Adhyaya 255

Verse 1

गालव उवाच । एवं ते लब्धशापाश्च पार्वतीशाप पीडिताः । अनपत्या बभूवुश्च तथा च प्रतिमानवाः

গালৱে ক’লে: এইদৰে তেওঁলোকে শাপ লাভ কৰিলে আৰু পাৰ্বতীৰ শাপত পীড়িত হ’ল। তেওঁলোক নিঃসন্তান হ’ল আৰু তাৰ পিছত প্ৰতিমাৰ দৰে হ’ল—মানৱ আকৃতি থাকিলেও যেন জীৱন্ত ধাৰা নাছিল।

Verse 2

शालग्रामस्तु गंडक्यां नर्मदायां महेश्वरः । उत्पद्यते स्वयंभूश्च तावेतौ नैव कृत्रिमौ

গণ্ডকী নদীত শালগ্ৰাম প্ৰকাশ পায়, আৰু নর্মদাত মহেশ্বৰ প্ৰকাশ পায়। এই দুয়ো স্ৱয়ম্ভূ, কেতিয়াও মানুহে গঢ়া নহয়।

Verse 3

चतुर्विंशतिभेदेन शालग्रामगतो हरिः । परीक्ष्यः पुरुषैर्नित्यमेकरूपः सदाशिवः

শালগ্ৰামত অধিষ্ঠিত হৰিক চৌব্বিশ ভেদৰ ৰূপে কোৱা হয়। তথাপি ভক্তসকলে সদায় একে এক-স্বরূপ, এক-তত্ত্বৰূপে—সদাশিৱ বুলি বুজিব লাগে।

Verse 4

शालग्रामशिला यत्र गंडकीविमले जले । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च ब्रह्मणः पदमाप्नुयात्

য’ত গণ্ডকীৰ নিৰ্মল জলে শালগ্ৰাম শিলা পোৱা যায়, তাত স্নান কৰি আৰু সেই জল পান কৰি মানুহে ব্ৰহ্মাৰ উত্তম পদ লাভ কৰে।

Verse 5

तां पूजयित्वा विधिवद्गंडकीसंभवां शिलाम् । योगीश्वरो विशुद्धात्मा जायते नात्र संशयः

বিধিমতে গণ্ডকীসম্ভৱ সেই শিলা (শালগ্ৰাম) পূজা কৰিলে মানুহে বিশুদ্ধ আত্মাসহ যোগীসকলৰ অধীশ্বৰ হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 6

एतत्ते कथितं सर्वं यत्पृष्टोऽहमिह त्वया । यथा हरो विप्रशापं प्राप्तवांस्तन्निशामय

ইয়াত তুমি যি সুধিছিলা, সেই সকলো কথা মই তোমাক ক’লোঁ। এতিয়া শুনা—হৰ (শিৱ) কেনেকৈ এজন ব্ৰাহ্মণৰ শাপ লাভ কৰিছিল।

Verse 7

यः शृणोति नरो भक्त्या वाच्यमानामिमां कथाम् । गिरीशनृत्यसंबन्धामुमादेहार्द्धवर्णिताम्

যি নৰ ভক্তিভাৱে এই উচ্চাৰিত কথা শুনে—গিৰীশ (শিৱ)ৰ নৃত্য-সম্পৰ্কীয় আৰু উমাক তেওঁৰ অর্ধদেহ-ৰূপে বৰ্ণনা কৰা—

Verse 8

ब्रह्मणः स्तुतिसंयुक्तां स गच्छेत्परमां गतिम् । श्लोकार्द्धं श्लोकपादं वा समस्तं श्लोकमेव वा

—আৰু ব্ৰহ্মাৰ স্তুতিসংযুক্ত—সেই জনে পৰম গতি লাভ কৰে; শ্লোকৰ অর্ধাংশ, এক পাদ, বা সম্পূৰ্ণ শ্লোক যি শুনে বা পাঠ কৰে।

Verse 9

यः पठेदविरोधेन मायामानविवर्जितः । स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति

যি কোনোবাই বিবাদ-বিৰোধ নকৰাকৈ, মায়া-ছল আৰু অহংকাৰ ত্যাগ কৰি এই পাঠ কৰে, সি সেই পৰম ধামলৈ যায়, য’ত গৈ পুনৰ শোক নাথাকে।

Verse 11

यथा ब्रह्मादयो देवा गीतवाद्याभियोगतः । परां सिद्धि मवापुस्ते दुर्गाशिवसमीपतः

যেনেকৈ ব্ৰহ্মা আদি দেৱতাসকলে গীত আৰু বাদ্য-সেৱাত নিবিষ্ট হৈ, দুৰ্গা আৰু শিৱৰ সান্নিধ্যত পৰম সিদ্ধি লাভ কৰিছিল—

Verse 12

वर्षाकाले च संप्राप्ते भक्तियोगे जनार्दने । महेश्वरेऽथ दुर्गायां न भूयः स्तनपो भवेत्

বৰ্ষাকাল আহিলে, যদি কোনোবাই জনাৰ্দনৰ প্ৰতি ভক্তিযোগত স্থিত থাকে, আৰু তেনেদৰে মহেশ্বৰ আৰু দুৰ্গাৰ প্ৰতিও, তেন্তে সি পুনৰ স্তন্যপায়ী (অৰ্থাৎ পুনর্জন্ম) নহ’ব।

Verse 13

गणेशस्य सदा कुर्याच्चातुर्मास्ये विशेषतः । पूजां मनुष्यो लाभार्थं यत्नो लाभप्रदो हि सः

মানুহে সদায় গণেশদেৱৰ পূজা কৰিব লাগে—বিশেষকৈ চাতুৰ্মাস্যত। লাভ-সমৃদ্ধিৰ কামনাৰে যি যত্ন কৰি পূজা কৰে, সেই যত্নেই নিশ্চয় লাভদাতা হয়।

Verse 14

सूर्यो नीरोगतां दद्याद्भक्त्या यैः पूज्यते हि सः । चातुर्मास्ये समायाते विशेषफलदो नृणाम्

ভক্তিৰে যিসকলে সূৰ্যদেৱক পূজা কৰে, তেওঁলোকক সূৰ্যই নিৰোগতা দান কৰে। আৰু পবিত্ৰ চাতুৰ্মাস্য আহিলে, সেই পূজাই মানুহৰ বাবে বিশেষ ফল প্ৰদান কৰে।

Verse 15

इदं हि पंचायतनं सेव्यते गृहमेधिभिः । चातुर्मास्ये विशेषेण सेवितं चिंतितप्रदम्

এই পঞ্চায়তন পূজা গৃহস্থসকলে আচৰণ কৰে। চাতুৰ্মাস্যত বিশেষকৈ সেবা কৰিলে ই হৃদয়ত চিন্তা কৰা কামনা পূৰণ কৰে।

Verse 16

शालग्रामगतं विष्णुं यः पूजयति नित्यदा । द्वारवतीचक्रशिलासहितं मोक्षदायकम्

যি নিত্য শালগ্ৰামত অৱস্থিত বিষ্ণুদেৱক পূজা কৰে—দ্বাৰৱতীৰ চক্ৰ-শিলাসহ—সেইজন মোক্ষদায়ক তত্ত্বৰেই আৰাধনা কৰে।

Verse 17

चातुर्मास्ये विशेषेण दर्शनादपि मुक्तिदम् । यस्मिन्स्तुते स्तुतं सर्वं पूजिते पूजितं जगत्

চাতুৰ্মাস্যত বিশেষকৈ তেওঁৰ দৰ্শন মাত্ৰেও মুক্তিদায়ক। কিয়নো যেতিয়া তেওঁক স্তৱ কৰা হয় তেতিয়া সকলোকে স্তৱ কৰা হয়; যেতিয়া তেওঁক পূজা কৰা হয় তেতিয়া সমগ্ৰ জগত পূজিত হয়।

Verse 18

पूजितः पठितो ध्यातः स्मृतो वै कलुषापहः । शालग्रामे किं पुनर्यच्छालग्रामगतो हरिः

যাক পূজা কৰা হয়, পাঠ কৰা হয়, ধ্যান কৰা হয় বা স্মৰণ কৰা হয়—সেইজন নিশ্চয়েই কলুষ নাশ কৰে। তেন্তে শালগ্ৰামত, য’ত হৰি স্বয়ং উপস্থিত, তাত কিমান অধিক পবিত্ৰতা দান কৰে!

Verse 19

पुनर्हि हरिनैवेद्यं फलं चापि धृतं जलम् । चातुर्मास्ये विशेषेण शालग्रामगतं शुभम्

আকৌ হৰিলৈ নৈবেদ্য ৰূপে অৰ্পিত ফল আৰু অৰ্পণৰ বাবে ধৰা জল—চাতুৰ্মাসত বিশেষকৈ—শালগ্ৰামস্থিত হৰিলৈ নিবেদন কৰিলে অতি শুভ হয়।

Verse 20

तिलाः पुनंत्यर्पिताश्च शालग्रामस्य शूद्रज । चातुमास्ये विशेषेण नरं भक्त्या समन्वितम्

হে শূদ্ৰপুত্ৰ, শালগ্ৰামলৈ অৰ্পিত তিল পবিত্ৰ কৰে। চাতুৰ্মাসত বিশেষকৈ, ভক্তিযুক্ত মানুহক সেয়া অধিক শুদ্ধ কৰে।

Verse 21

स लक्ष्मीसहितो नित्यं धनधान्यसमन्वितः । महाभाग्यवतां गेहे जायते नात्र संशयः

সেইজন সদায় লক্ষ্মীৰ সৈতে, ধন-ধান্যৰে সমৃদ্ধ হৈ, মহাভাগ্যৱানসকলৰ ঘৰত জন্মে বা প্ৰকাশ পায়—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 22

स लक्ष्मीसहितो विष्णुर्विज्ञेयो नात्र संशयः । तं पूजयेन्महाभक्त्या स्थिरा लक्ष्मीर्गृहे भवेत्

তেওঁক লক্ষ্মীৰ সৈতে বিষ্ণু বুলি জানিবা—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই। মহাভক্তিৰে তেওঁৰ পূজা কৰিবা; তেতিয়া গৃহত লক্ষ্মী স্থিৰ হৈ থাকিব।

Verse 23

तावद्दरिद्रता लोके तावद्गर्जति पातकम् । तावत्क्लेशाः शरीरेऽस्मिन्न यावत्पूजयेद्धरिम्

যেতিয়ালৈকে হৰিৰ পূজা নকৰে, তেতিয়ালৈকে জগতত দৰিদ্ৰতা থাকে; পাপ গর্জে, আৰু এই দেহতেই ক্লেশ স্থায়ী হয়।

Verse 24

स एव पूज्यते यत्र पंचक्रोशं पवित्रकम् । करोति सकलं क्षेत्रं न तवाऽशुभसंभवः

য’ত তেওঁৰ পূজা হয়, তাত পাঁচ ক্ৰোশৰ পবিত্ৰ পৰিক্ৰমা-মণ্ডল পবিত্ৰ হয়; তেওঁ সমগ্ৰ ক্ষেত্ৰ শুদ্ধ কৰে—সেই ঠাইত তোমাৰ বাবে অশুভ উদ্ভৱ নহয়।

Verse 25

एतदेव महाभाग्यमेतदेवमहातपः । एष एव परो मोक्षो यत्र लक्ष्मीशपूजनम्

এইয়েই পৰম সৌভাগ্য, এইয়েই মহাতপ; এইয়েই পৰম মোক্ষ—য’ত লক্ষ্মীপতিৰ পূজা সম্পন্ন হয়।

Verse 26

शंखश्च दक्षिणावर्त्तो लक्ष्मीनारायणात्मकः । तुलसी कृष्णसारोऽत्र यत्र द्वारवती शिला । तत्र श्रीर्विजयो विष्णुर्मुक्तिरेवं चतुष्टयम्

য’ত দক্ষিণাৱর্ত শঙ্খ আছে, যি লক্ষ্মী-নাৰায়ণৰ স্বৰূপ; য’ত তুলসী আৰু কৃষ্ণসাৰ (ক’লা হৰিণ)ৰ চাম আছে; আৰু য’ত দ্বাৰৱতীৰ পবিত্ৰ শিলা বিদ্যমান—তাত চাৰিটা আশীৰ্বাদ বাস কৰে: শ্ৰী (সমৃদ্ধি), বিজয়, বিষ্ণুৰ সান্নিধ্য আৰু মুক্তি।

Verse 27

लक्ष्मीनारायणे पूजां विधातुर्मनुजस्य तु । ददाति पुण्यमतुलं मुक्तो भवति तत्क्षणात्

যি মনুষ্যই লক্ষ্মী-নাৰায়ণৰ পূজা বিধিপূৰ্বক কৰে, তেওঁ অতুল পুণ্য লাভ কৰে আৰু সেই ক্ষণতেই মুক্ত হয়।

Verse 28

चातुर्मास्ये विशेषेण पूज्यो लक्ष्मीयुतो हरिः

বিশেষকৈ চাতুৰ্মাস্য কালত লক্ষ্মীসহিত হৰি-দেৱক পূজা কৰা উচিত।

Verse 29

कुर्वतस्तस्य देवस्य ध्यानं कल्मषनाशनम् । तुलसीमञ्जरीभिश्च पूजितो जन्मनाशनः

সেই দেৱতাৰ ধ্যান কৰিলে কল্মষ নাশ হয়; আৰু তুলসীৰ মঞ্জৰীৰে পূজিত হলে তেওঁ পুনর্জন্ম বিনাশক হয়।

Verse 30

पूजितो बिल्वपत्रेण चातुर्मास्येऽघहृत्तमः

চাতুৰ্মাস্যত বিল্বপত্ৰেৰে পূজিত হলে তেওঁ পাপহৰণকাৰীসকলৰ ভিতৰত সৰ্বোত্তম হয়।

Verse 31

सर्वप्रयत्नेन स एव सेव्यो यो व्याप्य विश्वं जगतामधीशः । काले सृजत्यत्ति च हेलया वा तं प्राप्य भक्तो न हि सीदतीति

সৰ্ব প্ৰয়াসে কেৱল সেইজনকেই সেৱা কৰা উচিত, যি বিশ্বব্যাপী জগতসমূহৰ অধীশ্বৰ। সময়মতে তেওঁ সৃষ্টি কৰে আৰু লয়ো কৰে, সহজতেই; তেওঁক লাভ কৰিলে ভক্ত কেতিয়াও বিনাশত নপৰে।

Verse 255

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये लक्ष्मीनारायणमहिमवर्णनंनाम पञ्चपञ्चाशदुत्तरद्विशततमोअध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰী সংহিতাৰ ষষ্ঠ নাগৰখণ্ডত, হাটকেশ্বৰ-ক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত শেষশায়ী উপাখ্যানত, ব্ৰহ্মা-নাৰদ সংবাদত, চাতুৰ্মাস্য-মাহাত্ম্যৰ “লক্ষ্মী-নাৰায়ণ মহিমা-বৰ্ণন” নামক ২৫৫তম অধ্যায় সমাপ্ত।