Adhyaya 22
Prabhasa KhandaDvaraka MahatmyaAdhyaya 22

Adhyaya 22

এই অধ্যায়ত শ্ৰীপ্ৰহ্লাদে ব্ৰাহ্মণসকলক জগন্নাথ/কৃষ্ণ আৰু বিশেষকৈ ৰুক্মিণী—কৃষ্ণপ্ৰিয়া, কৃষ্ণৱল্লভা—ৰ পূজাবিধি ক্ৰমে উপদেশ দিয়ে। প্ৰথমে দেৱস্নান, সুগন্ধ-লেপন, তুলসী-পূজা, নৈবেদ্য, নীৰাজন আৰু অনন্ত-ৱৈনতেয় আদি সংশ্লিষ্ট সত্তাসকলক ভক্তিভাৱে সন্মান; তাৰ পাছত কপটবিহীন দান আৰু আশ্ৰিত দৰিদ্ৰসকলক অন্নদান কৰাৰ বিধান কোৱা হৈছে। পিছলৈ ৰুক্মিণী-দৰ্শন আৰু পূজাৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণিত—কলিযুগত কৃষ্ণৰ প্ৰিয়াৰ দর্শন-আৰাধনা নোহোৱালৈকে গ্ৰহপীড়া, ব্যাধি, ভয়, দাৰিদ্ৰ্য, দুৰ্ভাগ্য আৰু গৃহবিচ্ছেদ আদি দুখ টিকে; দর্শন-पूজাই সেয়া নাশ কৰে। দই, গাখীৰ, মধু, চিনি, ঘি, সুগন্ধি দ্ৰব্য, আখৰ ৰস আৰু তীৰ্থজলৰে অভিষেক; শ্ৰীখণ্ড, কুঙ্কুম, মৃগমদ লেপন; ফুল, ধূপ (অগৰু-গুগ্গুলু), বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ অৰ্পণৰ বিৱৰণ আছে। ‘বিদৰ্ভাধিপ-নন্দিনী’ মন্ত্ৰে অৰ্ঘ্য, আৰতি আৰু পবিত্ৰ জল বিধিমতে গ্ৰহণৰ কথাও কোৱা হৈছে। ব্ৰাহ্মণ আৰু তেওঁলোকৰ পত্নীৰ পূজা, অন্ন-তাম্বুল দান, দ্বাৰপাল ‘উন্মত্ত’ক বলিসহ পূজা, যোগিনী, ক্ষেত্ৰপাল, বীৰূপস্বামিনী, সপ্তমাতৃকা আৰু সত্যভামা-জাম্বৱতী আদি কৃষ্ণৰ অষ্টমহিষীৰ বন্দনা আদিও অন্তৰ্ভুক্ত। ফলশ্ৰুতিত দ্বাৰকাত ৰুক্মিণীসহ কৃষ্ণদৰ্শন-আৰাধনাক যজ্ঞ-ব্ৰত-দানতকৈও শ্ৰেষ্ঠ বুলি কোৱা হৈছে; দীপোৎসৱ চতুৰ্দশী, মাঘ শুক্ল অষ্টমী, চৈত্ৰ দ্বাদশী, জ্যেষ্ঠ অষ্টমী, ভাদ্ৰপদ পূজা, কাৰ্তিক দ্বাদশী আদি তিথিত সমৃদ্ধি, স্বাস্থ্য, নিৰ্ভয়তা আৰু মোক্ষফল প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া হৈছে। শেষত কলিযুগত দ্বাৰকাৰ বিশেষ তাৰকত্ব আৰু পুৰাণ-পরম্পৰাৰ সংচাৰৰ উল্লেখ আছে।

Shlokas

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । शृणुध्वं द्विजशार्दूला यथावत्कथयामि वः । स्नापयित्वा जगन्नाथं तथा गंधैर्विलिप्य च । पूजयित्वा तुलस्या तु भूषयित्वा च भूषणैः

শ্ৰী প্ৰহ্লাদ ক’লে: হে দ্বিজশাৰ্দূলসকল, শুনা; মই তোমালোকক যথাযথকৈ ক’ম। জগন্নাথক স্নান কৰাই, সুগন্ধি গন্ধেৰে লেপন কৰি; তুলসীৰে পূজা কৰি আৰু অলংকাৰৰে ভূষিত কৰি…

Verse 2

नैवेद्येन च सन्तर्प्य तथा नीराजनादिभिः । दुर्वाससं तथा पूज्य पुंडरीकाक्षमेव च

নৈবেদ্যৰে সন্তুষ্ট কৰি, লগতে নীৰাজন (আৰতি) আদি বিধিৰে; দুৰ্বাসা মুনিকো পূজা কৰিব লাগে, আৰু পুণ্ডৰীকাক্ষ—কমলনয়ন ভগৱানকো।

Verse 3

अनंतं वैनतेयादीन्भक्त्या सम्पूज्य मानवः । दद्याद्दानं स्वशक्त्या च वित्तशाठ्यविवर्जितः

অনন্ত আৰু ৱৈনতেয় আদি সকলক ভক্তিৰে সম্পূৰ্ণ পূজা কৰি, মানুহে নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে দান দিব লাগে, ধনৰ বিষয়ে ছল-কপট ত্যাগ কৰি।

Verse 4

दीनांधकृपणांस्तत्र तर्पयेच्च समाश्रितान्

তাত দীন, অন্ধ আৰু কৃপণ-দৰিদ্ৰসকলক—যিসকলে আশ্ৰয় লৈ আছে—তেওঁলোককো আহাৰ-জলেৰে তৰ্পণ কৰি সন্তুষ্ট কৰিব লাগে।

Verse 5

रुक्मिणीं च ततो गच्छेद्विदर्भतनयां नरः । उपहृत्योपहारांश्च बलिभिर्गंधदीपकैः

তাৰ পাছত মানুহে বিদৰ্ভৰ কন্যা ৰুক্মিণীৰ ওচৰলৈ গৈ উপহাৰ-অৰ্ঘ্যসহ বলি, সুগন্ধি আৰু দীপ নিবেদন কৰিব।

Verse 6

पीडयंति ग्रहास्तावद्व्याधयोऽभिभवंति च । भक्त्या न पश्यति नरो यावत्कृष्णप्रियां कलौ

কলিযুগত যেতিয়ালৈকে মানুহে ভক্তিৰে কৃষ্ণপ্ৰিয়া ৰুক্মিণীক নেদেখে আৰু শৰণ নলয়, তেতিয়ালৈকে গ্ৰহদোষে পীড়ে আৰু ব্যাধিয়ে অভিভৱ কৰে।

Verse 7

उपसर्गभयं तावद्दुःखं च भूतसंभवम् । भक्त्या न पश्यति नरो यावत्कृष्णप्रियां कलौ

কলিযুগত যেতিয়ালৈকে মানুহে ভক্তিৰে কৃষ্ণপ্ৰিয়া ৰুক্মিণীক নেদেখে, তেতিয়ালৈকে উপসৰ্গৰ ভয় আৰু ভূত-প্ৰেতাদি অদৃশ্য শক্তিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা দুখে তাক আৱৰি ধৰে।

Verse 8

भवेद्दरिद्री दुःखी च तावद्वै परयाचकः । भक्त्या न पश्यति नरो यावत्कृष्णप्रियां कलौ

কলিযুগত যেতিয়ালৈকে মানুহে ভক্তিৰে কৃষ্ণপ্ৰিয়া ৰুক্মিণীক নেদেখে, তেতিয়ালৈকে সি দৰিদ্ৰ আৰু দুখী হয়, আনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ ভিক্ষা মাগিবলৈ বাধ্য হয়।

Verse 9

तावन्मृतप्रजा नारी दुर्भाग्या दुःखसंयुता । भक्त्या न पश्यति यदा नारीकृष्णप्रियां तथा

যেতিয়ালৈকে কোনো নাৰীয়ে তেনেদৰে ভক্তিৰে কৃষ্ণপ্ৰিয়া ৰুক্মিণীক নেদেখে, তেতিয়ালৈকে সি দুর্ভাগ্যা, দুখেৰে যুক্ত আৰু জীৱিত সন্তানহীন হৈ থাকে।

Verse 10

तावच्छत्रुभयं पुंसां गृहभंगं च मूर्खता । भक्त्या न पश्यति नरो यावत्कृष्णप्रियां कलौ

যেতিয়ালৈকে কলিযুগত ভক্তিভাৱে নৰে কৃষ্ণপ্ৰিয়া ৰুক্মিণীৰ দৰ্শন নকৰে, তেতিয়ালৈকে লোকসকলৰ শত্রুভয়, গৃহভংগ আৰু মোহজনিত মূৰ্খতা নাশ নোহোৱাকৈ থাকে।

Verse 11

संपूज्य क्रृष्णं विधिवद्रुक्मिणीं पूजयेत्ततः । स्नापयेद्दधिदुग्धाभ्यां मधुशर्करया तथा

বিধিমতে প্ৰথমে কৃষ্ণক সম্পূজ্য কৰি, তাৰ পাছত ৰুক্মিণীক পূজা কৰিব; আৰু দধি-দুগ্ধেৰে, তদুপৰি মধু আৰু শর্কৰাৰে (তাঁৰ প্ৰতিমা) স্নান কৰাব।

Verse 12

घृतेन विविधैर्गन्धैस्तथैवेक्षुरसेन च । तीर्थोदकेन संस्नाप्य सर्वान्कामानवाप्नुयात्

ঘৃত, নানাবিধ সুগন্ধি দ্ৰব্য, তদুপৰি ইক্ষুৰস আৰু তাৰ পাছত তীৰ্থোদকেৰে স্নান কৰাই দিলে, মানুহে সকলো কামনা-ফল লাভ কৰে।

Verse 13

एवं यः स्नापये द्देवीं रुक्मिणीं क्रृष्णवल्लभाम् । न तस्य दुर्ल्लभं किंचिदिह लोके परत्र च

এইদৰে যি ভক্তে কৃষ্ণৱল্লভা দেৱী ৰুক্মিণীক স্নান কৰায়, তাৰ বাবে ইহলোকে আৰু পৰলোকে একোৱেই দুষ্প্ৰাপ্য নহয়।

Verse 14

श्रीखण्डकुंकुमेनैव तथा मृगमदेन च । विलेपयेदपुत्रस्तु स पुत्रं लभते धुवम्

শ্ৰীখণ্ড-চন্দনলেপ আৰু কুঙ্কুমেৰে, লগতে মৃগমদেৰে দেৱীক লেপন কৰিলে, যি অপুত্ৰক সি নিশ্চয় পুত্ৰ লাভ কৰে।

Verse 15

सदा स भोगी भवति रूपवाञ्जनपूजितः । पूजयेन्मालतीपुष्पैः शतपत्रैः सुगन्धिभिः

যি মালতী ফুল আৰু সুগন্ধি শতপত্ৰ-পুষ্পেৰে পূজা কৰে, সি সদায় ভোগ-সমৃদ্ধি লাভ কৰে, ৰূপৱান হয় আৰু জনসাধাৰণে সন্মান কৰে।

Verse 16

करवीरैर्मल्लिकाभिश्च चम्पकैस्तु विशेषतः । कमलैर्वारिसंभूतैः केतकीभिश्च पाटलैः

দেৱীক কৰবীৰ, মল্লিকা আৰু বিশেষকৈ চম্পক ফুলেৰে পূজা কৰা উচিত; লগতে পানীৰ পৰা জন্মা কমল, কেতকী আৰু পাটলা ফুলেৰেো।

Verse 17

धूपेनागुरुणा चैव पूजयेद्गौग्गु लेन च । वस्त्रैः सुकोमलैः शुभ्रैर्नानादेशसमुद्भवैः

ধূপ, সুগন্ধি আগৰু আৰু গুগ্গুলুৰে পূজা কৰিব লাগে; আৰু নানা দেশৰ পৰা অহা অতি কোমল, শুভ্ৰ বস্ত্ৰ অৰ্পণ কৰিব লাগে।

Verse 18

भक्त्या संछाद्य वैदर्भीं रुक्मिणीं कृष्णवल्लभाम् । भूषणैर्भूषयेद्देवीं मणिरत्न समन्वितैः

ভক্তিৰে বিদৰ্ভৰ ৰাজকন্যা, কৃষ্ণৰ প্ৰিয়া ৰুক্মিণীক বস্ত্ৰেৰে আচ্ছাদিত কৰি, মণি-ৰত্নেৰে সংযুক্ত ভূষণেৰে দেৱীক সুশোভিত কৰিব লাগে।

Verse 19

तस्मिन्कुले नाऽसुखः स्यान्नाऽधर्मो नाऽधनस्तथा । नाऽपुत्रो न विकर्मस्थः कितवो नीचसेवकः

সেই কুলত দুখ নাথাকে, অধৰ্ম নাথাকে, দাৰিদ্ৰ্যও নাথাকে; অপুত্ৰতা নাথাকে, নিষিদ্ধ কৰ্মত লিপ্ত কোনো নাথাকে, জুৱাৰী নাথাকে, আৰু নীচৰ সেৱাত লিপ্ত দাসো নাথাকে।

Verse 20

यैः पूजिता जगन्माता रुक्मिणी मानवैः कलौ । नैवेद्यैर्भक्ष्यभोज्याद्यैर्देवी मे प्रीयतामिति । तांबूलं च सकर्पूरं भावेन विनिवेदयेत्

কলিযুগত যিসকল মানুহে জগত-মাতা ৰুক্মিণীক নৈবেদ্য—ভক্ষ্য, ভোজ্য আদি—অৰ্পণ কৰি ‘দেৱী মোৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হওক’ বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰে, তেওঁলোকে ভাৱ-ভক্তিৰে কপূৰসহ তাম্বূল (পান)ো নিবেদন কৰিব।

Verse 21

गृहीत्वा च फलं शुभ्रं ह्यक्षतैश्च समन्वितम् । मन्त्रेणानेन वै विप्रा ह्यर्घ्यं दद्याद्विधानतः

তাৰ পাছত উজ্জ্বল/শুদ্ধ ফল লৈ, অক্ষত (অখণ্ড চাউল)ৰ সৈতে সংযুক্ত কৰি, হে বিপ্ৰসকল, বিধি অনুসাৰে তলৰ মন্ত্ৰেৰে অৰ্ঘ্য দান কৰিব লাগে।

Verse 22

कृष्णप्रिये नमस्तुभ्यं विदर्भाधिपनंदिनि । सर्वकामप्रदे देवि गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते

হে কৃষ্ণপ্ৰিয়ে, তোমাক নমস্কাৰ; হে বিদৰ্ভাধিপৰ নন্দিনী, তোমাক নমস্কাৰ। হে দেৱী, সকলো কামনা প্ৰদানকাৰিণী, এই অৰ্ঘ্য গ্ৰহণ কৰা; তোমাক নমো নমঃ।

Verse 23

आरार्तिकं ततः कुर्याज्ज्वलन्तं भावनान्वितः । नीराजनं प्रकर्तव्यं कर्पूरेण विशेषतः

তাৰ পাছত ভাৱনা-ভক্তিসহ জ্বলি উঠা আৰাৰ্তিক কৰিব। নীৰাজনো কৰিব লাগে, বিশেষকৈ কপূৰেৰে।

Verse 24

शंखे कृत्वा तु पानीयं भ्रामयेद्भावसंयुतः । भ्रामयित्वा च शिरसा धारणीयं विशुद्धये

শঙ্খত পানী ৰাখি, ভাৱ-ভক্তিসহ ঘূৰাব লাগে। ঘূৰাই শেষ কৰি, বিশুদ্ধিৰ বাবে তাক মূৰত স্পৰ্শ কৰি ধাৰণ কৰিব লাগে।

Verse 25

दण्डवत्प्रणमेद्भूमौ नमः कृष्णप्रियेति च । विप्रपत्नीश्च विप्रांश्च पूजयेच्छक्तितो द्विजाः

ভূমিত দণ্ডৱৎ প্ৰণাম কৰি ক’ব—‘নমঃ, হে কৃষ্ণপ্ৰিয়ে।’ হে দ্বিজসকল, নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে ব্ৰাহ্মণ-পত্নীসকল আৰু ব্ৰাহ্মণসকলক সন্মান-পূজা কৰিব।

Verse 26

ग्रीवासूत्रकसिन्दूरैर्वासोभिः कञ्चुकैस्तथा । सुगन्धकुसुमैरर्च्य कुंकुमेन विलिप्य च

গ্ৰীৱাসূত্ৰ আৰু সিন্দূৰে, বস্ত্ৰ আৰু কঞ্চুকৰে ভগৱানক অৰ্চনা কৰিব; সুগন্ধি কুসুম অৰ্পণ কৰি, কুঙ্কুমেৰে লেপনো কৰিব।

Verse 27

कौसुंभकैः कज्जलेन तांबूलेन च तोषयेत् । भक्ष्यैर्भोज्यैमोदकैश्च इक्षुभिर्मधुसर्पिभिः

কৌসুম্ভ ৰঙৰ দ্ৰব্য, কজ্জল আৰু তাম্বুলেৰে তেঁওক সন্তুষ্ট কৰিব; আৰু চিবাবলগীয়া-ভোজ্য আহাৰে—মোদক, ইক্ষু, মধু আৰু সৰ্পি(ঘী)ৰে।

Verse 28

प्रीतो भवति देवेशो रुक्मिण्या सह केशवः । विशेषतः फलानीह दातव्यानि द्विजोत्तमाः

এইদৰে ৰুক্মিণীৰ সৈতে দেবেশ কেশৱ প্ৰসন্ন হয়। সেয়ে, হে দ্বিজোত্তমসকল, ইয়াত বিশেষকৈ ফল অৰ্পণ কৰা উচিত।

Verse 29

उन्मत्तकं ततो देवं द्वारपालं प्रपूजयेत् । स्नापयित्वा सुगन्धेन कुंकुमेन विलिप्य च

তাৰ পাছত উন্মত্তক নামৰ দিৱ্য দ্বাৰপাল দেৱক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব; সুগন্ধি দ্ৰব্যেৰে স্নান কৰাই, কুঙ্কুমেৰে লেপনো কৰিব।

Verse 30

धूपेन धूपयित्वा तु पुष्पाद्यैः संप्रपूजयेत । नैवेद्यैर्भक्ष्यभोज्यैश्च मांसेन सुरया तथा

ধূপ আগবঢ়াই, পুষ্প আদি দ্ৰব্যৰে ভালদৰে পূজা কৰিব; আৰু নৈবেদ্যস্বৰূপে চিবলগীয়া-ভোজ্য বস্তু, মাংস আৰু সুৰাও নিবেদন কৰিব।

Verse 31

प्रभूतबलिभिश्चैव पिष्टेन विविधेन च । योगिनीनां चतुःषष्टिं तस्मिन्पीठे प्रपूजयेत्

প্ৰচুৰ বলি-অৰ্পণ আৰু নানা প্ৰকাৰ পিষ্ট (আটা-পেষ্ট) প্ৰস্তুতিৰে, সেই পবিত্ৰ পীঠত চৌষষ্ঠি যোগিনীক প্ৰপূজা কৰিব।

Verse 32

अर्चयेद्धरसिद्धिं च क्षेत्रपालं च सर्वशः । विरूपस्वामिनीं तत्र तथा वै सप्तमातरः

ধৰসিদ্ধিক অর্চনা কৰিব, আৰু ক্ষেত্ৰপালকো সকলো প্ৰকাৰে পূজা কৰিব; তাতেৰে বিৰূপস্বামিনী আৰু নিশ্চয়েই সপ্তমাতৃকাসকলকো পূজা কৰিব।

Verse 33

अष्टमूर्तीः कृष्णपत्नीः पीठे तस्मिन्प्रपूजयेत् । रुक्मिणीं सत्यभामां च शुभां जांबवतीं तथा

সেই পীঠত কৃষ্ণ-পত্নীসকলৰ অষ্টমূৰ্তিক প্ৰপূজা কৰিব—ৰুক্মিণী, সত্যভামা, শুভা আৰু জাঁবৱতীও।

Verse 34

मित्रविन्दां च कालिन्दीं भद्रां नाग्नजितीं तथा । अष्टमीं लक्ष्मणां तत्र पूजयेत्कृष्णवल्लभाः

আৰু মিত্ৰবিন্দা, কালিন্দী, ভদ্ৰা আৰু নাগ্নজিতীকো পূজা কৰিব; আৰু তাতে লক্ষ্মণাক অষ্টমী ৰূপে পূজা কৰিব—এইসকল কৃষ্ণৰ প্ৰিয়তমা পত্নী।

Verse 35

एताः संपूज्य विधिवत्संतर्प्य दधिपायसैः । गीतवादित्रघोषेण दीपैर्जागरणेन च

এইসকল (দেৱী/ৰাণী)ক বিধিমতে পূজা কৰি, দধি আৰু পায়স (খীৰ)ৰে সন্তৰ্পণ কৰা; তাৰ পাছত গীত-বাদ্যৰ ধ্বনি, দীপৰ জ্যোতি আৰু ৰাতিভৰ জাগৰণেৰে উৎসৱ পালন কৰা।

Verse 36

पुत्र पौत्रसमायुक्तो धनधान्यसमन्वितः । सर्वान्कामानवाप्नोति तस्य विष्णुः प्रसीदति

পুত্ৰ-পৌত্ৰসহিত আৰু ধন-ধান্যৰে সমৃদ্ধ ব্যক্তি সকলো কামনা লাভ কৰে; তেনে ভক্তৰ ওপৰত বিষ্ণু প্ৰসন্ন হন।

Verse 37

किं तस्य वहुदानैस्तु किं व्रतैर्नियमैस्तथा । येन दृष्टा जगन्माता रुक्मिणी कृष्णवल्लभा

যিজনে জগন্মাতা ৰুক্মিণী—কৃষ্ণৰ প্ৰিয়তমা—দৰ্শন কৰিলে, তাৰ বাবে বহু দানৰ কি প্ৰয়োজন, বা ব্ৰত-নিয়মৰ কি প্ৰয়োজন?

Verse 38

किं यज्ञैर्बहुभिस्तस्य संपूर्णवरदक्षिणैः । येन दृष्टा जगन्माता रुक्मिणी कृष्णवल्लभा

যিজনে জগন্মাতা ৰুক্মিণী—কৃষ্ণৰ প্ৰিয়তমা—দৰ্শন কৰিলে, তাৰ বাবে বহু যজ্ঞৰ কি প্ৰয়োজন, যিবোৰ সম্পূৰ্ণ বৰ-দক্ষিণাৰে সজ্জিত?

Verse 39

तेन दत्तं हुतं तेन जप्तं तेन सनातनम् । येन दृष्टा जगन्माता रुक्मिणी कृष्णवल्लभा

যিজনে জগন্মাতা ৰুক্মিণী—কৃষ্ণৰ প্ৰিয়তমা—দৰ্শন কৰিলে, তাৰ দান দিয়া সিদ্ধ; তাৰ হোম-হুতিও সিদ্ধ; আৰু তাৰ সনাতন জপো সিদ্ধ হয়।

Verse 40

हेलया तेन संप्राप्ताः सिद्धयोऽष्टौ न संशयः । गत्वा द्वारवतीं येन दृष्टा केशववल्लभा

যি দ্বাৰৱতীলৈ গৈ কেশৱৰ প্ৰিয়া (ৰুক্মিণী)ৰ দৰ্শন কৰে, সি সহজেই অষ্ট সিদ্ধি লাভ কৰে—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 41

सफलं जीवितं तस्य सफलाश्च मनोरथाः । कलौ कृष्णपुरीं गत्वा दृष्ट्वा माधववल्लभाम्

কলিযুগত যি কৃষ্ণপুৰীলৈ গৈ মাধৱৰ প্ৰিয়া (ৰুক্মিণী)ৰ দৰ্শন কৰে, তাৰ জীৱন সফল হয় আৰু মনৰ কামনাসকল পূৰ্ণ হয়।

Verse 42

देव राज्येन किं तस्य तथा मुक्तिपदेन च । न दृष्टा चेज्जगन्माता रुक्मिणी कृष्णवल्लभा

যদি জগন্মাতা ৰুক্মিণী—কৃষ্ণৰ প্ৰিয়া—দৰ্শন নকৰা হয়, তেন্তে তাৰ বাবে দেৱলোকৰ ৰাজ্যই বা কি, আৰু মুক্তিপদেই বা কিহৰ?

Verse 43

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन रुक्मिणी कृष्णवल्लभा । सदाऽर्चनीया मनुजैर्द्रष्टव्या सर्वकामदा

সেয়ে সকলো প্ৰয়াসে ৰুক্মিণী—কৃষ্ণৰ প্ৰিয়া—ক সদায় অৰ্চনা কৰা উচিত; মানুহে তেওঁৰ দৰ্শনো কৰিব লাগে, কিয়নো তেওঁ সকলো কামনা দান কৰে।

Verse 45

स्नानगन्धादि वस्त्रैस्तु प्रभूतबलिभिस्तथा । गीतवादित्रघोषेण दीपजागरणेन च । तोषिता भीष्मकसुता सर्वान्कामान्प्रयच्छति

স্নান, সুগন্ধি আদি নিবেদন, বস্ত্ৰ, প্ৰচুৰ বলি-অৰ্পণ, গীত-বাদ্যৰ ধ্বনি, আৰু দীপ জাগৰণে সন্তুষ্ট হৈ ভীষ্মকৰ কন্যা (ৰুক্মিণী) সকলো কামনা প্ৰদান কৰে।

Verse 46

तथा दीपोत्सवदिने चतुर्द्दश्यां समाहितः । पूजयित्वा यथाशास्त्रमीप्सितं लभते फलम्

তদ্ৰূপে দীপোৎসৱৰ দিনা, চতুৰ্দশী তিথিত যি মন একাগ্ৰ কৰি শাস্ত্ৰবিধি অনুসাৰে পূজা কৰে, সি ইচ্ছিত ফল লাভ কৰে।

Verse 47

माघमासे सिताष्टम्यां कन्दर्प्पजननी तु यैः । पूजिता गन्धपुष्पाद्यैरुपहारैरनेकशः । सफलं जीवितं तेषां सफलाश्च मनोरथाः

মাঘমাহৰ শুক্ল অষ্টমীত যিসকলে কন্দৰ্পজননী (কামদেৱৰ জননী)ক সুগন্ধি, ফুল আদি আৰু নানা উপহাৰেৰে পূজা কৰে—তেওঁলোকৰ জীৱন সফল হয় আৰু মনোৰথ পূৰ্ণ হয়।

Verse 48

द्वादश्यां चैत्रमासे तु कृष्णेन सह रुक्मिणीम् । ये पश्यंति नरा देवीं रुक्मिणीं मधुमाधवे । कृष्णेन सह गच्छन्तीं धन्यास्ते मानवा भुवि

চৈত্ৰমাহৰ দ্বাদশীত যিসকল নৰে কৃষ্ণৰ সৈতে দেৱী ৰুক্মিণীক—মধুমাধৱৰ প্ৰিয়া ৰুক্মিণীক—কৃষ্ণসহ গমন কৰোঁতে দৰ্শন কৰে, সেই মানৱসকল পৃথিৱীত ধন্য।

Verse 49

पुत्रपौत्रसमायुक्ता धनधान्यसमन्विताः । जीविते व्याधिनिर्मुक्ताः पदं गच्छन्त्यनामयम्

তেওঁলোক পুত্ৰ-পৌত্ৰসহিত, ধন-ধান্যসমৃদ্ধ, জীৱনকালত ব্যাধিমুক্ত হৈ, অনাময় পদ লাভ কৰে।

Verse 50

ज्येष्ठाष्टम्यां नरैर्यैस्तु पूजिता कुष्णवल्लभा । तेषां मनोरथावाप्तिर्जायते नात्र संशयः

জ্যেষ্ঠমাহৰ অষ্টমীত যিসকল নৰে কৃষ্ণৱল্লভা (ৰুক্মিণী)ক পূজা কৰে, তেওঁলোকৰ মনোৰথ লাভ নিশ্চয় হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 51

तथा भाद्रपदे मासि मातुः पूजा कृता तु यैः । सर्वपापविनिर्मुक्ता यांति विष्णुपदे नराः

তদ্ৰূপে ভাদ্ৰপদ মাহত যিসকলে মাতৃদেৱীৰ পূজা কৰে, তেওঁলোক সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ বিষ্ণুপদলৈ গমন কৰে।

Verse 52

कार्त्तिके मासि द्वादश्यां रुक्मिणीं कृष्णसंयुताम् । ये पश्यंति नरास्तेषां न भयं विद्यते क्वचित्

কাৰ্ত্তিক মাহৰ দ্বাদশীত যিসকলে কৃষ্ণসহ ৰুক্মিণীদেৱীৰ দৰ্শন কৰে, তেওঁলোকৰ বাবে ক’তাও ভয় নাথাকে।

Verse 53

यस्त्वेकत्र स्थितां पश्येद्रुक्मिणीं कृष्णसंयुताम् । सफलं जीवितं तस्य ह्यक्षया पुत्रसंततिः । अक्षयं धनधान्यं च कदा नैव दरिद्रता

কিন্তু যি কোনোবাই এক স্থানত স্থিত কৃষ্ণসহ ৰুক্মিণীদেৱীক দৰ্শন কৰে, তাৰ জীৱন সফল হয়; তাৰ পুত্ৰ-সন্ততি অক্ষয় থাকে; ধন-ধান্যো অক্ষয় হয়; আৰু দৰিদ্ৰতা কেতিয়াও নাহে।

Verse 54

य एवं रुक्मिणीं पश्येत्पूजयेत्कृष्णवल्लभाम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति

এইদৰে যি ৰুক্মিণীদেৱীক দৰ্শন কৰি কৃষ্ণৰ প্ৰিয়া দেবীক পূজা কৰে, তেওঁ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ বিষ্ণুলোকলৈ গমন কৰে।

Verse 55

यः स्नायात्सर्वतीर्थेषु दानं शक्त्या ददाति यः । तस्य पुण्यफलं चैव लोके यज्जायते द्विजाः । कथितं तदशेषेण कलौ कृष्णस्य संस्थितौ

হে দ্বিজসকল (ব্ৰাহ্মণসকল), যি সকলো তীৰ্থত স্নান কৰে আৰু নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে দান দিয়ে, তাৰ এই লোকত যি পুণ্য আৰু তাৰ ফল জন্মে—কলিযুগত কৃষ্ণৰ অৱস্থিতিৰ প্ৰসঙ্গত সেয়া সম্পূৰ্ণৰূপে বৰ্ণনা কৰা হ’ল।

Verse 56

द्वारावतीं विना विप्रा मुक्तिर्न प्राप्यते कलौ । पुराणसंहितामेतां कृतवान्बलिबन्धनः । ददौ स तु प्रसादेन पूर्वं मह्यं द्विजोत्तमाः

হে দ্বিজোত্তম ব্ৰাহ্মণসকল, কলিযুগত দ্বাৰাৱতী (দ্বাৰকা) বিনা মুক্তি লাভ নহয়। এই পুৰাণ-সংহিতা বলিবন্ধন (বলী-বন্ধক বিষ্ণু)য়ে ৰচনা কৰিছিল, আৰু কৃপাবশত পূৰ্বে মোকেই দান কৰিছিল, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল।

Verse 57

इहार्थे च पुरा प्रोक्तं इतिहासो द्विजोत्तमाः । प्रद्युम्नेन सुसंवादे मार्कण्डेन महात्मना

এই প্ৰসঙ্গতেই, হে দ্বিজোত্তমসকল, পূৰ্বে এক প্ৰাচীন পবিত্ৰ ইতিহাস কোৱা হৈছিল—প্ৰদ্যুম্ন আৰু মহাত্মা ঋষি মাৰ্কণ্ডেয়ৰ উৎকৃষ্ট সংলাপত।