Adhyaya 92

Verse 1

सूत उवाच । अग्नितीर्थस्य माहात्म्यमेतद्वः परिकीर्तितम् । ब्रह्मकुंडसमुत्पत्तिरधुना श्रूयतां द्विजाः

সূত ক’লে: অগ্নিতীৰ্থৰ মাহাত্ম্য তোমালোকক এইদৰে কীৰ্তন কৰা হ’ল। এতিয়া, হে দ্বিজসকল, ব্ৰহ্মকুণ্ডৰ উৎপত্তি শুনা।

Verse 2

यदा संस्थापितो ब्रह्मा मार्कंडेन महात्मना । तदा विनिर्मितं तत्र कुण्डं शुचिजलान्वितम्

যেতিয়া মহাত্মা মাৰ্কণ্ডেয়ই তাত ব্ৰহ্মাক স্থাপন কৰিলে, তেতিয়াই সেই ঠাইত শুচি জলেৰে পৰিপূৰ্ণ এক পবিত্ৰ কুণ্ড নিৰ্মিত হ’ল।

Verse 3

प्रोक्तं च कार्तिके मासि कृत्तिकास्थे निशाकरे । सम्यग्भीष्मव्रतं कृत्वा स्नात्वात्र सलिले शुभे

এইদৰে ঘোষণা কৰা হৈছে যে কাৰ্তিক মাহত, চন্দ্ৰ কৃত্তিকা নক্ষত্ৰত অৱস্থিত থাকোঁতে, বিধিপূৰ্বক ভীষ্ম-ব্ৰত পালন কৰি ইয়াত এই শুভ জলত স্নান কৰা উচিত।

Verse 4

पूजयिष्यति यो देवं पद्मयोनिं ततः परम् । स शूद्रोऽपि तनुं त्यक्त्वा ब्रह्मयोनौ प्रयास्यति

ইয়াৰ পাছত যিজনে পদ্মযোনি, কমলজন্মা দেব ব্ৰহ্মাক পূজা কৰিব, সি শূদ্ৰ হলেও দেহ ত্যাগ কৰাৰ পিছত ব্ৰহ্মযোনি—ব্ৰহ্মাৰ অৱস্থালৈ গমন কৰিব।

Verse 5

ब्राह्मणोऽपि यदि स्नानं तत्र कुण्डे करिष्यति । कृत्वा भीष्मव्रतं सम्यग्ब्रह्मलोकं प्रयास्यति

আৰু যদি কোনো ব্ৰাহ্মণেও সেই পবিত্ৰ কুণ্ডত স্নান কৰে, ভীষ্ম-ব্ৰত বিধিমতে সম্পূৰ্ণ কৰি, তেন্তে সি ব্ৰহ্মলোকলৈ গমন কৰে।

Verse 6

एवं प्रवदतस्तस्य मार्कंडेयस्य सन्मुनेः । श्रुतं तत्सकलं वाक्यं पशुपालेन केनचित्

এইদৰে কোৱা সেই সৎমুনি মাৰ্কণ্ডেয়ৰ সকলো বাক্য কোনো এজন গোপালকে শুনিলে।

Verse 7

ततः श्रद्धाप्रयुक्तेन तेन तद्भीष्मपंचकम् । यथावद्विहितं सम्यक्कार्तिके मासि संस्थिते

তাৰ পিছত শ্ৰদ্ধাৰে প্ৰেৰিত হৈ, কাৰ্তিক মাহ আহোঁতেই, সি সেই ভীষ্ম-পঞ্চক আচাৰ-অনুষ্ঠান যথাবিধি সঠিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি পালন কৰিলে।

Verse 8

ततश्च कृत्तिकायोगे पूर्णिमायां यथाविधि । संपूज्य पद्मजं पश्चात्पूजितः पुरुषोत्तमः

তাৰ পাছত কৃত্তিকা-যোগযুক্ত পূৰ্ণিমাত বিধি অনুসাৰে প্ৰথমে পদ্মজ ব্ৰহ্মাক যথাযথ পূজা কৰি, তাৰ পিছত পুৰুষোত্তমকো পূজিত কৰা হ’ল।

Verse 9

ततः कालविपाकेन स पंचत्वमुपागतः । ब्राह्मणस्य गृहे जातः पुरेऽत्रैव द्विजोत्तमाः । जातिस्मरः प्रभायुक्तः पितृमातृप्रतुष्टिदः

তাৰ পাছত কালৰ পৰিণামত সি পঞ্চত্বলৈ গ’ল। হে দ্বিজোত্তম, সি এই নগৰতে এজন ব্ৰাহ্মণৰ গৃহত জন্ম ল’লে; পূৰ্বজন্ম স্মৰণকাৰী, প্ৰভাযুক্ত, আৰু পিতৃ-মাতৃক সন্তুষ্টিদাতা হ’ল।

Verse 10

एवं प्रगच्छतस्तस्य वृद्धिं तत्र पुरोत्तमे । पितृमातृसमुद्भूतो यादृक्स्नेहो व्यवस्थितः

এইদৰে সি সেই উত্তম নগৰত ডাঙৰ হ’বলৈ ধৰিলে; পিতৃ-মাতৃৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা স্বাভাৱিক স্নেহ তাৰ অন্তৰত যিদৰে হ’ব লাগে, তেনেদৰে দৃঢ়ভাৱে স্থিত থাকিল।

Verse 11

अन्यदेहोद्भवे वापि तस्य शूद्रेपरिस्थितः । स तस्य धनसंपन्नः सदैव कुरुते द्विजः

আৰু যদিও সেইজন অন্য দেহত জন্মৰ কাৰণে শূদ্ৰ অৱস্থাত আছিল, তথাপি ধনসম্পন্ন এই দ্বিজে সদায় তাক সহায়-সমৰ্থন কৰি থাকিল।

Verse 12

उपकारप्रदानं च यत्किंचित्तस्य संमतम् । अन्यस्मिन्दिवसे शूद्रः स पिता पूर्वजन्मनः । तस्य पञ्चत्वमापन्नः संप्राप्ते चायुषः क्षये

সি তাক যি কিবা উপকাৰ আৰু সহায় তাৰ বাবে সংগত, সেয়া প্ৰদান কৰি থাকিল। তাৰ পাছত অন্য এটা দিনত, সেই শূদ্ৰ—যি পূৰ্বজন্মত তাৰ পিতা আছিল—আয়ুৰ অন্ত পৰিলে পঞ্চত্বলৈ গ’ল।

Verse 13

अथ तस्य महाशोकं स कृत्वा तदनंतरम् । चकार प्रेतकार्याणि निःशेषाणि प्रभक्तितः

তাৰ প্ৰতি মহাশোকে আচ্ছন্ন হৈ, তৎক্ষণাৎ তেওঁ ভক্তিভাৱে নিঃশেষে প্ৰেতকাৰ্যসমূহ সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 14

अथ तस्य समालोक्य तादृशं तद्विचेष्टितम् । पृष्टः स कौतुकाविष्टैः पितृमातृसुतादिभिः

তাৰ তেনেধৰণৰ আচৰণ দেখি, কৌতূহলে ভৰা পিতৃ-মাতৃ-পুত্ৰ আদি লোকসকলে তেওঁক প্ৰশ্ন কৰিলে।

Verse 15

कस्मात्त्वमस्य नीचस्य पशुपालस्य सर्वदा । अतिस्नेहसमायुक्तो निःस्पृहस्यापि शंस नः

“এই নীচ গোপালজনৰ প্ৰতি তুমি সদায় ইমান অতিস্নেহ কিয় ৰাখা? তুমি নিজে নিস্পৃহ; আমাক কাৰণ কোৱা।”

Verse 16

तस्यापि प्रेतकार्याणि मृतस्यापि करोषि किम् । एतन्नः सर्वमाचक्ष्व न चेद्गुह्यं व्यवस्थितम्

“সিও মৰি গ’ল, তথাপিও তুমি তাৰ বাবে প্ৰেতকাৰ্য কিয় কৰিছা? যদি ই গোপন নহয়, তেন্তে সকলো কথা আমাক কোৱা।”

Verse 17

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा किंचिल्लज्जासमन्वितः । तानब्रवीच्छृणुध्वं च कथयिष्याम्यसंशयम्

তেওঁলোকৰ কথা শুনি, অলপ লাজেৰে সংযুক্ত হৈ, তেওঁ ক’লে— “শুনা, মই নিঃসন্দেহে তোমালোকক সকলো ক’ম।”

Verse 18

अहमस्यान्यदेहत्वे पुत्र आसं सुसंमतः । पशुपालनकर्मज्ञः प्राणेभ्यो वल्लभः सदा

তেওঁৰ অন্য দেহধাৰণত মই তেওঁৰ পুত্ৰ আছিলোঁ—অতি প্ৰিয় আৰু সন্মানিত; পশুপালনৰ কৰ্মত নিপুণ, আৰু সদায় প্ৰাণসম প্ৰিয়।

Verse 19

कस्यचित्त्वथ कालस्य मार्कंडस्य महामुनेः । श्रुतं प्रवदतो वाक्यं ब्रह्मकुण्डसमुद्भवम्

এটা সময়ত মহামুনি মাৰ্কণ্ডেয়ৰ কোৱা বাক্য শুনা গ’ল—ব্ৰহ্মকুণ্ডৰ প্ৰসঙ্গৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সেই বাক্য।

Verse 20

कार्तिक्यां कृत्तिकायोगे भीष्मपञ्चककृन्नरः । सम्यक्छ्रद्धासमुत्पन्नो योऽत्र स्नानं करिष्यति

যি কোনো ব্যক্তি জাগ্ৰত শ্ৰদ্ধাৰে যুক্ত হৈ, কাৰ্ত্তিক মাসত কৃত্তিকা-যোগৰ সময়ত, ভীষ্ম-পঞ্চক ব্ৰত পালন কৰি, ইয়াত স্নান কৰিব—

Verse 21

दृष्ट्वा पितामहं देवं पूजयित्वा जनार्दनम् । स भविष्यति शूद्रोऽपि ब्राह्मणश्चान्यजन्मनि

পিতামহ দেৱ (ব্ৰহ্মা)ক দর্শন কৰি আৰু জনাৰ্দন (বিষ্ণু)ক পূজা কৰি, শূদ্ৰো অন্য জন্মত ব্ৰাহ্মণ হয়।

Verse 22

तन्मया विहितं सम्यक्स्नात्वा तत्र शुभावहे । सुकुण्डे कार्तिके मासि तेन जातोऽस्मि सद्द्विजः

সেয়া মই বিধিপূৰ্বক সম্পন্ন কৰিলোঁ: তাত সেই শুভ-মঙ্গলকাৰী সুকুণ্ডত, কাৰ্ত্তিক মাসত, সম্যক স্নান কৰি—সেই পুণ্যবলে মই সত্য দ্বিজ (দ্বিবাৰ জন্ম) ৰূপে জন্ম লাভ কৰিলোঁ।

Verse 23

चन्द्रोदयस्य विप्रर्षेरन्वये भुवि विश्रुते । संस्मरन्पूर्विकां जाति तेन स्नेहो मम स्थितः । तस्योपरि महान्नित्यं शूद्रस्यापि निरर्गलः

পৃথিৱীত বিখ্যাত ব্ৰাহ্মণ-ঋষি চন্দ্ৰোদয়ৰ বংশধাৰা স্মৰণ কৰি, মোৰ পূৰ্বজন্ম মনত পেলাই মোৰ স্নেহ স্থিৰ হৈ থাকিল। তেওঁৰ প্ৰতি মোৰ মহান আৰু নিত্য স্নেহ—শূদ্ৰ হ’লেও—অবাধে বৈ থাকিল।

Verse 24

अतोऽहं कृत्तिकायोगे कार्तिक्यां भक्तिसंयुतः । ज्ञात्वा करोमि भीष्मस्य पंचकं व्रतमुत्तमम्

সেয়ে মই কাৰ্ত্তিক মাহত, কৃত্তিকা-যোগৰ সময়ত, ভক্তিৰে সংযুক্ত হৈ আৰু ইয়াৰ মহিমা জানি, ভীষ্মৰ উত্তম পঞ্চক-ব্ৰত পালন কৰোঁ।

Verse 25

सूत उवाच । एवं तस्य वचः श्रुत्वा ते चान्ये च द्विजोत्तमाः । भीष्मस्य पञ्चकं चक्रुः सम्यक्छ्रद्धासमन्विताः

সূত ক’লে: তেওঁৰ এই বাক্য শুনি, সেই দ্বিজোত্তমসকল আৰু আনসকলেও, যথাযথ শ্ৰদ্ধাৰে ভীষ্মৰ পঞ্চক অনুষ্ঠান সম্পূৰ্ণ কৰিলে।

Verse 26

ततःप्रभृति तत्कुण्डं विख्यातं धरणीतले । स्थितमुत्तरदिग्भागे ब्रह्मकुण्डमिति स्मृतम्

সেই সময়ৰ পৰা সেই কুণ্ড ধৰণীত বিখ্যাত হ’ল। উত্তৰ দিশৰ ভাগত অৱস্থিত, সেয়া ‘ব্ৰহ্মকুণ্ড’ বুলি স্মৰণ কৰা হয়।

Verse 27

यः स्नानं सर्वदा तत्र ब्राह्मणः प्रकरोति वै । स संभवति विप्रेंद्रो जायमानः पुनः पुनः

যি ব্ৰাহ্মণে সদায় তাত স্নান কৰে, সি নিশ্চয়েই বিপ্ৰেন্দ্ৰ হয় আৰু পুনঃ পুনঃ উত্তম অৱস্থাত জন্ম লাভ কৰে।

Verse 92

इतिश्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये ब्रह्मकुण्डमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विनवतितमोध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশী হাজাৰ শ্লোকযুক্ত সংহিতাৰ ষষ্ঠ ভাগ নাগৰখণ্ডৰ হাটকেশ্বৰ-ক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যত ‘ব্ৰহ্মকুণ্ড-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা’ নামৰ দ্বিনৱতিতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।