Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22
Devanagari script
मृत्युकाले च संप्राप्ते हृदये यस्तु धारयेत् । चक्राकं पापदलनं स याति परमां गतिम्
Transliteration
mṛtyukāle ca saṃprāpte hṛdaye yastu dhārayet | cakrākaṃ pāpadalanaṃ sa yāti paramāṃ gatim
Translation
মৃত্যুৰ সময় উপস্থিত হ’লে, যিয়ে হৃদয়ত পাপ-দলনকাৰী চক্র-চিহ্ন ধাৰণ কৰে, সি পৰম গতি লাভ কৰে।
Word by Word
मृत्यु-कालेat the time of death
मृत्यु-काले:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; अधिकरण
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
संप्राप्तेwhen (death-time) has arrived
संप्राप्ते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-प्र-आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; 'मृत्युकाले' इत्यस्य विशेषण (when it has arrived)
हृदयेin the heart
हृदये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; अधिकरण
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारणार्थक-निपात (but/indeed)
धारयेत्should hold, should bear
धारयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
चक्र-अङ्कम्the discus-mark (emblem)
चक्र-अङ्कम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक) + अङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्म
पाप-दलनम्sin-destroying
पाप-दलनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक) + दलन (प्रातिपदिक; दल् धातु-निष्पन्न)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (चक्र-अङ्कम् इति)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्ता
यातिgoes
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
परमाम्supreme
परमाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (गतिम् इति)
गतिम्destination, state
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्म
Speaker
Skanda (deduced from Dvārakā-māhātmya narrative style within Skanda Purāṇa)
Characters & Entities
C
Cakrāṅka/Cakrāka (Cakra-mark)P
Paramā gati (supreme destination)FAQs
Final remembrance anchored in the Lord’s sacred sign is held to determine the soul’s highest passage, emphasizing steady devotion.
Dvārakā’s Vaiṣṇava kṣetra-tradition, where the cakra-mark is treated as a liberating sacred presence.
Hṛdaya-dhāraṇā (inner retention/meditation) of the sin-destroying cakra-mark, especially at the time of death.