Adhyaya 10

Verse 1

ययातिरुवाच । केदारं श्रूयते ब्रह्मन्पर्वते च हिमाचले । गंगा तस्माद्विनिष्क्रान्ता प्रविष्टा पूर्वसागरम्

যযাতিয়ে ক’লে: ‘হে ব্ৰাহ্মণ! কেদাৰ হিমাচল পৰ্বতত আছে বুলি শ্ৰুতি আছে। তাতেই গঙ্গা উদ্গত হৈ পূৰ্ব সাগৰত প্ৰৱেশ কৰিলে।’

Verse 2

तथा सरस्वती देवी चूतवृक्षाद्विनिर्गता । पश्चिमं सागरं प्राप्ता गृहीत्वा वडवानलम्

‘তদ্ৰূপে দেবী সৰস্বতী চূতবৃক্ষ (আমগছ)ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈ, ৱডৱানল নামৰ সমুদ্ৰাগ্নি ধাৰণ কৰি পশ্চিম সাগৰত উপনীত হ’ল।’

Verse 3

कथमत्र समायातः केदारश्चात्र कौतुकम् । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि विचित्रं मम भूसुर

‘তেন্তে কেদাৰ কেনেকৈ ইয়ালৈ আহিল, আৰু ইয়াত কিহৰ আশ্চৰ্য আছে? হে পূজনীয় ব্ৰাহ্মণ, মোৰ বাবে ই অতি বিস্ময়কৰ; সকলো কথা বিস্তাৰে কোৱা।’

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । सत्यमेतन्महाराज यन्नोऽत्र परिपृच्छसि । शृणुष्वावहितो भूत्वा यथा जातं श्रुतं तु वै

পুলস্ত্য ক’লে: ‘হে মহাৰাজ, তুমি ইয়াত যি সুধিছা সেয়া নিশ্চয় সত্য। মনোযোগী হৈ শুনা; যিদৰে ঘটিছিল আৰু যিদৰে শ্ৰুতি আছে, তেনেদৰেই মই বৰ্ণনা কৰিম।’

Verse 5

गंगाद्यानि च तीर्थानि केदाराद्या दिवौकसः । मया सह पुरा देवाः शक्राद्या नृपसत्तमाः

‘গঙ্গা আদি তীৰ্থসমূহ, আৰু কেদাৰ আদি স্থানসমূহৰ সৈতে সংযুক্ত দিব্যলোকবাসীসকল—পূৰ্বে, হে নৃপসত্তম, শক্র আদি দেবতাসকল মোৰ সৈতে আছিল।’

Verse 6

ब्रह्माणं प्रति राजेन्द्र गताः सर्वे महर्षयः । सर्वे तत्र कथाश्चक्रुर्धर्म्या नाना पृथक्पृथक्

হে ৰাজেন্দ্ৰ! সকলো মহর্ষি ব্ৰহ্মাৰ ওচৰলৈ গ’ল। তাত তেওঁলোকে পৃথক পৃথকভাৱে নানা ধৰ্মময় কথোপকথন কৰিলে।

Verse 7

समुदाये च देवानां सर्वतीर्थानि पार्थिव । क्षेत्राण्युप स्थितान्येव वनान्युपवनानि च

হে পাৰ্থিৱ ৰাজা! যেতিয়া দেৱতাসকল একত্ৰিত হ’ল, তেতিয়া সকলো তীৰ্থও তাত উপস্থিত আছিল—পুণ্য ক্ষেত্ৰ, বন আৰু উপবনসহ।

Verse 8

ततः कथाप्रसंगेन इन्द्रः प्राह चतुर्मुखम् । कौतुकेन समायुक्तः पप्रच्छ नृपसत्तम

তাৰ পাছত কথাৰ প্ৰসঙ্গত ইন্দ্ৰই চতুৰ্মুখ ব্ৰহ্মাক ক’লে। কৌতূহলেৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, তেওঁ প্ৰশ্ন কৰিলে।

Verse 9

इन्द्र उवाच । भगवन्पुण्यमाहात्म्यं श्रोतुमिच्छामि सांप्रतम् । प्रमाणं चैव सर्वेषां कृतादीनां पृथग्विधम्

ইন্দ্ৰই ক’লে: হে ভগৱান! মই এতিয়া পুণ্যৰ মাহাত্ম্য শুনিবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ, আৰু কৃত আদি সকলো যুগৰ পৃথক পৃথক প্ৰমাণো জানিব বিচাৰোঁ।

Verse 10

ब्रह्मोवाच । लक्षं सप्तदश प्रोक्तं युगमानं सुराधिप । अष्टाविंशतिभिः सार्द्धं सहस्रैः कृतमुच्यते

ব্ৰহ্মাই ক’লে: হে সুৰাধিপ! যুগৰ মান লক্ষত কোৱা হৈছে। কৃতযুগ সতৰ লক্ষ আৰু অষ্টাৱিংশতি সহস্ৰসহ বুলি কোৱা হয়।

Verse 11

लक्षद्वादशभिः प्रोक्तं युगं त्रेताभिसंज्ञितम् । षण्णवत्यधिकैश्चैव सहस्रैः परिमाणितम्

ত্রেতা নামে যুগক বাৰ লক্ষ বুলি কোৱা হৈছে, আৰু তাত অধিককৈ ছিয়ানব্বৈ হাজাৰ বছৰ যোগ কৰি পৰিমাপ কৰা হয়।

Verse 12

लक्षाण्यष्टौ चतुःषष्टिसहस्रैः परिकीर्तितम् । ततो वै द्वापरं नाम युगं देवप्रकीर्तितम्

তাৰ পিছত, দেৱতাসকলে প্ৰখ্যাত কৰা দ্বাপৰ নামে যুগক আঠ লক্ষ আৰু চৌষট্টি হাজাৰ বছৰসহ বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

Verse 13

लक्षैश्चतुर्भिर्विख्यातो द्वात्रिंशद्भिः कलिस्तथा । सहस्रैश्च सुरश्रेष्ठ युगमानमितीरितम्

হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ! কলি যুগ চাৰি লক্ষ আৰু বত্ৰিশ হাজাৰ বছৰসহ বিখ্যাত; এইদৰে যুগৰ পৰিমাণ কোৱা হ’ল।

Verse 14

चतुष्पदः कृते धर्मः शुक्लवर्णो जनार्दनः । न दुर्भिक्षं न च व्याधिस्तस्मिन्भवति वै क्वचित्

কৃত যুগত ধৰ্ম চাৰিখন পাদত দৃঢ়ভাৱে স্থিত থাকে, আৰু জনাৰ্দন শ্বেত দীপ্তিবৰ্ণ। সেই সময়ত ক’তো দুৰ্ভিক্ষ নহয়, নাহে কোনো ব্যাধি।

Verse 15

क्रियते च तदा धर्मो नाकाले मरणं नृणाम् । लांगलेन विना सस्यं भूरिक्षीराश्च धेनवः

সেই সময়ত ধৰ্মৰ সত্য আচৰণ হয়, আৰু মানুহে অকালতে মৃত্যু নাপায়। লাঙল নোহোৱাকৈয়ে শস্য গজে, আৰু গাভীসকলৰ দুগ্ধ অতি প্ৰচুৰ হয়।

Verse 16

कामः क्रोधो भयं लोभो मत्सरश्चाभ्यसूयता । तस्मिन्युगे सहस्राक्ष न भवंति कदाचन

হে সহস্ৰাক্ষ ইন্দ্ৰ! সেই যুগত কাম, ক্ৰোধ, ভয়, লোভ, মৎসৰ আৰু পৰনিন্দা-ভাব কেতিয়াও উদয় নহয়।

Verse 17

ततस्त्रेतायुगे जातस्त्रिपादो धर्म एव च । चिरायुषो नरास्तस्मिन्रक्तवर्णो जनार्दनः

তাৰ পাছত ত্ৰেতাযুগ আহে; ধৰ্ম ত্ৰিপাদ ৰূপে প্ৰতিষ্ঠিত হয়। সেই যুগত মানুহ চিৰায়ুষী হয় আৰু জনাৰ্দন (বিষ্ণু) ৰক্তবৰ্ণে প্ৰকাশ পায়।

Verse 18

तस्मिन्यज्ञाः प्रवर्त्तंते प्राणिनामिष्टदायिनः । न कामादिप्रवृत्तिश्च तस्मिन्संजायते नृणाम्

সেই যুগত যজ্ঞসমূহ প্ৰৱৰ্তে, যি প্ৰাণীসকলক ইষ্টফল দান কৰে। আৰু মানুহৰ মাজত কাম আদি-প্ৰেৰিত ভোগপ্ৰবৃত্তি কেতিয়াও জন্মে নহয়।

Verse 19

तपसा ब्रह्मचर्येण स्नानैर्दानैः पृथग्विधैः । तथा यज्ञैर्जपैर्होमैस्तत्र वृत्तिर्भवेन्नृणाम्

তাত মানুহৰ জীৱনধাৰা তপস্যা, ব্ৰহ্মচৰ্য, পবিত্ৰ স্নান আৰু নানা প্ৰকাৰ দানৰ দ্বাৰা গঢ় লয়; তদুপৰি যজ্ঞ, জপ আৰু হোম-আহুতিৰ দ্বাৰাও।

Verse 20

ततस्तु द्वापरं नाम तृतीयं युग मुच्यते । द्विपदो धर्मः सञ्जातः पीतवर्णो जनार्द्दनः

তাৰ পাছত তৃতীয় যুগ, যাক দ্বাপৰ বোলা হয়, আহে। ধৰ্ম দ্বিপাদ হয় আৰু জনাৰ্দন (বিষ্ণু) পীতবৰ্ণে প্ৰকাশ পায়।

Verse 21

फलाकांक्षाप्रवृत्तानि जपयज्ञतपांसि च । सत्यानृतान्वितो लोको द्वापरे सुरसत्तम

দ্বাপৰ যুগত ফলৰ আকাংক্ষাৰে জপ, যজ্ঞ আৰু তপস্যা কৰা হয়; হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ, লোকসমাজ সত্য-অসত্যৰ মিশ্ৰণে পৰিপূৰ্ণ থাকে।

Verse 22

तत्रान्योन्यं महीपाला युयुधुर्वसुधातले । सुपूताश्च दिवं यांति यज्ञैरिष्ट्वा जनार्दनम्

তাত পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত মহীপালাসকলে পৰস্পৰে যুদ্ধ কৰে; তথাপি যজ্ঞৰ দ্বাৰা জনাৰ্দনক আৰাধনা কৰি সুপবিত্ৰ হৈ স্বৰ্গলৈ গমন কৰে।

Verse 23

ततः कलियुगं घोरं चतुर्थं तु प्रव र्त्तते । एकपादो भवेद्धर्मः संत्रस्तो नित्यपूजने

তাৰ পাছত চতুৰ্থ ভয়ংকৰ কলিযুগ আৰম্ভ হয়। ধৰ্ম একপদীয় হয়, আৰু নিত্য পূজাৰ বিষয়তো লোক ব্যাকুল-সন্ত্রস্ত থাকে।

Verse 24

कृष्णवर्णो भवेद्विष्णुः पापाधिक्यं प्रवर्तते । माया च मत्सरश्चैव कामः क्रोधस्तथा भयम्

সেই যুগত বিষ্ণু কৃষ্ণবৰ্ণ হন আৰু পাপৰ প্ৰাবল্য বৃদ্ধি পায়। মায়া, মত্সৰ, কাম, ক্ৰোধ তথা ভয়ো প্ৰবল হয়।

Verse 25

अर्थलुब्धास्तथा भूपा लोभमोहशतान्विताः । अल्पायुषो नरास्तत्र अल्पसस्या च मेदिनी

ভূপালাসকল অৰ্থলুব্ধ হয়, লোভ-মোহৰ শত ৰূপে আবদ্ধ থাকে। তাত মানুহ অল্পায়ু হয় আৰু পৃথিৱীয়ো অল্প শস্য উৎপন্ন কৰে।

Verse 26

अल्पक्षीरास्तथा गावः सत्यहीना द्विजातयः । तत्र मायाविनो लोका जैह्व्यौपस्थ्यपरायणाः

গাইবোৰৰ গাখীৰ অল্প হ’ব, আৰু দ্বিজাতিসকল সত্যহীন হ’ব। তাত লোকসকল মায়াবী-ছলনাময় হৈ জিভাৰ লোভ আৰু কামভোগত পৰায়ণ থাকিব।

Verse 27

सत्यहीनास्तथा पापा भविष्यंति कलौ युगे । तत्र षोडशमे वर्षे नराः पलितकुन्तलाः

কলিযুগত লোকসকল সত্যহীন আৰু পাপাসক্ত হ’ব। তাত ষোলো বছৰতেই মানুহৰ কেশ পকাই ধূসৰ হ’ব।

Verse 28

नार्यो द्वादशमे वर्षे भविष्यंति सुगर्भिताः । भविष्यति क्रमाद्वर्णसंकरश्च सुराधिप

নাৰীসকল বাৰ বছৰতেই গৰ্ভৱতী হ’ব। আৰু হে দেৱাধিপতি, ক্ৰমে বৰ্ণসংকৰ—বৰ্ণৰ মিশ্ৰণ আৰু বিশৃঙ্খলা—উদ্ভৱ হ’ব।

Verse 29

एकाकारा भविष्यंति सर्ववर्णाश्रमाश्च वै । नाशं यास्यंति यज्ञाश्च कुलधर्मः सनातनः

সকলো বৰ্ণ আৰু আশ্ৰম একে ৰূপৰ হৈ অস্পষ্ট হ’ব। যজ্ঞসমূহ বিনাশলৈ যাব, আৰু সনাতন কুলধৰ্মো লুপ্ত হ’ব।

Verse 30

व्यर्थानि तत्र तीर्थानि म्लेच्छस्पृष्टानि सर्वशः । भविष्यंति सुरश्रेष्ठ प्रभावरहितानि च

তেতিয়া তীৰ্থসমূহ ব্যৰ্থ হ’ব, সৰ্বত্ৰ ম্লেচ্ছৰ স্পৰ্শে অপবিত্ৰ হ’ব। হে সুৰশ্ৰেষ্ঠ, সিহঁত দিৱ্য প্ৰভাৱশক্তিহীনো হ’ব।

Verse 31

एतच्छ्रुत्वा ततो वाक्यं ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । तत्र स्थितानि तीर्थानि ब्रह्माणमिदमब्रुवन्

অব্যক্ত-উৎপত্তিসম্পন্ন ব্ৰহ্মাৰ এই বাক্য শুনি, তাত অৱস্থিত তীৰ্থসমূহে ব্ৰহ্মাক এইদৰে ক’লে।

Verse 32

तीर्थान्यूचुः । कथं वयं भविष्यामः संप्राप्ते दारुणे कलौ । स्थानं नो ब्रूहि देवेश स्थातव्यं च सदैव हि

তীৰ্থসমূহে ক’লে: “ভয়ংকৰ কলি আহিলে আমি কেনেকৈ টিকিম? হে দেবেশ! আমাক এটা স্থান ক’বা, য’ত আমি বাস কৰি সদায় থাকিব পাৰোঁ।”

Verse 33

ब्रह्मोवाच । अर्बुदः पर्वतश्रेष्ठः कलिस्तत्र न विद्यते । अतस्तत्र च गंतव्यं तीर्थैरायतनैः सह

ব্ৰহ্মাই ক’লে: “অৰ্বুদ পৰ্বতশ্ৰেষ্ঠ; তাত কলি নাই। সেয়ে, হে তীৰ্থসকল, তোমালোক তোমালোকৰ আয়তন-আশ্ৰয়সহ তাতেই যোৱা।”

Verse 34

अपि कृत्वा महत्पापमर्बुदं प्रेक्षते तु यः । कलिदोषविनिर्मुक्तः स यास्यति परां गतिम्

যদিও কোনোবাই মহাপাপ কৰে, তথাপি যি অৰ্বুদক দৰ্শন কৰে, সি কলিদোষৰ পৰা মুক্ত হৈ পৰম গতি লাভ কৰে।

Verse 35

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रो ब्रह्मलोकं गतो नृप । ततः सर्वाणि तीर्थानि गतानि च कलौ युगे

পুলস্ত্য ক’লে: “এইদৰে কৈ চতুৰ্মুখ ব্ৰহ্মা, হে ৰাজন, ব্ৰহ্মলোকলৈ গ’ল। তাৰ পাছত কলিযুগত সকলো তীৰ্থ (নিৰ্দিষ্ট আশ্ৰয়লৈ) গুচি গ’ল।”

Verse 36

भूमावर्बुदशैलेन्द्रे संस्थितानि कलेर्भयात् । गंगा सरस्वती चैव यमुना पुष्कराणि च

কলিৰ ভয়ত তেওঁলোকে পৃথিৱীত পৰ্বতৰ অধিপতি অৰ্বুদ-শৈলেন্দ্ৰত বাস কৰিবলৈ আহিল—গঙ্গা, সৰস্বতী, যমুনা আৰু পুষ্কৰ-তীৰ্থসমূহো।

Verse 37

कुरुक्षेत्रं प्रभासं च ब्रह्मावर्तं तथैव च । तिस्रःकोट्योऽर्द्धकोटिश्च यानि तीर्थानि भूतले

কুৰুক্ষেত্ৰ, প্ৰভাস আৰু তদ্ৰূপ ব্ৰহ্মাৱর্ত—পৃথিৱীৰ ওপৰত থকা সকলো তীৰ্থ, মুঠ তিন কোটি আৰু আধা কোটি, ইয়াতেই গণ্য হয়।

Verse 38

तेषां वासश्च सञ्जातः पर्वतेऽर्बुदसंज्ञिके । एवं तत्र समापन्ना गंगा चैव सरस्वती

তেওঁলোকৰ বাসস্থান অৰ্বুদ নামে পৰ্বতত স্থাপিত হ’ল; এইদৰে সেই স্থানত গঙ্গা আৰু সৰস্বতীও আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 39

तत्र शांता नराः सम्यक्परं निर्वाणमाप्नुयुः । श्राद्धं कृत्वा महाराज स्वर्गे यांति च पूर्वजाः

সেই ঠাইত শান্তচিত্ত মানুহে যথাযথভাৱে পৰম নিৰ্বাণ লাভ কৰে; আৰু হে মহাৰাজ, তাত শ্ৰাদ্ধ কৰিলে পূৰ্বজসকলেও স্বৰ্গলৈ যায়।

Verse 40

शृणु तत्राभवत्पूर्वं यदाश्चर्यं महामते । ऋषिर्मंकणकोनाम सरस्वत्यास्तटे स्थितः

শুনা, হে মহামতি, তাত পূৰ্বে যি আশ্চৰ্য ঘটনা ঘটিছিল: মঙ্কণ নামৰ এজন ঋষি সৰস্বতীৰ তীৰত বাস কৰিছিল।

Verse 41

तपस्तेपे सुधर्मात्मा कामक्रोधविवर्जितः । तस्यैवं वर्तमानस्य क्षुतमासीत्कदाचन

সেই ধৰ্মাত্মাই কাম-ক্রোধবিহীন হৈ তপস্যা কৰিলে; এইদৰে থাকোঁতে কোনো এক সময়ত তেওঁৰ ভোক লাগিল।

Verse 42

पित्तं प्रपतितं तत्र तच्च रक्तमयं बभौ । तद्दृष्ट्वाऽतीव हृष्टः स मंकणर्षिर्बभूव ह

তাত পিত্ত খহি পৰিল আৰু সেয়া যেন তেজময় হৈ উঠিল; সেয়া দেখি ঋষি মংকণ অতি আনন্দিত হ’ল।

Verse 43

सिद्धोऽहमिति विज्ञाय ततो नृत्यं चकार सः । तस्यैवं वर्तमानस्य जगत्स्थावरजंगमम्

‘মই সিদ্ধ হ’লোঁ’ বুলি বুজি সি তেতিয়া নৃত্য কৰিবলৈ ধৰিলে; সি এইদৰে থাকোঁতে সমগ্ৰ জগত—স্থাৱৰ আৰু জংগম—(প্ৰভাৱিত হ’ল)।

Verse 44

तत्र संक्षोभमापन्नं सागरा अपि चुक्षुभुः । गृहकृत्यानि संत्यज्य सर्वे विस्मयमा गताः

তাত মহা আলোড়ন উঠিল; সাগৰসমূহো উথলি উঠিল। গৃহকাৰ্য ত্যাগ কৰি সকলোৱে বিস্ময়েৰে আহিল।

Verse 45

तस्यैवं नृत्यमानस्य सर्वे लोका नृपोत्तम । ननृतुः पार्थिवश्रेष्ठ प्रभावात्तस्य सन्मुनेः

হে নৃপোত্তম, সি এইদৰে নৃত্য কৰোঁতে সেই পবিত্ৰ মুনিৰ প্ৰভাৱত সকলো লোকেও নৃত্য কৰিলে, হে পাৰ্থিৱশ্ৰেষ্ঠ।

Verse 46

ततो देवगणाः सर्वे गत्वा कामनिषूदनम् । यथाऽयं नृत्यते नैव तथा कुरु महेश्वर

তেতিয়া সকলো দেৱগণ কামনিষূদন মহাদেৱৰ ওচৰলৈ গৈ ক’লে: “হে মহেশ্বৰ, এনেকুৱা ব্যৱস্থা কৰা, যাতে এইজন এইদৰে নৃত্য নকৰে।”

Verse 47

अथ ब्राह्मणरूपेण शंभुनोक्तो द्विजोत्तमः । त्वया ब्रह्मंस्तपस्तप्तमधुना नृत्यते कथम्

তাৰ পাছত শম্ভুৱে ব্ৰাহ্মণৰূপ ধৰি সেই শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজক ক’লে: “হে ব্ৰাহ্মণ, তুমি তপস্যা কৰিলা—এতিয়া কেনেকৈ নৃত্য কৰিছা?”

Verse 48

मंकण उवाच । किं न पश्यसि हे ब्रह्मन्रक्तं पित्तं च मे स्थितम् । संजातं सिद्धिमापन्नो रक्तं पित्तं यतो मम

মংকণে ক’লে: “হে ব্ৰাহ্মণ, তুমি নেদেখা নেকি যে মোৰ ভিতৰত ৰক্ত আৰু পিত্ত আছে? ই মোৰ ভিতৰত উদ্ভৱ হোৱাত মই সিদ্ধি লাভ কৰিলোঁ; সেইবাবে মই নৃত্য কৰোঁ।”

Verse 49

एतस्मात्कारणाद्धर्षाद्द्विज नृत्यं करोम्यहम् । एवमुक्तस्ततस्तेन देवदेवो महेश्वरः

“এই কাৰণতে, হে দ্বিজ, আনন্দোচ্ছ্বাসত মই নৃত্য কৰোঁ।” এইদৰে ক’লে, দেৱদেৱ মহেশ্বৰে তেতিয়া উত্তৰ দিলে।

Verse 50

तर्जन्या ताडयामास स्वांगुष्ठं नृपसत्तम । ततोंगुष्ठाद्विनिष्क्रांतं भस्म वै बिसपांडुरम्

হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, তেওঁ তৰ্জনী আঙুলিৰে নিজৰ বুঢ়া আঙুলিটো আঘাত কৰিলে; তেতিয়া সেই বুঢ়া আঙুলিৰ পৰা পদ্মতন্তুৰ দৰে শুভ্ৰ ভস্ম ওলাই আহিল।

Verse 51

ततो मंकणकं प्राह पश्य विप्र करान्मम । शुभ्रं भस्म विनिष्क्रांतं पश्य मे द्विज कौतुकम्

তেতিয়া তেওঁ মংকণক ক’লে: “চোৱা, হে বিপ্ৰ—মোৰ হাতৰ পৰা চোৱা; উজ্জ্বল শুভ্ৰ ভস্ম ওলাই আহিছে। হে দ্বিজ, মোৰ এই আশ্চৰ্য চিহ্ন চোৱা।”

Verse 52

पुलस्त्य उवाच । तद्दृष्ट्वा विस्मितो विप्रो ज्ञात्वा तं वृषभध्वजम् । जानुभ्यामवनिं गत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

পুলস্ত্য ক’লে: সেইটো দেখি বিপ্ৰজন বিস্মিত হ’ল; তেওঁক বৃষভধ্বজ প্ৰভু (শিৱ) বুলি চিনাকি পাই, দুয়ো হাঁঠুৰে মাটিত নামি পৰি এই বাক্য ক’লে।

Verse 53

मंकण उवाच । नूनं भवान्महादेवः साक्षाद्दृष्टः प्रसीद मे । निश्चितं त्वं मया ज्ञात एतन्मे हृदि वर्तते

মংকণ ক’লে: “নিশ্চয় আপুনি স্বয়ং মহাদেৱ, মোৰ চকুৰ আগত সাক্ষাৎ দৰ্শন দিলেহি—মোৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হওক। মই নিশ্চিতভাৱে আপোনাক চিনিলোঁ; এই বিশ্বাস মোৰ হৃদয়ত স্থিৰ হৈ আছে।”

Verse 54

नान्यस्यायं प्रभावश्च त्वया यो मे प्रदर्शितः । मां समुद्धर देवेश कृपां कृत्वा महेश्वर

“আপুনি মোক যি প্ৰভাৱ দেখুৱালে, সেয়া আন কাৰো নহয়। হে দেৱেশ, মোক উদ্ধাৰ কৰক—হে মহেশ্বৰ, কৃপা কৰি মোক ওপৰলৈ তুলি ধৰক।”

Verse 55

श्रीमहादेव उवाच । सम्यग्ज्ञातोऽस्मि विप्रेन्द्र त्वयाऽहं नात्र संशयः । वरं वरय भद्रं ते नृत्याधिक्यं यतः कृतम्

শ্ৰী মহাদেৱ ক’লে: “হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ, তুমি মোক সঠিকভাৱে চিনিলা—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই। বৰ বিচৰা; তোমাৰ মঙ্গল হওক—কাৰণ তুমি অতিশয় উল্লাসে নৃত্য কৰিলা।”

Verse 56

मंकण उवाच । येऽत्र स्नानं प्रकुर्वंति सरस्वत्यां समाहिताः । त्वत्प्रसादात्फलं तेषां राजसूयाश्वमेधयोः

মংকণ ক’লে: যিসকলে একাগ্ৰচিত্তে ইয়াত সৰস্বতীত স্নান কৰে, তোমাৰ কৃপাতে তেওঁলোকে ৰাজসূয় আৰু অশ্বমেধ যজ্ঞৰ সমান পুণ্যফল লাভ কৰক।

Verse 57

श्रीमहादेव उवाच । येऽत्र स्नानं करिष्यंति सरस्वत्यां समाहिताः । ते यास्यंति परं स्थानं जरामरणवर्जितम्

শ্ৰী মহাদেৱ ক’লে: যিসকলে একাগ্ৰচিত্তে ইয়াত সৰস্বতীত স্নান কৰিব, তেওঁলোকে জৰা-মৰণবর্জিত পৰম ধামলৈ গমন কৰিব।

Verse 58

अत्र गंगासरस्वत्योः संगमे लोकविश्रुते । श्राद्धं कुर्युर्द्विजश्रेष्ठ ते यास्यंति परां गतिम्

ইয়াত গঙ্গা-সৰস্বতীৰ লোকবিশ্ৰুত সংগমত, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, যিসকলে শ্ৰাদ্ধ কৰে, তেওঁলোকে পৰম গতি লাভ কৰে।

Verse 59

सुवर्णं येऽत्र दास्यंति यथाशक्त्या द्विजोत्तमे । सर्व पापविनिर्मुक्तास्ते यास्यन्ति परां गतिम्

হে দ্বিজোত্তম, যিসকলে ইয়াত নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে সোণ দান কৰে, তেওঁলোকে সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ পৰম গতি লাভ কৰে।

Verse 60

इत्युक्त्वांतर्दधे राजन्देवदेवो महेश्वरः

এইদৰে কৈ, হে ৰাজন, দেৱদেৱ মহেশ্বৰ অন্তৰ্ধান হ’ল।