Adhyaya 77

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं तत्र तौ परमेश्वरौ । उमामहेश्वरौ सूत हरिश्चन्द्रेण भूभुजा

ঋষিসকলে ক’লে: হে সূত! আপুনি যি তাত সেই দুজন পৰমেশ্বৰ—উমা আৰু মহেশ্বৰ—সম্পৰ্কে কৈছে, সেয়া ৰাজা হৰিশ্চন্দ্ৰৰ সৈতে কেনেদৰে সম্পৃক্ত আছিল, কৃপা কৰি কওক।

Verse 2

कृतौ कथयसीत्येवं वेदिमध्यं समाश्रितौ । उतान्यौ स्थापितौ तत्र चमत्कारपुरांतिकम्

তেওঁলোকে ক’লে, “ইহা কেনেকৈ নিৰ্মিত বা প্ৰতিষ্ঠিত হ’ল?”—এইদৰে ক’তে ক’তে শুনা গ’ল যে সেই দুয়ো বেদীৰ মধ্যভাগত অৱস্থান ল’লে; আৰু তাতেই চমৎকাৰ-নগৰীৰ ওচৰত আন দুজনকো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হ’ল।

Verse 3

वेदिमध्यगतौ नित्यं पार्वतीपरमेश्वरौ । एतत्संश्रूयते सूत विवाहः प्रागभूत्तयोः । ओषधिप्रस्थमासाद्य पुरं हिम वतः प्रियम्

বেদীৰ মধ্যভাগত নিত্যই পাৰ্বতী আৰু পৰমেশ্বৰ (শিৱ) বিদ্যমান। হে সূত! শুনা যায় যে ওষধিপ্ৰস্থত উপনীত হৈ—হিমৱতৰ প্ৰিয় সেই নগৰত—তেওঁলোকৰ বিবাহ পূৰ্বে সংঘটিত হৈছিল।

Verse 4

अत्र नः संशयो जातः श्रद्धेयमपि ते वचः । श्रुत्वा किं वा भ्रमस्तेऽयं किं वाऽस्माकं प्रकीर्तय

ইয়াত আমাৰ মনত সন্দেহ জাগিছে, যদিও তোমাৰ বাক্য নিশ্চয়েই শ্ৰদ্ধেয়। এই কথা শুনি—ভ্ৰম তোমাৰ নে আমাৰ? অনুগ্ৰহ কৰি স্পষ্টকৈ আমাক ক’বা।

Verse 5

सूत उवाच । नास्माकं विभ्रमो जातो युष्माकं तु द्विजोत्तमाः । परं यत्कारणं कृत्स्नं तद्ब्रवीमि निबोध्यताम्

সূতে ক’লে: মোৰ কোনো বিভ্ৰম হোৱা নাই; হে দ্বিজোত্তমসকল, সন্দেহ তোমালোকৰ মাজতেই উঠিছে। ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ কাৰণ মই ক’ম—মন দি শুনা আৰু বুজা।

Verse 6

य एष ओषधिप्रस्थे विवाहः प्रागभू त्तयोः । उमात्रिनेत्रयो रम्यः सर्वदेवप्रमोदकृत्

ওষধিপ্ৰস্থত পূৰ্বে সেই দুয়োৰ বিবাহ—উমা আৰু ত্ৰিনেত্ৰধাৰী প্ৰভুৰ—অতি মনোহৰ আছিল আৰু সকলো দেৱতাক আনন্দিত কৰিছিল।

Verse 7

वैवस्वतेऽन्तरे पूर्वं संजातो द्विजसत्तमाः । सप्तमस्य तु विख्यातो युष्माकं विदितोऽत्र यः

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ! ই বৈৱস্বত মন্বন্তৰত পূৰ্বে উৎপন্ন হৈছিল; আৰু সপ্তম মন্বন্তৰতো ই সুপ্ৰসিদ্ধ—ইয়াত তোমালোকৰ সকলৰো পৰিচিত।

Verse 8

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यश्चोद्वाहस्तयोरभूत् । स्वायंभुवमनोराद्ये स संजातः सुविस्तरः

হাটকেশ্বৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত যি দুয়োৰ বিবাহ সংঘটিত হৈছিল—স্বায়ম্ভুৱ মনুৰ আদিযুগতে প্ৰথমে উদ্ভৱ হোৱা সেই কাহিনী ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত বিস্তাৰসহ বহুল প্ৰসিদ্ধ হৈছে।

Verse 9

ऋषय ऊचुः । विवाह ओषधिप्रस्थे यः पुरा समभूत्तयोः । पार्वतीहरयोः सूत सोऽस्माभिर्विस्तराच्छ्रुतः

ঋষিসকলে ক’লে: হে সূত! ওষধিপ্ৰস্থত যি প্ৰাচীন পাৰ্বতী আৰু হৰ (শিৱ)ৰ বিবাহ হৈছিল, সেয়া আমি বিস্তাৰকৈ শুনিছোঁ।

Verse 10

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे दक्षयज्ञे मनोहरे । विवाहो वृषयानस्य मनौ स्वायंभुवे पुरा

হাটকেশ্বৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত—দক্ষৰ মনোহৰ যজ্ঞত—স্বায়ম্ভুৱ মনুৰ সময়ত প্ৰাচীন কালে বৃষযানৰ বিবাহ সংঘটিত হৈছিল।

Verse 11

सोऽस्माकं कीर्तनीयश्च त्वया सूतकुलोद्वह । विस्तरेण यथा वृत्तः एतन्न कौतुकं परम्

সেয়ে, হে সূতকুলৰ অগ্ৰগণ্য! তুমি আমাৰ বাবে ইয়াৰ কীৰ্তন কৰা—ই কেনেকৈ বিস্তাৰকৈ ঘটিছিল; কিয়নো ই পৰম আশ্চৰ্যৰ বিষয়।

Verse 12

सूत उवाच । अत्र वः कीर्तयिष्यामि सर्वपातकनाशनम् । विवाहसमयं सम्यग्देवदेवस्य शूलिनः

সূতে ক’লে: ইয়াত মই তোমালোকক সকলো পাপ নাশ কৰা কীৰ্তি বৰ্ণনা কৰিম—দেৱদেৱ, ত্ৰিশূলধাৰী শূলিন মহাদেৱৰ বিবাহ-সময় শুদ্ধভাৱে আৰু যথাক্ৰমে।

Verse 13

ब्रह्मणो दक्षिणांगुष्ठाद्दक्षः प्राचेतसोऽभवत् । शतानि पञ्च कन्यानां तस्य जातानि च द्विजाः

ব্ৰহ্মাৰ দক্ষিণ আঙুঠিৰ পৰা দক্ষ প্ৰাচেতস জন্মিল; আৰু হে দ্বিজসকল, তেওঁৰ পাঁচশ কন্যা জন্ম গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 14

तासां ज्येष्ठतमा साध्वी सतीनाम शुचिस्मिता । बभूव कन्यका सर्वैर्गुणैर्युक्ताऽयतेक्षणा

তেওঁলোকৰ মাজত জ্যেষ্ঠতমা সৎগুণে বিভূষিতা কন্যা সতি নামে আছিল, পবিত্ৰ মৃদু হাসে শোভিতা; সকলো গুণে যুক্ত আৰু দীঘল সুশ্ৰী নয়নধাৰী।

Verse 15

न देवी न च गंधर्वी नासुरी न च नागजा । तादृग्रूपाऽभवच्चान्या यादृशी सा सुमध्यमा

ন দেৱীসকলৰ মাজত, ন গন্ধৰ্ব-কন্যাসকলৰ মাজত, ন অসুৰীসকলৰ মাজত, ন নাগজ নাৰীৰ মাজত—সেই সুমধ্যমা সতীৰ দৰে ৰূপৱতী আন কোনো নাছিল।

Verse 17

ततः पुण्यतमं क्षेत्रं कन्यादानस्य स क्षमम् । संध्याय ससुतामात्यः सभृत्यः समुपस्थितः

তাৰ পাছত তেওঁ কন্যাদানৰ বাবে যোগ্য অতি পুণ্য ক্ষেত্ৰ নিৰ্বাচন কৰিলে; আৰু সন্ধ্যা সময়ত তেওঁ কন্যাসহ, মন্ত্ৰীসকল আৰু ভৃত্যসকলসহ তাত উপস্থিত হ’ল।

Verse 18

ततश्चोद्वाहयोग्यानि वसुनि विविधान्यपि । आनयामास भूरीणि मांगल्यानि विशेषतः

তেতিয়া তেওঁ বিবাহ-যোগ্য নানা ধৰণৰ ধন-সম্পদ আৰু সামগ্ৰী আনিলে; বিশেষকৈ মঙ্গল-অনুষ্ঠানৰ বাবে প্ৰচুৰ শুভ বস্তু সংগ্ৰহ কৰিলে।

Verse 19

अथ चैत्रस्य शुक्लस्य नक्षत्रे भगदैवते । त्रयोदश्यां दिने भानोः समायातो महेश्वरः

তাৰ পিছত চৈত্ৰ মাহৰ শুক্ল পক্ষত, ভগ-দেৱতাৰ অধিষ্ঠিত নক্ষত্ৰ চলি থকা সময়ত, ত্ৰয়োদশী তিথিত, ভানুবাৰে (ৰবিবাৰে) মহেশ্বৰ আগমন কৰিলে।

Verse 20

सर्वैः सुरगणैः सार्धं देवविष्णुपुरःसरैः । आदित्यैर्वसुभी रुद्रैरश्विभ्यां च तथाऽपरैः

সকলো দেৱগণৰ সৈতে, আগত দেৱ বিষ্ণু নেতৃত্ব দিয়া অৱস্থাত, আদিত্য, বসু, ৰুদ্র, দুজন অশ্বিন আৰু আন আন দিৱ্য সত্তাসকলৰ সৈতে।

Verse 21

सिद्धैः साध्यगणैर्भूतैः प्रेतैर्वैनायकैस्तथा । गन्धर्वैश्चारणौघैश्च गुह्यकैर्यक्षराक्षसैः

সিদ্ধ, সাধ্যগণ, ভূত আৰু প্ৰেতসকলৰ সৈতে, আৰু লগতে ৱৈনায়কসকল; গন্ধৰ্ব আৰু চাৰণৰ দলসমূহ; গুহ্যক, যক্ষ আৰু ৰাক্ষসসকলৰ সৈতে।

Verse 22

एतस्मिन्नंतरे दक्षः संप्रहृष्टतनूरुहः । प्रययौ संमुखस्तस्य युक्तः सर्वैः सुहृद्गणैः

ইতিমধ্যে দক্ষ আনন্দত ৰোমাঞ্চিত দেহে, সকলো সুহৃদগণক লগত লৈ, তেওঁৰ সন্মুখলৈ মুখামুখি সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 23

वाद्यमानैर्महावाद्यैः सूतमागधबन्दिभिः । पठद्भिः सर्वतोऽनेकैर्गायद्भिर्गायनैस्तथा

মহাবাদ্যসমূহ বাজি উঠিল; সূত, মাগধ আৰু বন্দীসকলে চাৰিওফালে পাঠ কৰি আছিল, আৰু গায়কসকলে তেনেদৰে মধুৰ গীত গাই আছিল।

Verse 24

ततः सर्वे सुरास्तत्र स्वयं दक्षेण पूजिताः । यथाश्रेष्ठं यथाज्येष्ठमुपविष्टा यथाक्रमम् । परिवार्याखिलां वेदिं मंडपांतरवर्तिनीम्

তাৰ পাছত দাক্ষে নিজ হাতে তাত সকলো দেৱতাক পূজা কৰিলে; আৰু তেওঁলোকে মৰ্যাদা আৰু জ্যেষ্ঠতা অনুসৰি ক্ৰমে মণ্ডপৰ ভিতৰত থকা সমগ্ৰ বেদীক ঘেৰি বহিল।

Verse 25

ततः पितामहं प्राह दक्षः प्रीतिपुरःसरम् । प्रणिपत्य त्वया कर्म कार्यं वैवाहिकं विभोः

তাৰ পাছত দাক্ষে প্ৰীতিপূৰ্বক পিতামহ ব্ৰহ্মাক ক’লে; প্ৰণাম কৰি ক’লে—“হে প্ৰভু, এই বিবাহ-সংস্কাৰ আপোনাকেই সম্পন্ন কৰিব লাগিব।”

Verse 26

स्वयमेव सुताऽस्माकं येन स्यात्सुभगा सती । पुत्र पौत्रवती नित्यं सुशीला पतिवल्लभा

“যেন আমাৰ কন্যা সতী সত্যই সৌভাগ্যৱতী হয়—সদায় পুত্ৰ-পৌত্ৰে সমৃদ্ধ, সুশীলা, আৰু স্বামীৰ প্ৰিয় হয়।”

Verse 27

बाढमित्येव सोऽप्युक्त्वा प्रहृष्टेनांतरात्मना । समुत्थाय ततश्चक्रे कृत्यमर्हणपूर्वकम्

এইদৰে ক’লে তেওঁও “বাঢ়ম্” বুলি ক’লে; অন্তৰত আনন্দিত হৈ উঠি, প্ৰথমে যথোচিত সন্মান-অৰ্ঘ্য কৰি, তাৰ পাছত কৰণীয় কৰ্ম সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 28

संप्रदानक्रियां कृत्वा तत्रैव विधिपूर्वकम् । ततो हस्तग्रहं ताभ्यां मिथश्चक्रे यथाक्रमम् । मातॄणां पुरतो वेधाः सतीशाभ्यां यथोचितम्

তাতেই বিধিপূৰ্বক কন্যাদান-সম্প্ৰদানক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰি, তাৰ পাছত দুয়োৰে পৰস্পৰ হাত-গ্ৰহণ যথাক্ৰমে কৰালে; আৰু মাতৃগণৰ সন্মুখত বেধা (ব্ৰহ্মা) সতি আৰু ঈশৰ বাবে যথোচিত বিধান সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 29

अथ वेदिं समासाद्य गृह्योक्तविधिनाऽखिलम् । अग्निकार्यं यथोद्दिष्टं चकाराथ सुविस्तरम्

তাৰ পাছত বেদীৰ ওচৰলৈ গৈ গৃহ্য-সূত্ৰত কোৱা বিধি অনুসৰি, যথানিৰ্দেশ অগ্নিকাৰ্য সম্পূৰ্ণ ৰূপে বিস্তাৰে সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 30

यथायथा स रम्याणि वीक्षतेंऽगानि कौतुकात् । सत्याः पितामहो हृष्टः कामार्तोऽभूत्तथातथा

যেনেকৈ কৌতূহলবশত সি তাইৰ মনোমোহা অঙ্গসমূহলৈ চাই থাকিল, তেনেকৈ সত্যাৰ পিতামহো অধিকাধিক আনন্দিত হ’ল—আৰু সেই অনুপাতে কামবেদনাতো পীড়িত হ’ল।

Verse 31

तेनैकं वदनं मुक्त्वा तस्या वस्त्रावगुंठितम् । वीक्षिताऽतिस्मरार्तेन यथा कश्चिन्न बुद्ध्यते

সেই অভিপ্ৰায়ে, তাইৰ বস্ত্ৰ-আৱৰণৰ তলত কেৱল মুখখন উন্মুক্ত ৰাখি, সি অতিস্মৰবেদনাত পীড়িত হৈ চাই থাকিল—যেন কাৰো বুদ্ধি নাথাকে।

Verse 32

न शंभोर्लज्जया वक्त्रं प्रत्यक्षं स व्यलोकयत् । न च सा लज्जयाविष्टा करोति प्रकटं मुखम्

শম্ভুৰ প্ৰতি লজ্জাৰ কাৰণে সি তাইৰ মুখখন সোজাকৈ নাচালে; আৰু সেয়াও লজ্জাত আচ্ছন্ন হৈ নিজৰ মুখ প্ৰকাশকৈ উন্মুক্ত নকৰিলে।

Verse 33

ततस्तद्दर्शनार्थाय स उपायं व्यलो कयत् । धूमद्वारेण कामार्तश्चकार च ततः परम्

তাৰ পিছত তাইক দৰ্শন কৰিবলৈ উপায় বিচাৰি সি এক কৌশল ভাবিলে। কামতাপে দগ্ধ হৈ ধোঁৱাকেই অজুহাত আৰু সঁজুলি কৰি সি আগবাঢ়িল।

Verse 34

आर्द्रेंधनानि भूरीणि क्षिप्त्वाक्षित्वा विभावसौ । स्वल्पाज्याहुतिविन्यासादार्द्रद्रव्योद्भव स्तथा

সি অগ্নিত বহু পৰিমাণে সেঁতসেঁতে কাঠ নিক্ষেপ কৰিলে আৰু অল্প ঘৃত-আহুতি সাজিলে; তেনে সেঁতসেঁতে দ্ৰব্যৰ পৰা, ইচ্ছামতে, ধোঁৱা উঠিল।

Verse 35

एतस्मिन्नंतरे धूमः प्रादुर्भूतः समंततः । तादृग्येन तमोभूतं वेदिमूलं विनिर्मितम्

ইতিমধ্যে চাৰিওফালে ধোঁৱা উদ্ভৱ হ’ল। তাৰ ঘনত্বে বেদীৰ মূলভাগ যেন অন্ধকাৰৰে আচ্ছন্ন হৈ পৰিল।

Verse 36

ततो धूमाकुलेनेत्रे भगवांस्त्रिपु रान्तकः । हस्ताभ्यां छादयामास येऽन्ये तत्र व्यवस्थिताः

তাৰ পিছত ধোঁৱাত চকু জ্বলা লাগি ভগৱান ত্ৰিপুৰান্তকে দুহাতে চকু ঢাকিলে; তাত উপস্থিত আনসকলেও তেনেকৈ কৰিলে।

Verse 37

ततो वस्त्रं समुत्क्षिप्य सतीवक्त्रं पितामहः । वीक्षयामास कामार्तः प्रहृष्टेनांतरात्मना

তাৰ পিছত পিতামহে বস্ত্ৰখন উঠাই, কামতাপে পীড়িত হৈ, সতীৰ মুখমণ্ডল চালে; অন্তৰত আনন্দে উল্লসিত হৈ।

Verse 38

तस्य रेतः प्रचस्कन्द ततस्तद्वीक्षणाद्द्रुतम् । पतितं च धरापृष्ठे तुषारचयसंनिभम्

সেই দৃশ্য দেখি তৎক্ষণাৎ তাৰ ৰেতঃ হঠাতে স্খলিত হ’ল আৰু দ্ৰুতগতিতে পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত পৰিল, যেন তুষাৰৰ সঞ্চয়।

Verse 39

ततश्च सिकतौघेना तत्क्षणात्पद्मसंभवः । छादयामास तद्रेतो यथा कश्चिन्न बुद्ध्यते

তাৰ পাছত সেই মুহূর্ততেই পদ্মসম্ভৱ ব্ৰহ্মাই বালিৰ প্ৰবল সোঁতেৰে সেই ৰেতঃ ঢাকি দিলে, যাতে কোনোবাই তাক নাজানে।

Verse 40

अथ तद्भगवाञ्च्छंभुर्ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा । रेतोऽवस्कन्दनात्तस्य कोपादेतदुवाच ह

তাৰ পাছত ভগৱান শম্ভুৱে দিব্য দৃষ্টিৰে ই কথা জানিলে; ৰেতঃ স্খলনৰ কাৰণে ক্ৰোধিত হৈ এইদৰে ক’লে।

Verse 41

किमेतद्विहितं पाप त्वया कर्म विगर्हितम् । नैवार्हा मम कान्ताया वक्त्रवीक्षाऽनुरागतः

“এইটো কি কৰিলা, হে পাপী—তোৰ এই নিন্দনীয় কৰ্ম! এনে আচৰণত আসক্ত হৈ তই মোৰ প্ৰিয়া দেৱীৰ মুখ চাবলৈ যোগ্য নহয়।”

Verse 43

त्वं वेत्सि शंकरेणैतत्कर्मजालं न विंदितम् । त्रैलोक्येऽपि मयाऽप्यस्ति गूढं तत्स्यात्कथं विधे । यत्किञ्चित्त्रिषु लोकेषु जंगमं स्थावरं तथा । तस्याहं मध्यगो मूढ तैलं यद्वत्तिलांतगम्

“তই ভাবিছ যে এই কথা তই জানিস, কিন্তু শংকৰো এই কৰ্মজাল বুজি নাপালে। ত্ৰিলোকত মোৰো কিছুমান গূঢ় আছে—তেন্তে হে বিধাতা, সকলো কেনেকৈ জানিম? ত্ৰিলোকত যি কিবা চলমান বা স্থাবৰ আছে, তাৰ মাজতে মই অৱস্থিত, যেন তিলদানাত লুকাই থকা তেল, হে মূঢ়!”

Verse 44

तस्मात्स्पृश निजं शीर्षं ब्रह्मन्नेतदसंशयम् । यावदेवं गते ब्रह्मा शिरः स्पृशति पाणिना । तावत्तत्र स्थितः साक्षात्तद्रूपो वृषवाहनः

সেয়ে, হে ব্ৰাহ্মণ, নিজৰ মূৰ স্পৰ্শ কৰা—ইয়াত একো সন্দেহ নাই। ব্ৰহ্মাই এইদৰে আগবাঢ়ি হাতেদি মূৰ স্পৰ্শ কৰোঁতেই, সেই মুহূৰ্ততে বৃষবাহন (বৃষধ্বজ) মহাদেৱ সাক্ষাতে তাত প্ৰকাশ পাই, সেই একে ৰূপ ধৰি থিয় হ’ল।

Verse 45

ततो लज्जापरीतांगः स्थितश्चाधोमुखो द्विजाः । इन्द्राद्यैरमरैः सर्वैः सहितः सर्वतः स्थितैः

তাৰ পাছত লজ্জাই আচ্ছন্ন কৰি দেহ কঁপাই তুলিলে; হে দ্বিজসকল, তেওঁ অধোমুখ হৈ থিয় ৰ’ল। ইন্দ্ৰ আদি সকলো অমৰ দেৱতাও চাৰিওফালে একেলগে উপস্থিত আছিল।

Verse 46

अथाऽसौ लज्जयाविष्टः प्रणिपत्य महेश्वरम् । प्रोवाच च स्तुतिं कृत्वा क्षम्यतां क्षम्यतामिति

তাৰ পাছত লজ্জাত আচ্ছন্ন হৈ তেওঁ মহেশ্বৰক সাষ্টাঙ্গে প্ৰণিপাত কৰিলে। স্তৱ কৰি ক’লে—“ক্ষমা কৰা, ক্ষমা কৰা।”

Verse 47

अस्य पापस्य शुद्ध्यर्थं प्राय श्चित्तं वद प्रभो । निग्रहं च यथान्यायं येन पापं प्रयाति मे

“এই পাপৰ শুদ্ধিৰ বাবে, হে প্ৰভু, যথোচিত প্ৰায়শ্চিত্ত কোৱা। আৰু ন্যায়মতে যি উপযুক্ত নিগ্ৰহ, সেয়াও বিধান কৰা—যেন মোৰ পাপ দূৰ হয়।”

Verse 48

श्रीभगवानुवाच । अनेनैव तु रूपेण मस्तकस्थेन वै ततः । तपः कुरु समाधिस्थो ममाराधनतत्परः

শ্ৰী ভগৱানে ক’লে—“এই একে ৰূপতেই, আৰু ইয়াক মূৰত স্থাপন কৰি, তপস্যা কৰা। সমাধিস্থ হৈ স্থিৰ থাকিবা, আৰু মোৰ আৰাধনাত সম্পূৰ্ণ নিবিষ্ট হ’বা।”

Verse 49

ख्यातिं यास्यति सर्वत्र नाम्ना रुद्रशिरः क्षितौ । साधकः सर्वकृत्यानां तेजोभाजां द्विजन्म नाम्

ই পৃথিৱীত সৰ্বত্ৰ ‘ৰুদ্ৰশিৰঃ’ নামে খ্যাতি লাভ কৰিব, আৰু তেজস্বী দ্বিজসকলৰ সকলো ধৰ্মকাৰ্য সিদ্ধ কৰিব।

Verse 50

मानुषाणामिदं कृत्यं यस्माच्चीर्णं त्वयाऽधुना । तस्मात्त्वं मानुषो भूत्वा विचरिष्यसि भूतले

যিহেতু তুমি এতিয়া মানুহৰ উপযুক্ত এই কৰ্ম সম্পন্ন কৰিলা, সেয়ে তুমি মানুহ হৈ পৃথিৱীত বিচৰণ কৰিবা।

Verse 51

यस्त्वां चानेन रूपेण दृष्ट्वा पृच्छां करिष्यति । किमेतद्ब्रह्मणो मूर्ध्नि भगवांस्त्रिपुरांतकः

আৰু যি কোনোবাই তোমাক এই ৰূপে দেখি সুধিব—‘হে ভগৱান ত্ৰিপুৰান্তক (শিৱ), ব্ৰহ্মাৰ মূৰ্ধ্নিত এইটো কি?’—

Verse 52

ततस्ते चेष्टितं सर्वं कौतुकाच्च शृणोति यः । परदारकृतात्पापात्ततो मुक्तिं प्रयास्यति

তেতিয়া যি কোনোবাই ভক্তিভৰা কৌতূহলে তোমাৰ কৰ্মসমূহৰ এই সম্পূৰ্ণ কাহিনী শুনে, সি পৰস্ত্ৰী-গমনৰ পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ মোক্ষলৈ অগ্ৰসর হ’ব।

Verse 53

यथायथा जनस्त्वेतत्कृत्यं ते कीर्तयिष्यति । तथातथा विशुद्धिस्ते पापस्यास्य भविष्यति

যিমান যিমান লোক তোমাৰ এই কৰ্মৰ কীৰ্তি গাই থাকিব, সিমান সিমানেই এই পাপৰ পৰা তোমাৰ বিশুদ্ধি ঘটিব।

Verse 54

एतदेव हि ते ब्रह्मन्प्रायश्चित्तं प्रकीर्तितम् । जनहास्यकरं लोके तव गर्हाकरं परम्

হে ব্ৰাহ্মণ! এইয়েই তোমাৰ প্ৰায়শ্চিত্ত বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে—ই লোকসমাজত তোমাক উপহাসৰ পাত্ৰ কৰে আৰু তোমাৰ ওপৰত পৰম গৰ্হা আনে।

Verse 55

एतच्च तव वीर्यं तु पतितं वेदिमध्यगम् । कामार्तस्य मया दृष्टं नैतद्व्यर्थं भविष्यति

আৰু তোমাৰ সেই বীৰ্য/বীজ বেদীৰ মাজত পতিত হৈছে। কামাতুৰ অৱস্থাত মই তাক দেখিছোঁ; ই নিষ্ফল নহ’ব।

Verse 56

यावन्मात्रैः परिस्पृष्टमेतत्सैकतरेणुभिः । तावन्मात्रा भविष्यंति मुनयः संशितव्रताः

যিমান পৰিমাণে ই বালিৰ ৰেণুৰে স্পৰ্শিত হৈছে, সিমান পৰিমাণে দৃঢ়ব্ৰত মুনিসকল উৎপন্ন হ’ব।

Verse 57

वालखिल्या इति ख्याताः सर्वेंऽगुष्ठप्रमाणकाः । तपोवीर्यसमोपेताः शापानुग्रहकारकाः

তেওঁলোক ‘বালখিল্য’ নামে খ্যাত হ’ব; সকলেই অঙ্গুষ্ঠ-প্ৰমাণ, তপস্যাজাত তেজে সমন্বিত, শাপ আৰু অনুগ্ৰহ দানত সক্ষম।

Verse 58

एतस्मिन्नंतरे तस्माद्वेदिमध्याच्च तत्क्षणात् । अष्टाशीतिसहस्राणि मुनीनां भावितात्मनाम् । अंगुष्ठकप्रमाणानि निष्क्रान्तानि द्विजोत्तमाः

সেই মুহূর্ততে, বেদীৰ মাজৰ পৰা, ভাবিতাত্মা মুনিসকলৰ অষ্টাশী সহস্ৰ নিৰ্গত হ’ল—অঙ্গুষ্ঠ-প্ৰমাণ, হে দ্বিজোত্তম!

Verse 59

ततस्ते प्रणिपत्योच्चैः प्रोचुर्देवं पितामहम् । स्थानं दर्शय नस्तात तपोऽर्थं कलिवर्जितम्

তেতিয়া তেওঁলোকে প্ৰণিপাত কৰি উচ্চস্বৰে দেৱ পিতামহ ব্ৰহ্মাক ক’লে: “হে পিতা, ক’লিৰ কলুষৰ পৰা মুক্ত তপস্যাৰ বাবে এটা স্থান আমাক দেখুৱাওক।”

Verse 60

पितामह उवाच । अस्मिन्क्षेत्रे मया सार्धं कुरुध्वं पुत्रकास्तपः । गमिष्यथ परां सिद्धिं येन लोके सुदुर्लभाम्

পিতামহ ব্ৰহ্মাই ক’লে: “হে মোৰ পুত্ৰসকল, এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত মোৰ সৈতে একেলগে তপস্যা কৰা। ইয়াৰ দ্বাৰা তোমালোকে পৰম সিদ্ধি লাভ কৰিবা, যি জগতত অতি দুৰ্লভ।”

Verse 61

ते तथेति प्रतिज्ञाय कृत्वा तत्राश्रमं शुभम् । वालखिल्यास्तपश्चक्रुः संसिद्धिं च परां गताः

তেওঁলোকে “তথাই হওক” বুলি প্ৰতিজ্ঞা কৰি তাত এটা শুভ আশ্ৰম স্থাপন কৰিলে। তাৰ পাছত বালখিল্যসকলে তপস্যা কৰি পৰম সম্পূৰ্ণ সিদ্ধিলৈ উপনীত হ’ল।

Verse 62

अथ ब्रह्मापि तत्कर्म सर्वं वैवाहिकं क्रमात् । समाप्तिमनयत्प्रोक्तं यच्छ्रुतौ तेन च स्वयम्

তাৰ পাছত ব্ৰহ্মাইও শ্ৰুতিত যিদৰে বিধান আছে আৰু যিদৰে কোৱা হৈছিল, সেই ক্ৰম অনুসৰি সেই সম্পূৰ্ণ বিবাহ-সংস্কাৰ সমাপ্তিলৈ আনিলে।

Verse 63

पतत्सु पुष्पवर्षेषु समन्ताद्गगनांगणात् । वाद्यमानेषु वाद्येषु गीय मानैश्चगीतकैः

আকাশৰ বিস্তৃত প্ৰাঙ্গণৰ পৰা চাৰিওফালে ফুলৰ বৰষুণ পৰি আছিল; বাদ্যযন্ত্ৰ ধ্বনিত হৈছিল আৰু গীত গোৱা চলি আছিল।

Verse 64

पठत्सु विप्रमुख्येषु नृत्यमानासु रागतः । रंभादिषु पुरन्ध्रीषु देवानां दृङ्मनोहरम्

যেতিয়া শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণসকলে পাঠ কৰি আছিল আৰু ৰম্ভা আদি অপ্সৰাসকলে ৰাগ-ৰসে নৃত্য কৰি আছিল, তেতিয়া সেই দৃশ্য দেৱতাসকলৰ চকু আৰু মন মোহিত কৰিলে।

Verse 65

एवं महोत्सवो जज्ञे तत स्तुंबुरुपूर्वकैः । गीयमानेषु गीतेषु यथापूर्वं त्रिविष्टपे

এইদৰে এক মহোৎসৱ উদ্ভৱ হ’ল; আৰু তুম্বুরু আদি গন্ধৰ্বসকলে গীত গাই থাকোঁতে, ই পূৰ্বকালৰ দৰে ত্ৰিৱিষ্টপ (স্বৰ্গ)ৰ উৎসৱৰ সদৃশ বুলিয়েই লাগিল।

Verse 66

अथ कर्मावसाने स भगवांस्त्रिपुरांतकः । प्रोवाच पद्मजं भक्त्या दक्षिणां ते ददामि किम्

তাৰপিছত কৰ্ম সমাপ্ত হোৱাত ভগৱান ত্ৰিপুৰান্তক (শিৱ) ভক্তিভাৱে পদ্মজ (ব্ৰহ্মা)ক ক’লে— “আপোনাক মই কি দক্ষিণা দিম?”

Verse 67

वैवाहिकी सुरश्रेष्ठ यद्यपि स्यात्सुदुर्लभा । ब्रूहि शीघ्रं महाभाग नादेयं विद्यते मम

“হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ! বৈৱাহিক দক্ষিণা যদিও অতি দুৰ্লভ হয়, তথাপি শীঘ্ৰ কওক, হে মহাভাগ; মোৰ বাবে অদেয় বুলিবলৈ একো নাই।”

Verse 68

पितामह उवाच । अनेनैव तु रूपेण वेद्यामस्यां सुरेश्वर । त्वया स्थेयं सदैवात्र नृणां पापविशुद्धये

পিতামহ (ব্ৰহ্মা) ক’লে: “হে সুৰেশ্বৰ! এই একে ৰূপতেই এই পবিত্ৰ বেদীভূমিত তুমি সদায় অৱস্থিত থাকিবা, যাতে মানুহৰ পাপ শুদ্ধ হয়।”

Verse 69

येन ते सन्निधौ कृत्वा स्वाश्रमं शशिशेखर । तपः करोमि नाशाय पापस्यास्य महत्तमम्

যেন, হে শশিশেখৰ (চন্দ্ৰশিৰোধাৰী প্ৰভু), তোমাৰ সন্নিধিত মোৰ আশ্ৰম স্থাপন কৰি, এই মহাপাপৰ সম্পূৰ্ণ বিনাশৰ বাবে মই তপস্যা কৰোঁ।

Verse 70

चैत्रशुक्लत्रयोदश्यां नक्षत्रे भगदैवते । सूर्यवारेण यो भक्त्या वीक्षयिष्यति मानवः । तदैव तस्य पापानि प्रयास्यन्ति च संक्षयम्

চৈত্ৰ শুক্ল পক্ষৰ ত্ৰয়োদশীত, ভগদৈৱতে অধিষ্ঠিত নক্ষত্ৰত, যি মানুহে ৰবিবাৰে ভক্তিভাৱে (এই পবিত্ৰ সান্নিধ্য) দৰ্শন কৰিব, তেতিয়াই তাৰ পাপসমূহ দূৰ হৈ ক্ষয়লৈ যাব।

Verse 71

या नारी दुर्भगा वन्ध्या काणा रूपविवर्जिता । साऽपि त्वद्दर्शनादेव भविष्यति सुरूपधृक् । प्रजावती सुभोगाढ्या सुभगा नात्र संशयः

যি নাৰী দুৰ্ভাগা, বন্ধ্যা, কাণী বা ৰূপবিহীন—তোমাৰ কেৱল দৰ্শনতেই সেয়াও সুন্দৰ ৰূপধাৰী হ’ব; সন্তানৱতী, সৎভোগ-সমৃদ্ধি লাভ কৰিব আৰু সৌভাগ্যৱতী হ’ব—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 72

महेश्वर उवाच । हिताय सर्वलोकानां वेद्यामस्यां व्यवस्थितः । स्थास्यामि सहितः पत्न्या सत्यात्व द्वचनाद्विधे

মহেশ্বৰ ক’লে: “সকল লোকৰ হিতাৰ্থে, এই বেদীত স্থিত হৈ, মই পত্নীসহ ইয়াতে অৱস্থিত থাকিম। হে বিধি (ব্ৰহ্মা), তোমাৰ বাক্যৰে ইয়াক সত্য কৰাঁ।”

Verse 73

सूत उवाच । एवं स भगवांस्तत्र सभार्यो वृषभध्वजः । विद्यते वेदिमध्यस्थो लोकानां पापनाशनः ०

সূত ক’লে: “এইদৰে সেই ভগৱান বৃষভধ্বজ, পত্নীসহ, তাত বেদীৰ মধ্যত অৱস্থিত—লোকসকলৰ পাপনাশক।”

Verse 74

एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा तस्य पुराऽभवत् । विवाहो वृषनाथस्य मनौ स्वायंभुवे द्विजाः

হে দ্বিজসকল, পূৰ্বতে যিদৰে ঘটিছিল, সেইদৰে মই তোমালোকক সকলো ক’লোঁ—স্বায়ম্ভুৱ মনুৰ কালত বৃষনাথৰ বিবাহ।

Verse 76

कन्या च सुखसौभाग्य शीलाचारगुणान्विता । तथा स्यात्पुत्रिणी साध्वी पतिव्रतपरायणा

আৰু সেই কন্যা সুখ-সৌভাগ্যৰে সমৃদ্ধ হয়, শীল-আচাৰ-গুণে বিভূষিত হয়; সি পুত্ৰৱতী হয়, সাধ্বী হয়, আৰু পতিব্ৰতা-ব্ৰতত পৰায়ণা হয়।

Verse 79

विवाहसमये प्राप्ते प्रारम्भे वा शृणोति यः । एतदाख्यानमव्यग्रं संपूज्य वृषभध्वजम् । तस्याऽविघ्नं भवेत्सर्वं कर्म वैवाहिकं च यत्

যি কোনো ব্যক্তি বিবাহৰ সময় উপস্থিত হ’লে—অথবা আৰম্ভণিতেই—বৃষভধ্বজ (শিৱ)ক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি, অব্যগ্ৰচিত্তে এই আখ্যান শুনে, তাৰ সকলো বৈবাহিক কৰ্ম নিৰ্বিঘ্ন হয়।