Adhyaya 31

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । रक्तानुबन्धं वै गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । यत्र स्नातो नरः सम्यङ्मुच्यते ब्रह्महत्यया

পুলস্ত্য ক’লে: ত্ৰিলোকত বিখ্যাত ৰক্তানুবন্ধ নামৰ তীৰ্থলৈ নিশ্চয় যোৱা উচিত; তাত যি নৰ সঠিক বিধিৰে স্নান কৰে, সি ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপৰ পৰা সম্পূৰ্ণ মুক্ত হয়।

Verse 2

पुराऽसीत्पार्थिवोनाम इंद्रसेनो महीपतिः । तस्याऽसीत्सुप्रिया भार्या सुनन्दानाम भामिनी । पतिव्रता पतिप्राणा सदा पत्युः प्रिये स्थिता

পূৰ্বকালে ইন্দ্ৰসেন নামৰ এজন ৰজা আছিল, ভূমিৰ অধিপতি। তেওঁৰ অতি প্ৰিয় পত্নী আছিল সুন্দৰী সুনন্দা নামৰ নাৰী—পতিব্ৰতা, পতিকেই প্ৰাণ জ্ঞান কৰা, সদায় পতিৰ প্ৰিয়তাত স্থিত।

Verse 3

कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा सपरिग्रहः । परदेशं गतो हंतुं शत्रुसंघं दुरासदम्

তাৰ পাছত কোনো এক সময়ত সেই ৰজা, সঙ্গ-সামগ্ৰীসহ, পৰদেশলৈ গ’ল—জয় কৰাটো কঠিন শত্রুসংঘ ধ্বংস কৰিবলৈ।

Verse 4

तं निहत्य धनं भूरि गृहीत्वा प्रस्थितो गृहम् । ततोऽग्रे प्रेषयामास स दूतं कृत्रिमं नृप

তেওঁলোকক নিধন কৰি বহুল ধন গ্ৰহণ কৰি ৰজা গৃহলৈ যাত্ৰা কৰিলে। তাৰ পাছত আগতেই তেওঁ কৃত্ৰিম দূত এজন পঠিয়ালে।

Verse 5

सुनन्दां ब्रूहि गत्वा त्वमिन्द्रसेनो हतो रणे । तदाकारस्ततो लक्ष्यः पातिव्रत्ये ममाज्ञया

“তুমি গৈ সুনন্দাক কোৱা—‘ইন্দ্ৰসেন ৰণত নিহত হৈছে।’ তাৰ পাছত মোৰ আজ্ঞাত তাইৰ অৱস্থা, অৰ্থাৎ পতিব্ৰতা ধৰ্ম, লক্ষ্য কৰিবা।”

Verse 6

यदि सा निश्चयं गच्छेन्मरणं प्रति भामिनी । तदा रक्ष्या प्रयत्नेन वाच्यं हास्यं ममोद्भवम्

যদি সেই ভামিনী মৃত্যুৰ প্ৰতি দৃঢ় সংকল্প কৰে, তেন্তে যত্নেৰে তাইক ৰক্ষা কৰিবা; আৰু মোৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা হাস্যকৰ বাক্য কৈ তাইৰ মন ঘুৰাই দিবা।

Verse 7

एवमुक्तो गतो दूतस्तत्क्षणान्नृपसत्तम । तस्यै निवेददामास यदुक्तं तेन भूभुजा

এইদৰে কোৱা হোৱাত দূতজন তৎক্ষণাৎ গ’ল, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ। আৰু সেই ভূভুজে যি কৈছিল, সেয়াই গৈ তাইক নিবেদন কৰিলে।

Verse 8

अथ तस्य वचः श्रुत्वा सुनंदा चारुहासिनी । गतप्राणा नृपश्रेष्ठ पतिप्राणा महासती

তাৰ বাক্য শুনি সুনন্দা—সুন্দৰ হাঁহিৰে—প্ৰাণ ত্যাগ কৰিলে, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ; সেই মহাসতী, যাৰ প্ৰাণেই আছিল পতি।

Verse 9

यस्मिन्काले मृता सा तु सुनन्दा शीलमंडना । तस्मिन्काले नृपः सोऽपि तत्पापेन समाश्रितः

যি সময়ত সুনন্দা—উত্তম শীলৰে অলংকৃত—মৃত্যুবৰণ কৰিলে, সেই একে সময়তে ৰজাও সেই পাপৰ গ্ৰাসত পৰিল।

Verse 10

अथापश्यद्द्वितीयां स च्छायां गात्रस्य चोपरि । तथा गुरुतरं कायं सालस्यं समपद्यत

তাৰ পাছত সি নিজৰ দেহৰ ওপৰত দ্বিতীয় এটা ছাঁ দেখিলে; তেতিয়া তাৰ কায়া অধিক গধুৰ হ’ল আৰু সি আলস্যময় জড়তাত পৰিল।

Verse 11

तेजोहीनं सुदुर्गंधि विवर्णं नृपसत्तम । अथ प्राप्तो गृहं राजा श्रुत्वा भार्यासमुद्भवम्

হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ! সি তেজহীন, দুৰ্গন্ধযুক্ত আৰু বিবৰ্ণ হ’ল; তাৰ পাছত ৰজাই পত্নীসম্পৰ্কে উদ্ভৱ হোৱা কথা শুনি গৃহলৈ উভতি আহিল।

Verse 12

विनाशं दुःखशोकार्तः करुणं पर्यदेवयत् । स ज्ञात्वा पापमात्मानं स्त्रीहत्यासुविदूषितम्

দুখ-শোকত কাতৰ হৈ সি বিনাশৰ কথা কৰুণভাৱে বিলাপ কৰিলে; কিয়নো সি নিজকে পাপী বুলি জানিলে, স্ত্ৰীহত্যাৰ দোষে গভীৰভাৱে কলুষিত।

Verse 13

ब्राह्मणानां समादेशात्तथा यात्रापरोऽभवत् । कृत्वौर्द्ध्वदैहिकं तस्या लघुमात्र परिग्रहः । वाराणस्यां गतः पूर्वं तत्र दानं ददौ बहु

ব্ৰাহ্মণসকলৰ আদেশ অনুসৰি সি তীৰ্থযাত্ৰাত নিবিষ্ট হ’ল। তেন্তে তেনাৰ ঔৰ্ধ্বদৈহিক ক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰি, অতি সামান্য সামগ্ৰী লৈ, প্ৰথমে বাৰাণসীলৈ গ’ল আৰু তাত বহুদান দিলে।

Verse 14

कपालमोचने तीर्थे सर्वपापप्रणाशने । त्रिनेत्रो यत्र निर्मुक्तः पुरा वै ब्रह्महत्यया

কপালমোচন তীৰ্থত, যি সকলো পাপ বিনাশ কৰে—সেই ঠাইতে ত্ৰিনেত্ৰধাৰী প্ৰভু পূৰ্বে ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপৰ পৰা মুক্ত হৈছিল।

Verse 15

तस्य च्छाया द्वितीया सा न नष्टा तत्र भूपते । ततः कनखलं प्राप्तः सुपुण्यं शुद्धिदं नृणाम्

কিন্তু তাতেই, হে ভূপতি, তেওঁৰ দ্বিতীয় ছায়া তাত নাশ নহ’ল। তাৰ পাছত তেওঁ কনখললৈ গ’ল, অতি পুণ্যময় আৰু মানুহৰ শুদ্ধিদাতা।

Verse 16

तथैव पुष्करारण्यं तस्मादमरकण्टकम् । कुरुक्षेत्रं ततो राजन्प्राप्तोऽसौ नृपसत्तमः

তদ্ৰূপে তেওঁ পুষ্কৰৰ অৰণ্যলৈ গ’ল; তাৰ পৰা অমৰকণ্টকলৈ; আৰু তাৰ পাছত, হে ৰাজন, সেই শ্ৰেষ্ঠ নৃপতি কুৰুক্ষেত্ৰত উপনীত হ’ল।

Verse 17

प्रभासं सोमतीर्थं च ततस्तु कृमिजांगले । एकहंसं ततो राजन्पुण्यपारिप्लवं ततः

তেওঁ প্ৰভাস আৰু সোমতীৰ্থলৈ গ’ল; তাৰ পাছত কৃমিজাঙ্গললৈ; তাৰ পাছত, হে ৰাজন, একহংসলৈ; আৰু তাৰ পিছত পুণ্যপাৰিপ্লৱলৈ।

Verse 18

रुद्रकोटिं विरूपाक्षं ततः पंचनदं नृप । एवमादीनि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । परिभ्रमन्महीपाल परिश्रांतो नराधिपः

তাৰ পাছত তেওঁ ৰুদ্ৰকোটী আৰু বিৰূপাক্ষলৈ; আৰু তাৰ পাছত, হে নৃপ, পঞ্চনদলৈ গ’ল। এইদৰে আৰু আন পুণ্যময় তীৰ্থ আৰু পবিত্ৰ আয়তনত ঘূৰি ফুৰোঁতে, হে মহীপাল, মানুহৰ অধিপতি ক্লান্ত হ’ল।

Verse 19

ततो वर्षसहस्रांते संप्राप्तोऽर्बुदपर्वते । तत्रापश्यन्नरपतिस्तीर्थान्यायतनानि च

তাৰ পাছত সহস্ৰ বৰ্ষৰ অন্তত তেওঁ অৰ্বুদ পৰ্বতত উপস্থিত হ’ল। তাত নৃপতিয়ে পবিত্ৰ তীৰ্থসমূহ আৰু ধৰ্মীয় আয়তনসমূহো দৰ্শন কৰিলে।

Verse 20

तपस्विसंघान्विविधान्ब्राह्मणान्वेदपारगान् । ददौ दानानि बहुशो ब्राह्मणेभ्यो यदृच्छया

তেওঁ নানাবিধ তপস্বী-সংঘলৈ—বেদপাৰগ ব্ৰাহ্মণসকললৈ—সুযোগ অনুসৰি বহুবার দান প্ৰদান কৰিলে।

Verse 21

प्राप्तो रक्तानुबंधं च तीर्थं तत्रैव पर्वते । तत्र स्नातो विनिष्क्रांतो यावत्पश्यति भूमिपः

তেওঁ সেই পৰ্বততেই ৰক্তানুবন্ধ নামৰ তীৰ্থত উপস্থিত হ’ল। তাত স্নান কৰি বাহিৰ ওলাই নৃপতিয়ে চাৰিওফালে চাওঁতে লাগিল।

Verse 22

तावन्न दृश्यते च्छाया द्वितीया स्त्रीवधोद्भवा । लघुत्वं सर्वगात्राणि संप्राप्तानि महीपते

সেই সময়লৈকে স্ত্ৰী-বধৰ পাপৰ পৰা উৎপন্ন দ্বিতীয় ছাঁ দেখা নগ’ল; আৰু হে ভূমিপতি, তেওঁৰ সকলো অঙ্গত লঘুত্ব আহিল।

Verse 23

विगन्धता प्रणष्टा च तेजोवृद्धिः पराभवत् । ततो हृष्टमना भूत्वा दत्त्वा दानानि भूरिशः । स्तूयमानश्चतुर्दिक्षु बंदिभिः प्रस्थितो गृहम्

দুৰ্গন্ধ নাশ হ’ল আৰু তেওঁৰ তেজ বহুগুণে বৃদ্ধি পালে। তাৰ পাছত আনন্দিতচিত্তে তেওঁ প্ৰচুৰ দান দিলে; আৰু চাৰিও দিশত বন্দীসকলৰ স্তৱে স্তৱে প্ৰশংসিত হৈ গৃহাভিমুখে প্ৰস্থান কৰিলে।

Verse 24

ततो रक्तानुबंधस्य सोमातिक्रमणं नृप । यावत्करोति राजेन्द्र तावदस्य पुनस्तथा

তেতিয়া, হে নৃপ! যেতিয়া-যেতিয়া সি সোমপান-বিধি লঙ্ঘন কৰিছিল, হে ৰাজেন্দ্ৰ, তেতিয়া-তেতিয়া সেই একে ৰূপে ৰক্তানুবন্ধ-দোষ পুনৰায় তাৰ ওপৰত ঘূৰি আহিছিল।

Verse 25

सा च्छाया दृश्यते देहे द्वितीया नृपसत्तम । स एव गन्धो गात्रेषु तेजोहानिश्च सा नृप

হে নৃপসত্তম! তাৰ দেহত পুনৰ দ্বিতীয় ছায়া দেখা গ’ল; অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গত সেই একে গন্ধ ঘূৰি আহিল, আৰু হে নৃপ, তাৰ তেজ-কান্তি হ্ৰাস পালে।

Verse 26

ततो दुःखाभिसंतप्तो गतस्तत्रैव तत्क्षणात् । रक्तबंधमनुप्राप्तो विपाप्मा सोऽभवत्पुनः

তেতিয়া দুখে দগ্ধ হৈ সি তৎক্ষণাৎ তাতেই পুনৰ গ’ল। পুনৰ ৰক্তবন্ধত উপনীত হৈ সি আকৌ পাপমুক্ত হ’ল।

Verse 27

स ज्ञात्वा तीर्थमाहात्म्यं परं पार्थिवसत्तमः । तत्र दारूणि चाहृत्य चितां कृत्वा ततो नृप । दानं दत्त्वा द्विजाग्रेभ्यः प्रविष्टो हव्यवाहनम्

সেই তীৰ্থৰ পৰম মাহাত্ম্য জানি, হে পাৰ্থিৱসত্তম, সি তাত কাঠ আনি চিতা সাজিলে। তাৰপিছত শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলক দান দি, হে নৃপ, সি হব্যবাহন অগ্নিত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 28

ततो विमानमारुह्य परित्यज्य कलेवरम् । दिव्यमाल्यांबरधरः शिवलोकमुपागमत्

তাৰপিছত দেহ ত্যাগ কৰি সি দিব্য বিমানত আৰোহণ কৰিলে; দিব্য মালা আৰু বস্ত্ৰ পৰিধান কৰি সি শিৱলোকলৈ গমন কৰিলে।

Verse 29

शिवलोकमनुप्राप्ते तस्मिन्पार्थिवसत्तमे । देवर्षयस्तदा वाक्यमिदमाहुः सुविस्मयात्

যেতিয়া সেই শ্ৰেষ্ঠ পাৰ্থিৱ শিৱলোকত উপনীত হ’ল, তেতিয়া বিস্ময়ে অভিভূত দেৱর্ষিসকলে এই বাক্য ক’লে।

Verse 30

तीर्थेभ्यस्तु परं तीर्थमिदं वै पावनं परम् । इन्द्रसेनो ह्यतः पापात्तीर्थसंगाद्व्यमुच्यत

এইটোৱে নিশ্চয় সকলো তীৰ্থতকৈ শ্ৰেষ্ঠ, পৰম পাৱন তীৰ্থ। এই তীৰ্থৰ সংস্পৰ্শতেই ইন্দ্ৰসেন পাপৰ পৰা মুক্ত হ’ল।

Verse 31

ततः प्रभृति तत्तीर्थं ख्यातं च धरणीतले । रक्तानां प्राणिनां यस्मादनुबन्धं करोति यत्

সেই সময়ৰ পৰা সেই তীৰ্থ ধৰণীত খ্যাত হ’ল, কিয়নো ই ৰক্তধাৰী জীৱসমূহৰ সৈতে অনুবন্ধ—বন্ধন—সৃষ্টি কৰে।

Verse 32

रक्तानुबन्धमित्येव तस्मात्तत्कीर्त्त्यते क्षितौ । तत्र सन्तर्प्य वै देवान्यः श्राद्धं कुरुते नृप

সেইহেতু পৃথিৱীত ই ‘ৰক্তানুবন্ধ’ নামেই কীৰ্তিত। হে নৃপ, যি কোনো তাত প্ৰথমে দেৱতাসকলক তৰ্পণ কৰি তাৰ পাছত শ্ৰাদ্ধ কৰে—

Verse 33

तत्र संक्रमणे भानोर्यः स्नानं कुरुते नरः । श्रद्धया परया युक्तो मुच्यते ब्रह्महत्यया

সূৰ্যৰ সংক্ৰমণকালত যি নৰে তাত স্নান কৰে, পৰম শ্ৰদ্ধাৰে যুক্ত হৈ, সি ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপৰ পৰাও মুক্ত হয়।

Verse 34

पितृक्षेत्रे गयायां च श्राद्धं यः कुरुते नरः । गयाश्राद्धसमं प्राहुः फलं तस्य महर्षयः

পিতৃক্ষেত্ৰ গয়াত যি নৰ শ্ৰাদ্ধ কৰে, মহর্ষিসকলে কয় যে তাৰ ফল গয়া-শ্ৰাদ্ধৰ সমান হয়।

Verse 35

चन्द्रसूर्योपरागे वा गोदानं नृपसत्तम । यः करोति नरस्तत्र स कुलान्सप्त तारयेत्

হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ! চন্দ্ৰ বা সূৰ্য গ্ৰহণৰ সময় তাত যি নৰ গোধন কৰে, সি নিজৰ কুলৰ সাত পুৰুষক উদ্ধাৰ কৰে।