Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 30

पुलस्त्य उवाच । विप्राणां वचनं श्रुत्वा स राजा श्रद्धयाऽन्वितः । तीर्थयात्रापरो भूत्वा परिबभ्राम मेदिनीम्

pulastya uvāca | viprāṇāṃ vacanaṃ śrutvā sa rājā śraddhayā'nvitaḥ | tīrthayātrāparo bhūtvā paribabhrāma medinīm

পুলস্ত্য ক’লে: বিপ্ৰসকলৰ বচন শুনি সেই ৰজা শ্ৰদ্ধায় যুক্ত হ’ল। তীৰ্থযাত্ৰাত নিবিষ্ট হৈ তেওঁ পৃথিৱীজুৰি পৰিভ্ৰমণ কৰিলে।

पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
विप्राणाम्of the Brahmins
विप्राणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
वचनम्speech; words
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (prior action)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
राजाking
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
श्रद्धयाwith faith
श्रद्धया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
अन्वितःendowed; accompanied
अन्वितः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √इ/अनु+इ)
Formभूतकृदन्त (Past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘राजा’)
तीर्थयात्रापरःdevoted to pilgrimage
तीर्थयात्रापरः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootतीर्थ-यात्रा-पर (प्रातिपदिक; तीर्थ + यात्रा + पर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘तीर्थयात्रायां परः’ इति षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषभावः; विशेषण (qualifying ‘स राजा’)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
परिबभ्रामwandered around
परिबभ्राम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद; उपसर्गः ‘परि-’
मेदिनीम्the earth
मेदिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमेदिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

Pulastya

Listener: Primary listener within the Purāṇic frame (not named here); internal listener is the audience of Pulastya’s account

Scene: Pulastya, seated as a sage-narrator, recounts: the king listens to brāhmaṇas, hands folded; next scene shows the king departing with minimal retinue, walking the earth’s sacred landscape.

P
Pulastya
B
Brāhmaṇas (Viprāḥ)
K
King

FAQs

Faithful acceptance of dharmic counsel transforms intention into action—pilgrimage becomes a lived vow.

The verse sets the narrative frame for multiple tīrthas; the focus is on the king’s earth-wide tīrtha-yātrā.

Tīrtha-yātrā (pilgrimage) itself is presented as a sustained dharmic practice undertaken with śraddhā.