Adhyaya 261

Verse 1

नारद उवाच । कथं नित्या भगवती हरपत्नी यशस्विनी । योगसिद्धिं सुमहतीं प्राप मासचतुष्टये

নাৰদে ক’লে: সদা মঙ্গলময়ী, যশস্বিনী—হৰৰ পত্নী ভগৱতী—চাৰি মাহৰ অনুশাসনত অতি মহান যোগসিদ্ধি কেনেকৈ লাভ কৰিলে?

Verse 2

मन्त्रराजमिमं जप्त्वा द्वादशाक्षरसंभवम् । एतन्मे विस्तरेण त्वं कथयस्व यथातथम्

দ্বাদশ অক্ষৰৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এই মন্ত্রৰাজ জপ কৰি—ইয়াক তুমি মোক বিস্তাৰে, যেথাতথা, ক’বা।

Verse 3

ब्रह्मोवाच । चातुर्मास्ये हरौ सुप्ते पार्वती नियतव्रता । मनसा कर्मणा वाचा हरिभक्तिपरायणा

ব্ৰহ্মাই ক’লে: চাতুৰ্মাস্যত, যেতিয়া হৰিক নিদ্ৰিত বুলি কোৱা হয়, তেতিয়া পাৰ্বতী নিয়তব্ৰতা হৈ—মন, কৰ্ম আৰু বাক্যৰে হৰি-ভক্তিত সম্পূৰ্ণ পৰায়ণা আছিল।

Verse 4

चारुशृंगे पितुर्नित्यं तिष्ठंती तपसि स्थिता । देवद्विजाग्निगोऽश्वत्थातिथिपूजापरायणा

তেওঁ পিতৃৰ চাৰুশৃঙ্গ পৰ্ব্বতত সদায় বাস কৰি তপস্যাত স্থিত আছিল; দেৱতা, দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ), পবিত্ৰ অগ্নি, গৰু, অশ্বত্থ বৃক্ষ আৰু অতিথিৰ পূজা-সেৱাত পৰায়ণা আছিল।

Verse 5

चातुर्मास्येऽथ संप्राप्ते विमले हरिवासरे । जजाप परमं मंत्रं यथादिष्टं पिनाकिना

তাৰ পাছত চাতুৰ্মাস্য উপস্থিত হোৱাত, হৰিৰ বিমল আৰু শুভ বাৰেদিনত, পিনাকধাৰী শিৱে যিদৰে আদেশ দিছিল তেনেদৰে তাই পৰম মন্ত্ৰ জপ কৰিলে।

Verse 6

शंखचक्रधरो विष्णुश्चतुर्हस्तः किरीटधृक् । मेघश्यामोंऽबुजाक्षश्च सूर्यकोटिसमप्रभः

তেতিয়া শঙ্খ-চক্ৰধাৰী বিষ্ণু প্ৰকাশ পালে—চাৰিহাতীয়া, কিৰীটধাৰী; মেঘশ্যাম, পদ্মনয়ন, আৰু কোটি সূৰ্যৰ সম দীপ্তিময়।

Verse 7

गरुडाधिष्ठितो हृष्टो वसन्व्याप्य जगत्त्रयम् । श्रीवत्सकौस्तुभयुतः पीतकौशेयवस्त्रकः

গৰুড়ৰ ওপৰত অধিষ্ঠিত, হৃষ্টচিত্ত আৰু ত্ৰিলোক জুৰি ব্যাপি থকা, তেওঁৰ বক্ষত শ্ৰীবৎস আৰু কৌস্তুভ মণি আছিল, আৰু তেওঁ পীত ৰেশমী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিছিল।

Verse 8

सर्वाभरणशोभाभिरभिदीप्तमहावपुः । बभाषे पार्वतीं विष्णुः प्रसन्नवदनः शुभाम् । देवि तुष्टो ऽस्मि भद्रं ते कथयस्व तवेप्सितम्

সকলো অলংকাৰৰ শোভাৰে দীপ্ত মহান দেহধাৰী, প্ৰসন্ন মুখবিশিষ্ট বিষ্ণুৱে শুভা পাৰ্বতীক ক’লে—“দেৱি, মই সন্তুষ্ট; তোমাৰ মঙ্গল হওক। তুমি যি ইচ্ছা কৰা, কোৱা।”

Verse 9

पार्वत्युवाच । तज्ज्ञानममलं देहि येन नावर्त्तनं भवेत् । इत्युक्तः स महाविष्णुः प्रत्युवाच हरप्रियाम्

পাৰ্বতীয়ে ক’লে—“মোক সেই নিৰ্মল জ্ঞান দিয়া, যাৰ দ্বাৰা পুনৰাবৃত্তি (পুনর্জন্ম) নঘটে।” এইদৰে কোৱা শুনি মহাবিষ্ণুৱে হৰৰ প্ৰিয়াক উত্তৰ দিলে।

Verse 10

स एव देवदेवेशस्तव वक्ष्यत्यसंशयम् । स एव भगवान्साक्षी देहांतरबहिःस्थितः

সেই দেৱদেৱেশ্বৰ প্ৰভুৱে নিঃসন্দেহে তোমাক ই কথা ক’ব। সেই একে ভগৱানেই সাক্ষী, দেহৰ ভিতৰেও আৰু বাহিৰেও অৱস্থিত।

Verse 11

विश्वस्रष्टा च गोप्ता च पवित्राणां च पावनः । अनादिनिधनो धर्मो धर्मादीनां प्रभुर्हि सः

তেওঁ বিশ্বৰ স্ৰষ্টা আৰু ৰক্ষক, পৱিত্ৰসকলৰো পাৱনকাৰী। তেওঁ অনাদি-অনন্ত ধৰ্ম স্বয়ং, আৰু ধৰ্ম আদি সকলোৰ ওপৰত প্ৰভু।

Verse 12

अक्षरत्रयसेव्यं यत्सकलं ब्रह्म एव सः । मूर्त्तामूर्त्तस्वरूपेण योऽजो जन्मधरो हि सः

তেওঁ সেই সম্পূৰ্ণ ব্ৰহ্ম, যাক ত্ৰি-অক্ষৰ (ওঁ) দ্বাৰা আৰাধনা কৰা হয়। মূৰ্ত আৰু অমূৰ্ত—দুয়ো ৰূপে তেওঁ অৱস্থিত; অজ হলেও লোকহিতৰ বাবে জন্ম ধাৰণ কৰে।

Verse 13

ममाधिकारो नैवास्ति वक्तुं तव न संशयः । इत्युक्त्वा भगवानीशो विरराम प्रहृष्टवान्

“মোৰ অধিকাৰ নাই তোমাক এই কথা ক’বলৈ—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।” এইদৰে কৈ ভগৱান ঈশ্বৰ থমকি ৰ’ল আৰু আনন্দিত হৈ থাকিল।

Verse 14

एतस्मिन्नंतरे शंभुर्गिरिजाश्रममभ्यगात् । सर्वभूत गणैर्युक्तो विमाने सार्वकामिके

ঠিক সেই সময়তে শম্ভু গিৰিজাৰ আশ্ৰমলৈ আহিল, সকলো ভূত-গণসহ, আৰু সৰ্বকামনা পূৰণকাৰী দিব্য বিমানে।

Verse 15

तया वै भगवान्देवः पूजितः परमेश्वरः । सखीनामपि प्रत्यक्षमाश्चर्यं समजायत

তাই দ্বাৰাই পৰমেশ্বৰ ভগৱান দেৱ পূজিত হ’ল; আৰু তাইৰ সখীসকলৰো চকুৰ আগতেই এক আশ্চৰ্য প্ৰকাশ পালে।

Verse 16

स्तुत्वाऽथ तं महादेवं विष्णुर्देहे लयं ययौ । अथोवाच महेशानः पार्वतीं परमेश्वरः

তাৰ পাছত সেই মহাদেৱক স্তৱ কৰি বিষ্ণু নিজৰ দেহতেই লয় গ’ল। তেতিয়া পৰমেশ্বৰ মহেশানেই পাৰ্বতীক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 17

विमानवरमारुह्य तुष्टोऽहं तव सुव्रते । गत्वैकांतप्रदेशं ते कथये परमं महः

‘হে সুৱ্ৰতে, এই উত্তম বিমানত আৰোহণ কৰা। মই তোমাত সন্তুষ্ট; তোমাৰ সৈতে একান্ত স্থানলৈ গৈ মই তোমাক পৰম পবিত্ৰ মহিমা ক’ম।’

Verse 19

एवमुक्त्वा भगवतीं करे गृह्य मुदान्वितः । विमानवरमारोप्य लीलया प्रययौ तदा

এইদৰে কৈ আনন্দে পৰিপূৰ্ণ প্ৰভুৱে দেবীৰ হাত ধৰি, উত্তম বিমানত উঠাই দিলে আৰু তেতিয়া লীলাভাৱে আগবাঢ়ি গ’ল।

Verse 21

दर्शन्यकर्णिकारांश्च कोविदारान्महाद्रुमान् । तालांस्तमालान्हिंतालान्प्रियंगून्पनसानपि

তেওঁ মনোহৰ কৰ্ণিকাৰ গছ, বৃহৎ কোবিদাৰ মহাদ্ৰুম, আৰু তাল, তমাল, হিংতাল, প্ৰিয়ঙ্গু জোপা তথা পনস গছো দেখুৱালে।

Verse 22

तिलकान्बकुलांश्चैव बहूनपि च पुष्पितान् । क्षेत्राणि कलनाभानि पिञ्जराणि विदर्शयन्

তেওঁ (তাইক) তিলক আৰু বকুল গছ—বহুতো ফুলেৰে ভৰা—দেখুৱালে; আৰু ক্ষেতবোৰো দেখুৱালে, যিবোৰ কেতিয়াবা গাঢ় নীলা, কেতিয়াবা পিঞ্জৰ-সোনালী আভাৰে দীপ্ত আছিল।

Verse 23

ययौ देवनदीतीरे गतं शरवणं महत् । फुल्लकाशं स्वर्णमयं शरस्तंबगणान्वितम्

তেওঁ দেৱনদীৰ তীৰলৈ গ’ল, মহান শৰৱণ বনলৈ উপস্থিত হ’ল—ফুলেৰে ফুলি উঠা কাশ ঘাঁহে উজ্জ্বল, সোনালী দীপ্তিত দীপ্যমান, আৰু নল-খাগৰাৰ গুচ্ছৰে পৰিপূৰ্ণ।

Verse 24

हेम भूमिविभागस्थं वह्निकांतिमृगद्विजम् । तत्र तीरगतानां च मुनीनामूर्ध्वरेतसाम्

সেই বন সোনালী ভূমিখণ্ডৰ ওপৰত বিস্তৃত আছিল; তাত হৰিণ আৰু পক্ষী অগ্নিৰ কান্তিৰ দৰে দীপ্ত হৈছিল। আৰু তীৰত আছিল মুনি—ঊৰ্ধ্বৰেতা, সংযমী তপস্বীসকল।

Verse 25

आश्रमान्स विमानाग्रे तिष्ठन्पत्न्यै प्रदर्शयत् । षट्कृत्तिकाश्च ददृशे पार्वती वनसन्निधौ

বিমানৰ আগভাগত থিয় হৈ তেওঁ নিজৰ পত্নীক আশ্ৰমসমূহ দেখুৱালে। বনসন্নিধিত তেতিয়া পাৰ্বতীয়ে ষড়্ কৃত্তিকাসকলক দেখা পালে।

Verse 26

स्नाताः स्वलंकृताश्चन्द्रपत्न्यस्ता विरजांबराः । ऊचुस्ता योजितकरा केऽयं पुत्राय गम्यते

স্নান কৰি, সু-অলংকৃত হৈ, নিৰ্মল বস্ত্ৰ পৰিধান কৰা—চন্দ্ৰৰ সেই পত্নীসকলে হাত জোৰ কৰি ক’লে: ‘এইজন কোন, যাক আমাৰ পুত্ৰৰ ওচৰলৈ নিয়া হৈছে?’

Verse 27

तत्कथ्यतां महाभागे स च ते दर्शनं गतः

হে মহাভাগে, সেই কথা কোৱা হওক; আৰু সি নিশ্চয়েই তোমাৰ দৰ্শনলৈ আহি পৰিছে।

Verse 28

पार्वत्युवाच । मम भाग्यवशात्पुत्रः कथमुत्संगमाहरेत् । न ह्यभाग्यवशात्पुंसां क्वापि सौख्यं निरन्तरम्

পাৰ্বতীয়ে ক’লে: মোৰ নিজৰ সৌভাগ্যৰ বলত মোৰ পুত্ৰ কেনেকৈ মোৰ কোলাত আহিব? কিয়নো অভাগ্যৱান লোকৰ বাবে ক’তো স্থায়ী সুখ নাথাকে।

Verse 29

सुतनाम्नाप्यहं दृष्ट्वा भवतीनां च दर्शनात् । किमर्थमिह संप्राप्ताः कथ्यतामविलंबितम्

‘মোৰ পুত্ৰ’ বুলি নাম শুনিও আৰু তোমালোক সকলোকে দৰ্শন কৰি, তোমালোক কিয় ইয়ালৈ আহিছা? বিলম্ব নকৰিবা, কোৱা।

Verse 30

कृत्तिका ऊचुः । वयं तव सुतं न्यस्तं प्रदातुमिह सुन्दरि । चातुर्मास्ये रवौ स्नातुमागता देवनिम्नगाम्

কৃত্তিকাসকলে ক’লে: হে সুন্দৰী, তোমাৰ যি পুত্ৰ আমাক সঁপা দিয়া হৈছিল, তাক তোমাক উভতাই দিবলৈ আমি ইয়ালৈ আহিছোঁ। চাতুৰ্মাস্য কালত, ৰবিবাৰে, আমি দেৱ-নদীত স্নান কৰিবলৈ আহিছিলোঁ।

Verse 31

पार्वत्युवाच । न हास्यावसरः सख्यः सत्यमेव हि कथ्यताम् । एकांतावसरे हास्यं जायते चेतरेतरम्

পাৰ্বতীয়ে ক’লে: হে সখীসকল, এইটো হাঁহিৰ সময় নহয়; কেৱল সত্য কথাই কোৱা। একান্ত অৱসৰত সঙ্গীসকলৰ মাজত হাঁহি-ধেমালি উঠে।

Verse 32

कृत्तिका ऊचुः । सत्यं वदामहे देवि तव त्रैलोक्यशोभिते । अस्य स्तंबसमूहस्य मध्यस्थं बालकं वृणु

কৃত্তিকাসকলে ক’লে: “হে দেবী, ত্ৰিলোক-শোভিতে, আমি সত্যই কওঁ। এই নল-গুচ্ছৰ মাজত যি বালক থিয় আছে, তাক বাছি লোৱা।”

Verse 33

कृत्तिकानां वचः श्रुत्वा शंकिता पार्वती तदा । ददर्श बालं दीप्ताभं षण्मुखं दीप्तवर्चसम्

কৃত্তিকাসকলৰ বাক্য শুনি পাৰ্বতী তেতিয়া শংকিত হ’ল; তেতিয়াই তেওঁ দীপ্ত আভাযুক্ত, ষণ্মুখ, তেজে জ্বলজ্বল কৰা বালকক দেখিলে।

Verse 34

तडित्कोटिप्रतीकाशं रूपदिव्यश्रिया युतम् । वह्निपुत्रं च गांगेयं कार्तिकेयं महाबलम्

সেয়া কোটিকোটি বিজুলীৰ দৰে দীপ্তিমান, দিৱ্য ৰূপ-শ্ৰী আৰু জ্যোতিতে বিভূষিত; অগ্নিৰ পুত্ৰ, গঙ্গাৰ সন্তান, মহাবলী কাৰ্ত্তিকেয়।

Verse 35

सा वत्सेति गृहीत्वा तं कुमारं पाणिना मुदा । विमानमध्यमादाय कृत्वोत्संगे ह्युवाच ह

“বৎস!” বুলি আনন্দে তেওঁ কুমাৰক হাতে ধৰি নল-গুচ্ছৰ মাজৰ পৰা তুলি লৈ কোলাত বহুৱাই ক’লে।

Verse 36

चिरंजीव चिरं नन्द चिरं नंदय बाधवान् । इत्युक्त्वा गाढमालिंग्य मूर्ध्नि चाघ्राय तं सुतम्

তেওঁ ক’লে, “চিৰঞ্জীৱ হওঁ, চিৰদিন আনন্দিত হওঁ, চিৰদিন নিজ বংশক আনন্দ দিওঁ!” এই বুলি ক’ই তেওঁ পুত্ৰক গাঢ়ে আলিঙ্গন কৰি মূৰ্ধাত চুম্বন (ঘ্ৰাণ) কৰিলে।

Verse 37

संहृष्टा परमोदारं भास्वरं हृष्टमानसम् । कार्तिकेयो महाप्रेम्णा प्रणिपत्य महेश्वरम्

অতিশয় আনন্দিত, দীপ্তিমান আৰু পৰম উদাৰ কাৰ্ত্তিকেয়—হৃদয় উল্লাসে ভৰপূৰ—মহাপ্ৰেমেৰে মহেশ্বৰ (শিৱ)ৰ চৰণত প্ৰণিপাত কৰিলে।

Verse 38

ततः प्रांजलिरव्यग्रः प्रहृष्टेनांतरात्मना । तद्विमानं ययौ शीघ्रं तीर्त्वा नदनदीपतीन्

তাৰ পাছত, প্ৰাঞ্জলি হৈ, অব্যগ্ৰ আৰু অন্তৰাত্মা প্ৰহৃষ্ট, সি সেই দিৱ্য বিমানত শীঘ্ৰে আগবাঢ়িল আৰু নদী-নদীৰ অধিপতিসকলক অতিক্ৰম কৰিলে।

Verse 39

जंबुद्वीपमतिक्रम्य लक्षयोजनमायतम् । ततः समुद्रं द्विगुणं लवणोदं तथैव च

জম্বুদ্বীপ অতিক্ৰম কৰি—যাৰ বিস্তাৰ লক্ষ যোজন—তাৰ পাছত সি দ্বিগুণ বিস্তৃত সাগৰত উপনীত হ’ল, অৰ্থাৎ লৱণজলভৰা লৱণ-সমুদ্ৰত।

Verse 41

दिव्यलोकसमाक्रांतं दिव्यपर्वतसंकुलम् । इक्षूदाद्विगुणं द्वीपं तद्द्वीपाद्द्विगुणः पुनः

সেই অঞ্চল দিৱ্য লোকসমূহে আচ্ছাদিত আৰু দিৱ্য পৰ্বতেৰে ঘন। ইক্ষু-সমুদ্ৰৰ পৰা দ্বিগুণ বিস্তৃত এক দ্বীপ আছে, আৰু সেই দ্বীপৰ পৰা পুনৰ আন এক দ্বিগুণ বৃহৎ।

Verse 42

तमतिक्रम्य तत्सिन्धोर्दविगुणं क्रौंचसंज्ञितम् । ततोऽपि द्विगुणः सिन्धुः सुरोदो यक्षसेवितः

সেয়া অতিক্ৰম কৰি, সেই সিন্ধুৰ দ্বিগুণ পৰিমাপে ‘ক্ৰৌঞ্চ’ নামে এক অঞ্চল আছে। তাৰো পাছত পুনৰ দ্বিগুণ এক সিন্ধু—‘সুৰা-সমুদ্ৰ’—যক্ষসকলে য’ত সেবা কৰে।

Verse 43

ततोऽपि द्विगुणं द्वीपं शाकद्वीपेतिसंज्ञितम् । अर्णवद्विगुणं तस्मादाज्यरूपं सुनिर्मितं

তাৰো পৰে দ্বিগুণ বিস্তৃত এক দ্বীপ আছে, যাক ‘শাকদ্বীপ’ বুলি জনা যায়; আৰু তাৰো আগত দ্বিগুণ পৰিমাণৰ এক সাগৰ, সুন্দৰকৈ নিৰ্মিত, ঘৃত (আজ্য) স্বৰূপ।

Verse 44

परमस्वादसंपूर्णं यत्र सिद्धाः समंततः । तस्माच्च द्विगुणं द्वीपं शाल्मलीवृक्षसंज्ञितम्

সেই লোক পৰম মিঠাসে পৰিপূৰ্ণ, য’ত চাৰিওফালে সিদ্ধসকল বাস কৰে। তাৰো পৰে দ্বিগুণ বিস্তৃত এক দ্বীপ আছে, যি ‘শাল্মলী’ বৃক্ষৰ নামে প্ৰখ্যাত।

Verse 45

समुद्रो द्विगुणस्तत्र दधिमंडोदसंभवः । साध्या वसंति नियतं महत्तपसि संस्थिताः

তাত সাগৰ দ্বিগুণ বিস্তৃত, দধি আৰু তাৰ মণ্ড (সাৰ)ৰূপে উৎপন্ন। তাত সাধ্যসকল সদায় বাস কৰে, মহাতপস্যাত স্থিত, অচল।

Verse 47

ततोऽपि द्विगुणं द्वीपं प्लक्षनामेति विश्रुतम् । क्षीरोदो द्विगुणस्तत्र यत्रयत्रमहर्षयः । षडिमानि सुदिव्यानि भौमः स्वर्ग उदाहृतः । तत्र स्वर्णमयी भूमिस्तथा रजतसंयुता

তাৰো পৰে দ্বিগুণ বিস্তৃত আন এক দ্বীপ আছে, ‘প্লক্ষ’ নামে প্ৰখ্যাত। তাত ক্ষীৰসাগৰ দ্বিগুণ বিস্তৃত, আৰু ঠাই-ঠাই মহর্ষিসকল বাস কৰে। এই ছয়খন অতি দিৱ্য বুলি কোৱা হয়—ভূমিত স্বৰ্গসদৃশ—য’ত ভূমি স্বৰ্ণময় আৰু ৰজতেৰে সুশোভিত।

Verse 48

दृष्टवा मधूपलस्वादैः सर्वकामप्रदायका । यत्र स्त्रीपुरुषाणां च कल्पवृक्षा गृहे स्थिताः

তাত মধু আৰু চেনিৰ দৰে মিঠাসযুক্ত আশ্চৰ্য বস্তু আছে, যি সকলো কামনা পূৰ্ণ কৰে; আৰু তাত নাৰী-পুৰুষ উভয়ৰ বাবে কল্পবৃক্ষ নিজ নিজ গৃহতে স্থিত।

Verse 49

वासांसि भूषणानां च समूहान्हर्षयंति च । एतानि दक्षचिह्नानि द्वीपानि मुनिसत्तम

তাত বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰৰ সমূহেও মন আনন্দিত কৰে। হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, এইবোৰ দাক্ষৰ চিহ্নে চিহ্নিত, সুশৃঙ্খল লক্ষণে বিভূষিত দ্বীপসমূহ।

Verse 51

तन्मध्ये सुमह्द्वीपं श्वेतं नाम सुनिश्चितम् । रम्यकः पर्वतस्तत्र शतशृंगोमितद्रुमः

তাৰ মাজত নিশ্চয়েই ‘শ্বেত’ নামে এক মহাদ্বীপ আছে। তাত ৰম্যক নামৰ মনোৰম পৰ্বত আছে—শত শৃঙ্গবিশিষ্ট আৰু অগণন বৃক্ষৰে পৰিপূৰ্ণ।

Verse 52

तस्य शृंगे महद्दिव्ये विमानं स्थापितं तदा । तदाऽमृतफलैर्वृक्षैः सेविते हेमवालुके

তাৰ মহৎ দিৱ্য শৃঙ্গত তেতিয়া এক আকাশীয় বিমান স্থাপন কৰা হৈছিল। সোনালী বালিৰ সেই ধাম অমৃতসম ফলধাৰী বৃক্ষসমূহে শোভিত কৰিছিল।

Verse 53

क्षीरच्छेदेन विहृते शिलातलसुसंवृते । विविक्ते सर्वसुभगे मणिरत्नसमन्विते

সেয়া ক্ষীৰসদৃশ দীপ্তিধাৰাৰে শোভিত, মসৃণ শিলাতলৰে সুসংবৃত আছিল। নিৰ্জন, সম্পূৰ্ণ মঙ্গলময়, আৰু মণি-ৰত্নে সমৃদ্ধ আছিল।

Verse 54

उमायै कथयामास देवदेवः पिनाकधृक् । कार्तिकेयोऽपि शुश्राव गुह्याद्गुह्यतरं महत्

তেতিয়া দেৱদেৱ পিনাকধাৰী শিৱে উমাক এই কথা ক’লে। কাৰ্ত্তিকেয়েও শুনিলে—এই মহৎ উপদেশ, গোপনৰো অধিক গোপন।

Verse 55

प्रणवेन युतं साग्रं सरहस्यं श्रुतेः परम्

প্ৰণৱ (ওঁ) সহ যুক্ত, সকলো অংগত সম্পূৰ্ণ; ই পৰম গোপন তত্ত্ব—বেদ-শ্ৰুতিৰো অতীত।

Verse 57

ईश्वर उवाच । अक्षरत्रयसंयुक्तो मन्त्रोऽयं सकृदक्षरः । माघमासहितश्चायममाक्षोहेनश्चायममायो विश्वपावनः । विष्णुगम्यो विष्णु मध्यो मन्त्रत्रयसमन्वितः । तुरीयकलयाऽशेषब्रह्मांडगणसेवितः

ঈশ্বৰ ক’লে: এই মন্ত্ৰ তিন অক্ষৰে সংযুক্ত, আৰু একবাৰ উচ্চাৰিত অক্ষয় নাদ। ই মাঘ-মাহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত; অপৰিমেয়, মায়াহীন, আৰু সমগ্ৰ বিশ্ব পবিত্ৰকাৰী। ই বিষ্ণুলৈ গমন কৰায়, বিষ্ণুক মধ্যত স্থাপন কৰে, আৰু তিন মন্ত্ৰৰ সমন্বয়ে সমৃদ্ধ। তুৰীয় কলাৰ শক্তিত ই অসংখ্য ব্ৰহ্মাণ্ডৰ গণসমূহে সেবা-সম্মান কৰে।

Verse 59

ओंकारेति प्रियोक्तिस्ते महादुःखविनाशनः । तं पूर्वं प्रणवं ध्यात्वा ज्ञानरूपं सुखाश्रयम्

‘ওঁকাৰ’ বুলি প্ৰিয় উচ্চাৰণ মহাদুঃখ বিনাশক। প্ৰথমে সেই প্ৰণৱৰ ধ্যান কৰা—যি জ্ঞানস্বৰূপ, সুখ-আশ্ৰয়।

Verse 60

पद्मासनपरो भूत्वा संपूज्य ज्ञानलोचनः

পদ্মাসনত স্থিৰ হৈ বহি, বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি, জ্ঞান-নেত্ৰে দৰ্শন কৰা সাধকে (সাধনাত আগবাঢ়িব)।

Verse 61

नेत्रे मुकुलिते कृत्वा शुरो करौ कृत्वा तु संहतौ । चेतसि ध्यानरूपेण चिंतयेच्छिवमंगलम्

নেত্ৰ মুদ্ৰিত কৰি, দুয়ো হাত সংযতভাৱে একত্ৰ কৰি, স্থিৰ সাধকে মনত ধ্যানৰূপে শিৱ—মঙ্গলস্বৰূপ—চিন্তা কৰিব।

Verse 62

तडित्कोटिप्रतीकाशं सूर्यकोटिसमच्छविम् । चन्द्रलक्षसमच्छन्नं पुरुषं द्योतिताखिलम् १

সেই পৰম পুৰুষক ধ্যান কৰিব লাগে—কোটি কোটি বিজুলীৰ দৰে দীপ্ত, কোটি সূৰ্যৰ সমান তেজস্বী, লক্ষ চন্দ্ৰৰ দৰে শীতল জ্যোতিয়ে আৱৃত, যিয়ে সমগ্ৰ জগতক আলোকিত কৰে।

Verse 63

मूर्त्तामूर्त्तवैराजं तं सदसद्रूप मव्यम् । चिंतयित्वा विराड्रूपं न भूयःस्तनपो भवेत् । चातुर्मास्ये सकृदपि ध्यानात्कल्मषसंक्षयः

সেই অব্যয় প্ৰভু বিৰাজক ধ্যান কৰা উচিত—যি মূৰ্তও, অমূৰ্তও; যাৰ স্বৰূপে সৎ আৰু অসৎ দুয়ো অন্তৰ্ভুক্ত। তেঁওৰ বিশ্বৰূপ (বিৰাট) চিন্তা কৰিলে পুনৰ দেহধাৰী জন্ম নহয়। চাতুৰ্মাস্যত এবাৰো ধ্যান কৰিলে পাপ ক্ষয় হয়।

Verse 64

विलोकयेद्योऽघविनाशनाय क्षणं प्रभुर्जन्मशतोद्भवाय

যি কোনো ব্যক্তি পাপ বিনাশৰ উদ্দেশ্যে প্ৰভুক ক্ষণমাত্ৰ দৰ্শন কৰে, সি তেনে পুণ্য লাভ কৰে যি অন্যথা শত শত জন্মৰ পিছতহে উদ্ভৱ হয়।

Verse 261

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये ध्यानयोगोनामैकषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ইতি শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতি-সাহস্ৰী সংহিতাত, ষষ্ঠ গ্ৰন্থ নাগৰখণ্ডত, হাটকেশ্বৰ-ক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যত, শেষশায়ী উপাখ্যানত, ব্ৰহ্মা-নাৰদ সংবাদত, চাতুৰ্মাস্য-মাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত “ধ্যানযোগ” নামক দ্বিশত একষষ্ঠ অধ্যায় সমাপ্ত।

Verse 988

निष्कामैर्मुनिभिः सेव्यो महाविद्यादिसेवितः । नाभितः शिरसि व्याप्त अखण्डसुखदायकः

তেঁওক নিষ্কাম মুনিসকলে সেৱা কৰে আৰু মহাবিদ্যা আদি দিৱ্য শক্তিসকলে পৰিচৰ্যা কৰে। নাভিৰ পৰা শিৰলৈকে ব্যাপ্ত হৈ তেঁও অখণ্ড সুখ দান কৰে।