Devī
• Brahmā
• Viṣṇu
• Hṛdaya
• Nābhi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The body can be contemplated as a sacred field: divine powers are present within, supporting spiritual discipline and reverence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra; the text pairs outer pilgrimage with inner realization—seeing the divine as the very support of embodied life.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; the verse lends itself to dhyāna (meditative visualization) on the indwelling divinity.