Adhyaya 37

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । कृष्णकृष्णेति कृष्णेति श्वपचो जागरन्निशि । जपेदपि कलौ नित्यं कृष्णरूपी भवेद्धि सः

শ্ৰী প্ৰহ্লাদে ক’লে: কলিযুগত শ্বপচ (চাণ্ডাল) হলেও, ৰাতি জাগি নিত্য “কৃষ্ণ, কৃষ্ণ, কৃষ্ণ” বুলি জপ কৰিলে, নিশ্চয় সি কৃষ্ণৰূপ হয়—অবিৰত নামজপে প্ৰভুৰ সদৃশতা লাভ কৰে।

Verse 2

कृष्णकृष्णेति कृष्णेति कलौ वदत्यहर्निशम् । नित्यं यज्ञायुतं पुण्यं तीर्थकोटिसमुद्भवम्

কলিযুগত যি জনে দিন-ৰাতি ‘কৃষ্ণ, কৃষ্ণ—কৃষ্ণ’ বুলি পুনঃপুনঃ উচ্চাৰণ কৰে, সি সদায় দহ হাজাৰ যজ্ঞৰ সমান পুণ্য লাভ কৰে; সেই পুণ্য কোটি কোটি তীৰ্থৰ পৰা উদ্ভূত পবিত্ৰতাৰ সদৃশ।

Verse 3

संपूर्णैकादशी भूत्वा द्वादश्यां वर्द्धते यदि । उन्मीलिनीति विख्याता तिथीनामुत्तमा तिथिः

যেতিয়া একাদশী সম্পূৰ্ণ হৈও দ্বাদশীত বৃদ্ধি পায়, তেতিয়া সেই বিশেষ তিথি ‘উন্মীলিনী’ নামে খ্যাত হয়—তিথিসকলৰ ভিতৰত সৰ্বোত্তম তিথি।

Verse 4

वंजुलीवासरे ये वै रात्रौ कुर्वंति जागरम् । यज्ञायुतायुतं पुण्यं मुहूर्तार्द्धेन जायते

ৱঞ্জুলী-দিনত যিসকলে ৰাতি জাগৰণ কৰে, তেওঁলোকে কেৱল আধা মুহূৰ্ত্ততেই দহ হাজাৰ গুণ দহ হাজাৰ যজ্ঞৰ সমান পুণ্য লাভ কৰে।

Verse 5

संपूर्णा द्वादशी भूत्वा वर्द्धते चापरे दिने । त्रयोदश्यां मुनिश्रेष्ठा वंजुली दुर्ल्लभा कलौ

হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ! দ্বাদশী সম্পূৰ্ণ হৈও যদি পৰৱৰ্তী দিনলৈ বৃদ্ধি পাই ত্ৰয়োদশীলৈ গতি কৰে, তেন্তে কলিযুগত সেই ৱঞ্জুলী-যোগ অতি দুৰ্লভ।

Verse 6

उन्मीलिनीमनुप्राप्य ये प्रकुर्वंति जागरम् । निमिषार्द्धेन तत्पुण्यं गवां कोटिफलप्रदम्

উন্মীলিনী তিথি লাভ কৰি যিসকলে জাগৰণ কৰে, তেওঁলোকে আধা নিমিষতেই এনে পুণ্য পায় যি কোটি গৰু দান কৰাৰ ফল প্ৰদান কৰে।

Verse 7

संपूर्णैकादशी भूत्वा प्रत्यऽहं वर्द्धते यदि । दर्शश्च पौर्णमासी च पक्षवृद्धिस्तथोच्यते

যদি একাদশী সম্পূৰ্ণ হৈ প্ৰতিদিন বাঢ়ি গৈ থাকে, তেন্তে দৰ্শ (অমাৱস্যা) আৰু পৌৰ্ণমাসী (পূৰ্ণিমা) দুয়োটাকেই ‘পক্ষবৃদ্ধি’—পক্ষ দীঘল হোৱা—বুলি কোৱা হয়।

Verse 8

पक्षवृद्धिकरीं प्राप्य ये प्रकुर्वंति जागरम् । निमिषार्द्धार्द्धमात्रेण गवां कोटिफलप्रदम्

পক্ষবৃদ্ধি ঘটোৱা তিথি আহিলে যিসকলে জাগৰণ পালন কৰে—নিমিষৰ চতুৰ্থাংশ মাত্ৰ সময়ৰ বাবেও—তেওঁলোকে কোটি গৰু দান কৰাৰ ফলসম পুণ্য লাভ কৰে।

Verse 9

श्रीप्रह्लाद उवाच । चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा मुच्यते सर्व किल्बिषैः । स याति परमं स्थानं दाहप्रलयवर्जितम्

শ্ৰী প্ৰহ্লাদ ক’লে: চক্ৰতীৰ্থত স্নান কৰিলে মানুহ সকলো পাপ-কলুষৰ পৰা মুক্ত হয়; আৰু দাহ আৰু প্ৰলয়ৰ পৰা অস্পৰ্শিত সেই পৰম ধাম লাভ কৰে।

Verse 10

चक्रं प्रक्षालितं यत्र कृष्णेन स्वयमेव हि । तेन वै चक्रतीर्थं हि पुण्यं च परमं हरेः । भवंति तत्र पाषाणाश्चक्रांका मुक्तिदायकाः

য’ত শ্ৰীকৃষ্ণে নিজেই চক্ৰ ধুইছিল, সেই স্থানেই ‘চক্ৰতীৰ্থ’ বুলি কোৱা হয়—হৰিৰ পৰম পবিত্ৰ তীৰ্থ। তাত চক্ৰচিহ্নযুক্ত শিলাও উদ্ভৱ হয়, যিবোৰে মুক্তি দান কৰে।

Verse 11

तत्रैव यदि लभ्यंते चक्रैर्द्वादशभिः सह । द्वादशात्मा स विज्ञेयो मोक्षदः परिकीर्तितः

যদি তাতেই বাৰটা চক্ৰচিহ্নসহ কোনো শিলা পোৱা যায়, তেন্তে তাক ‘দ্বাদশাত্মা’—বাৰগুণ স্বৰূপ—বুলি বুজিব লাগে; তাক মোক্ষদাতা বুলি কীৰ্তিত কৰা হৈছে।

Verse 12

एकचक्रेण पाषाणो द्वारवत्यां सुशोभनः । सुदर्शनाभिधेयोसौ मोक्षैकफलदायकः

দ্বাৰৱতীত একচক্ৰ-চিহ্নধাৰী সুন্দৰ শিলাখণ্ড ‘সুদৰ্শন’ নামে খ্যাত; ই একমাত্ৰ ফল—মোক্ষ—প্ৰদান কৰে।

Verse 13

लक्ष्मीनारायणौ द्वौ तौ भुक्तिमुक्तिफलप्रदौ । त्रिभिश्चैवाच्युतं देवं सदेन्द्रपददायकम्

দিব্য নাম দুবাৰ উচ্চাৰিলে লক্ষ্মী–নাৰায়ণ লাভ হয়, যি ভুক্তি আৰু মুক্তি—দুয়ো ফল দান কৰে। তিনিবাৰ উচ্চাৰিলে অচ্যুত দেৱ, অবিনশ্বৰ প্ৰভু, ইন্দ্ৰপদ পৰ্যন্তো প্ৰদান কৰে।

Verse 14

भूतिदो विघ्नहंता च चतुश्चक्रो जनार्द्दनः । पञ्चभिर्वासुदेवस्तु जन्ममृत्युभयापहः

চাৰ (উচ্চাৰণ) কৰিলে জনাৰ্দন লাভ হয়—চতুৰ্ভুজ, সমৃদ্ধিদাতা আৰু বিঘ্ননাশক। পাঁচ (উচ্চাৰণ) কৰিলে বাসুদেৱ লাভ হয়, যি জন্ম-মৃত্যুৰ ভয় অপসাৰণ কৰে।

Verse 15

प्रद्युम्नः षड्भिरेवासौ लक्ष्मीं कांतिं ददाति च । सप्तभिर्बलदेवस्तु गोत्रकीर्तिविवर्द्धनः

ছয় (উচ্চাৰণ) কৰিলে সেই প্ৰভু প্ৰদ্যুম্ন, যি লক্ষ্মী আৰু কান্তি দান কৰে। সাত (উচ্চাৰণ) কৰিলে বলদেৱ, যি গোত্ৰ আৰু সু-কীৰ্তি বৃদ্ধি কৰে।

Verse 16

वांछितं चाष्टभिर्भक्त्या ददाति पुरुषोत्तमः । सर्वं दद्यान्नवव्यूहो दुर्ल्लभो यः सुरोत्तमैः

ভক্তিসহ অষ্ট (উচ্চাৰণ) কৰিলে পুৰুষোত্তম ইচ্ছিত বৰ দান কৰে। নবব্যূহে সকলো দান কৰে—যি দেৱশ্ৰেষ্ঠসকলৰ বাবেও দুষ্প্ৰাপ্য।

Verse 17

राज्यप्रदो दशभिस्तु दशावतार एव च । एकादशभिरैश्वर्य्यमनिरुद्धः प्रयच्छति

দশ জপে তেওঁ ৰাজ্যদানকাৰী হয়—দশ অৱতাৰৰ স্বয়ং প্ৰভু। একাদশ জপে অনিরুদ্ধ প্ৰভু ঐশ্বৰ্য, অধিপত্য আৰু দিৱ্য বিভূতি দান কৰে।

Verse 18

निर्वाणं द्वादशात्मा तु चक्रैर्द्वादशभिः स्मृतम् । अत ऊर्ध्वमनंतोऽसौ सौख्यमोक्षप्रदायकः

নিৰ্বাণ দ্বাদশ-আত্মা ৰূপে উপদেশিত, দ্বাদশ চক্ৰে স্মৃত। ইয়াৰ ওপৰত সেই অনন্ত প্ৰভু আধ্যাত্মিক সুখ আৰু মোক্ষ—দুয়ো দান কৰে।

Verse 19

ये केचित्तत्र पाषाणाः कृष्णचक्रेण मुद्रिताः । तेषां स्पर्शनमात्रेण मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

তাত যি কোনো শিলাখণ্ড আছে, সেয়া কৃষ্ণৰ চক্ৰ-মুদ্ৰাৰে অঙ্কিত। কেৱল স্পৰ্শ কৰিলেই মানুহ সকলো পাপ আৰু কলুষৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 20

ब्रह्महत्यादिकं पापं मनोवाक्कायकर्मजम् । तत्सर्वं विलयं याति चक्रांकितप्रपूजनात्

ব্ৰহ্মহত্যা আদি পাপ, মন-ৱাক-দেহৰ কৰ্মজ সকলো দোষ—চক্ৰাঙ্কিত বস্তুৰ ভক্তিপূৰ্ণ পূজাৰে সেয়া সকলো লয় পায়।

Verse 21

म्लेच्छदेशे शुभे वाऽपि चक्रांको यत्र तिष्ठति । योजनानि दश द्वे च मम क्षेत्रं च सुन्दरि

ম্লেচ্ছ দেশত হওক বা শুভ ভূমিত—য’ত চক্ৰাঙ্ক স্থিত, হে সুন্দৰী, তাৰ চাৰিওফালে দ্বাদশ যোজনালৈকে মোৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ।

Verse 22

मृत्युकाले च संप्राप्ते हृदये यस्तु धारयेत् । चक्राकं पापदलनं स याति परमां गतिम्

মৃত্যুৰ সময় উপস্থিত হ’লে, যিয়ে হৃদয়ত পাপ-দলনকাৰী চক্র-চিহ্ন ধাৰণ কৰে, সি পৰম গতি লাভ কৰে।

Verse 23

गोमतीसंगमे स्नात्वा भृगुतीर्थे तथैव च । न मातुर्वसते कुक्षौ यद्यपि स्यात्स पातकी

গোমতীৰ সঙ্গমত স্নান কৰি আৰু তদ্ৰূপে ভৃগু-তীৰ্থতো স্নান কৰিলে, যদিও সি পাপী হয়, তথাপি সি পুনৰ মাতৃৰ গৰ্ভত বাস নকৰে—এই পবিত্ৰ জলৰ মুক্তিদায়িনী মহিমা।

Verse 24

तामसं राजसं वापि यत्कृतं विष्णुपूजनम् । तत्सात्त्विकत्वमभ्येति निम्नगांभो यथार्णवे

তামস বা ৰাজস ভাৱে কৰা বিষ্ণু-পূজনো ফলত সাত্ত্বিকত্ব লাভ কৰে—যেনেকৈ নদীৰ জল সাগৰত মিলি সাগৰৰ স্বভাৱ গ্ৰহণ কৰে।

Verse 37

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये द्वारकाक्षेत्रस्थसुदर्शनप्रमुखानन्तान्तचक्रचिह्नांकित पाषाणमाहात्म्यवर्णनपूर्वकतत्पूजनफलादिकथनंनाम सप्तत्रिंशत्तमोऽध्यायः

ইতি শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতি-সাহস্ৰী সংহিতাত, সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ চতুৰ্থ দ্বাৰকা-মাহাত্ম্যত, সাঁইত্রিশতম অধ্যায় সমাপ্ত—শীৰ্ষক: ‘দ্বাৰকা ক্ষেত্ৰস্থিত সুদৰ্শন আদি অনন্ত পৰ্যন্ত চক্র-চিহ্নাঙ্কিত শিলাৰ মহিমা, তদ্‌পূজনফল আৰু সংশ্লিষ্ট বিষয়ৰ বৰ্ণনা’।