Adhyaya 178

Verse 1

लक्ष्मीरुवाच । एवं राज्यं मया प्राप्तं गौरीपूजा कृते विभो । सौभाग्यं परमं चैव दुर्लभं सर्वयोषिताम्

লক্ষ্মীয়ে ক’লে— হে মহাবীৰ প্ৰভু, গৌৰী-পূজাৰ ফলত মই এই ৰাজ্য-সাম্ৰাজ্য লাভ কৰিলোঁ; আৰু সকলো নাৰীৰ বাবে অতি দুৰ্লভ পৰম সৌভাগ্যও পাইলোঁ।

Verse 2

न चापत्यं मया लब्धं तथापि परमेश्वर । तादृशेऽपि च सौभाग्ये तारुण्ये तादृशे स्थिते

তথাপি, হে পৰমেশ্বৰ, মই সন্তান লাভ নকৰিলোঁ; এনে সৌভাগ্যৰে বিভূষিত হৈ আৰু এনে যৌৱনত স্থিত হৈও।

Verse 3

दह्यामि तेन दुःखेन दिवानक्तं सुखं न मे । कस्यचित्त्वथ कालस्य दुर्वासा मुनिसत्तमः

সেই দুখে মই দগ্ধ হৈ থাকোঁ; দিন-ৰাতি মোৰ সুখ নাই। তাৰ পাছত কিছু কাল গ’লত, মুনিসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ দুর্বাসা উপস্থিত হ’ল।

Verse 4

आनर्ताधिपतेर्हर्म्यं संप्राप्तो गौरवाय सः । चातुर्मास्यकृते चैव मृत्तिकाग्रहणाय च

সেইজন আনার্তৰ অধিপতিৰ প্ৰাসাদত উপস্থিত হ’ল, সেই গৃহক গৌৰৱ দান কৰি; চাতুৰ্মাস্য-ব্ৰত পালন কৰিবলৈ আৰু পবিত্ৰ মাটি সংগ্ৰহ কৰিবলৈও।

Verse 5

ततः संपूजितो राज्ञा आनर्तेन यथाक्रमम् । दत्त्वार्घ्यं मधुपर्कं च ततः प्रोक्तं प्रणम्य च

তাৰ পাছত আনার্তৰ ৰজাই বিধি অনুসাৰে ক্ৰমে ক্ৰমে তেওঁৰ পূজা কৰিলে; অৰ্ঘ্য আৰু মধুপৰ্ক অৰ্পণ কৰি, প্ৰণাম কৰি তাৰ পাছত কথা ক’লে।

Verse 6

स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ भूयः सुस्वागतं च ते । नान्यो धन्यतमो लोके भूयोऽस्ति सदृशो मया

হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, আপোনাক স্বাগতম—পুনৰো অতি সুস্বাগতম। এই জগতত মোৰ দৰে ধন্য আন কোনো নাই, কিয়নো আপোনাৰ আগমনৰ সমান ভাগ্য মোৰ বাহিৰে কাহাৰো নাই।

Verse 7

यौ ते पादौ रजोध्वस्तौ केशैर्मे निर्मलीकृतौ । तद्ब्रूहि किंकरोम्यद्य गृहायातस्य ते मुने

আপোনাৰ সেই দুটা পদ, ধূলিধূসৰিত, মোৰ কেশেৰে (নমস্কাৰ কৰি) পবিত্ৰ কৰা হ’ল। এতিয়া কওক, হে মুনে, আপুনি মোৰ গৃহলৈ আহিলেহি—আজি মই আপোনাৰ কি সেৱা কৰোঁ?

Verse 8

अपि राज्यं प्रयच्छामि का वार्तान्येषु वस्तुषु

মই তেন্তে মোৰ ৰাজ্যো দান কৰিম—আন বস্তুৰ কথা ক’বই বা কিয়?

Verse 9

दुर्वासा उवाच । चातुर्मासीविधानं ते करिष्ये नृप मंदिरे । मृत्तिकाग्रहणं तावच्छुश्रूषा क्रियतां मम । स तथेति प्रतिज्ञाय मामूचे पार्थिवोत्तमः

দুৰ্বাসা ক’লে: হে ৰাজন, মই তোমাৰ ৰাজমন্দিৰত চাতুৰ্মাস্য-বিধান পালন কৰিম। পবিত্ৰ মৃৎতিকাগ্ৰহণ নোহোৱালৈকে মোৰ সেৱা কৰা হওক। তেতিয়া শ্ৰেষ্ঠ নৃপতিয়ে ‘তথাই হ’ব’ বুলি প্ৰতিজ্ঞা কৰি মোক ক’লে।

Verse 10

शुश्रूषा चास्य कर्तव्या सर्व दैव वरानने । चातुर्मासीव्रतं यावद्देवतार्चनपूर्वकम्

হে সুন্দৰ-মুখী, চাতুৰ্মাস্য-ব্ৰত যিমানদিন থাকে—দেৱতাৰ অৰ্চনা-পূৰ্বক—তিমানদিন তেওঁৰ সৰ্বতোভাবে সেৱা কৰাটো কৰ্তব্য।

Verse 11

बाढमित्येवमुक्त्वाथ मया सर्वमनुष्ठितम् । शुश्रूषार्हं च यत्कर्म दुहितेव पितुर्यथा

“তথাস্তু” বুলি কৈ মই সকলো পালন কৰিলোঁ। যিদৰে এগৰাকী কন্যাই পিতৃৰ সেৱা কৰে, মইও তেনেদৰে সেৱাৰ যোগ্য সকলো কৰ্ম কৰিলোঁ।

Verse 12

चातुर्मास्यां व्यतीतायां यदा संप्रस्थितो मुनिः । तदा प्रोवाच मां तुष्टः पुत्रि किं करवाणि ते

যেতিয়া চাৰিমহীয়া পবিত্ৰ ব্ৰতৰ কাল পাৰ হ’ল আৰু মুনি যাবলৈ ওলাল, তেতিয়া তেওঁ সন্তুষ্ট হৈ মোক ক’লে: “আই, মই তোমাৰ বাবে কি কৰিব পাৰোঁ?”

Verse 13

ततः स भगवान्प्रोक्तः प्रणिपत्य मया मुहुः । अपत्यं नास्ति मे ब्रह्मंस्तेन दह्याम्यहर्निशम्

তাৰ পাছত মই বাৰে বাৰে প্ৰণাম জনাই সেই ভগৱান স্বৰূপ মুনিক ক’লোঁ: “হে ব্ৰহ্মন, মোৰ কোনো সন্তান নাই; সেইবাবেই মই দিন-ৰাতি দগ্ধ হৈ আছোঁ।”

Verse 14

ईदृशे सति राज्ञोऽपि यौवने च महत्तरे । तत्त्वं वद मुनिश्रेष्ठ येन स्यान्मम संततिः

“যদিও ৰজা পূৰ্ণ যৌৱনত আছে, তথাপিও পৰিস্থিতি এনেকুৱা। হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, মোক সেই সত্য উপায় কওক যাৰ দ্বাৰা মই সন্তান লাভ কৰিব পাৰোঁ।”

Verse 15

व्रतेन नियमेनाथ दानेन च हुतेन च । ततः स सुचिरं ध्यात्वा मामुवाच स्मयन्निव

“ব্ৰত, নিয়ম, দান আৰু যজ্ঞত আহুতি দিয়াৰ দ্বাৰা...” তাৰ পাছত তেওঁ বহু সময় ধৰি চিন্তা কৰি, মিচিকিয়া হাঁহি মাৰি মোক ক’লে।

Verse 16

अन्यदेहांतरे पुत्रि त्वया गौरी प्रपूजिता । तप्ताभिर्वालुकाभिः सा मृत्युकाल उपस्थिते

তেওঁ ক’লে: “কন্যা, পূৰ্বজন্মত মৃত্যুৰ সময় ওচৰ চাপোঁতে তুমি তপ্ত বালুকাকণাৰে গৌৰীক সুশ্ৰদ্ধাৰে পূজা কৰিছিলা।”

Verse 17

तद्भक्त्या लब्धराज्यापि दाहेन परियुज्यसे । गौरी यत्तापसंयुक्ता बालुकाभिः कृता त्वया

“সেই ভক্তিৰ ফলত তুমি ৰাজ্য লাভ কৰিলেও, এতিয়াও দাহজনিত যন্ত্ৰণাত ভুগিছা; কিয়নো তুমি বালুকাৰে যি গৌৰী গঢ়িছিলা, সেয়া তাপ-সংযুক্ত আছিল।”

Verse 18

न देवो विद्यते काष्ठे पाषाणे मृत्तिकासु च । भावेषु विद्यते देवो मन्त्रसंयोगसंयुतः

“কাঠ, পাথৰ বা মাটিত স্বয়ং দেৱতা নিহিত নহয়। ভক্তিভাৱপূৰ্ণ অন্তৰ্ভাৱত, মন্ত্রৰ যথাযথ সংযোগে, দেৱতা প্ৰকাশ পায়।”

Verse 19

भावभक्तिसमा युक्ता मंत्रसंयोजनेन च । देवी मन्त्रसमायाता त्वया वालुकयाऽर्चिता

“ভাৱভক্তিৰ সৈতে আৰু মন্ত্রৰ যথাযথ প্ৰয়োগে যুক্ত হৈ, মন্ত্রদ্বাৰা উপস্থিত হোৱা দেৱীক তুমি বালুকাৰে অৰ্চনা কৰি পূজা কৰিছিলা।”

Verse 21

वृषस्थे भास्करे पश्चात्तस्या उपरि स्रावि यत् । जलयन्त्रं दिवारात्रं धारयस्व प्रयत्नतः

“তাৰ পাছত, সূৰ্য্য যেতিয়া বৃষ ৰাশিত প্ৰৱেশ কৰে, তেতিয়া তাইৰ ওপৰত জল-যন্ত্ৰ স্থাপন কৰি দিন-ৰাতি যত্নসহকাৰে টোপ-টোপকৈ পানী ঝৰাই ৰাখিবা।”

Verse 22

ततो यथायथा तस्याः शीतभावो भविष्यति । तथातथा च ते दाहः शांतिं यास्यत्यहर्निशम्

তাৰ পাছত যিদৰে যিদৰে তাইৰ শীতলতা বৃদ্ধি পাব, তেনেদৰে তেনেদৰে তোমাৰ দাহ-বেদনাো সেই অনুপাতে দিন-ৰাত শান্তিলৈ যাব।

Verse 23

दाहांते भविता गर्भस्ततः पुत्रमवाप्स्यसि । राज्यभारक्षमं शूरं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

দাহৰ অন্তত তুমি গৰ্ভধাৰণ কৰিবা; তাৰ পাছত তুমি এক পুত্ৰ লাভ কৰিবা—বীৰ, ৰাজ্যভাৰ বহন কৰিবলৈ সক্ষম, আৰু ত্ৰিলোকত বিশ্ৰুত।

Verse 24

अन्यापि कामिनी यात्र एवं तां पूजयिष्यति । ज्येष्ठे मासे तथा सापि यथा त्वं प्रभविष्यति

আন কোনো নাৰীও যদি এই যাত্ৰা গ্ৰহণ কৰি এইদৰে তাইক পূজা কৰে, তেন্তে সিও জ্যৈষ্ঠ মাহত তোমাৰ দৰে ফলপ্ৰসূ হৈ সফলতা লাভ কৰিব।

Verse 25

लक्ष्मीरुवाच । ततो मया पुनः प्रोक्तो भगवान्स मुनीश्वरः । मानुषत्वे न मे रागो विरक्तिर्महती स्थिता

লক্ষ্মীয়ে ক’লে: তাৰ পাছত মই পুনৰ সেই মুনীশ্বৰ ভগৱানক ক’লোঁ—‘মানৱত্বত মোৰ আসক্তি নাই; মোৰ ভিতৰত মহা বৈৰাগ্য স্থিত।’

Verse 26

नदीवेगोपमं दृष्ट्वा जीवितंसर्वदेहिनाम् । तन्मे वद महाभाग यत्किंचिद् व्रतमुत्तमम्

সকলো দেহধাৰীৰ জীৱন নদীৰ বেগৰ দৰে বুলি দেখি, হে মহাভাগ, মোক কোৱা—যি কোনো উত্তমতম ব্ৰত আছে।

Verse 27

मानुषत्वं न येन स्यात्सम्यक्चीर्णेन सद्द्विज । ततः स सुचिरं ध्यात्वा मामाह परमेश्वर

‘হে সদ্দ্বিজ, এনে এটা ব্ৰত/অনুষ্ঠান কওক, যি বিধিপূৰ্বক সম্পন্ন কৰিলে পুনৰ কেৱল মানৱ অৱস্থালৈ ঘূৰি নাযায়।’ তেতিয়া সেই মহাত্মা মুনি বহুক্ষণ ধ্যান কৰি মোক ক’লে।

Verse 28

अस्ति पुत्रि व्रतं पुण्यं गौरी तुष्टिकरं परम् । येन चीर्णेन वै सम्यग्योषिद्देवत्वमाप्नुयात्

‘কন্যা, এটা এক পুণ্যময় ব্ৰত আছে, যি গৌৰী দেৱীক পৰম সন্তুষ্ট কৰে; ইয়াক বিধিপূৰ্বক পালন কৰিলে নাৰী দেৱত্ব লাভ কৰিব পাৰে।’

Verse 29

गोमयाख्या महादेवी कृता वै गोमयेन सा । ततो गोलोकमापन्नाः सर्वास्ता वरवर्णिनि

সেই মহাদেৱী ‘গোময়া’ নামে খ্যাত, গোময় (গোবৰ)ৰে গঠিত হৈছিল; তাৰ পিছত, হে সুন্দৰবৰ্ণিনী, সেই সকলো নাৰী গোৱলোক লাভ কৰিলে।

Verse 30

तां त्वं कुरुष्व कल्याणि येन देवत्वमाप्स्यसि । ततो मया पुनः प्रोक्तः स मुनिः सुरसत्तम

‘হে কল্যাণী, তুমি সেই ব্ৰত পালন কৰা, যাৰ দ্বাৰা তুমি দেৱত্ব লাভ কৰিবা।’ তাৰ পিছত, হে সুৰশ্ৰেষ্ঠ, মই পুনৰ সেই মুনিক সম্বোধন কৰিলোঁ।

Verse 31

कस्मिन्काले प्रकर्तव्या विधिना केन सन्मुने । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि येन तां प्रकरोम्यहम्

‘হে সন্মুনি, কোন সময়ত ইয়াক কৰিব লাগে আৰু কোন বিধিৰে? সকলো কথা বিস্তাৰে কওক, যাতে মই সেই ব্ৰত পালন কৰিব পাৰোঁ।’

Verse 32

दुर्वासा उवाच । नभस्ये चासिते पक्षे तृतीयादिवसे स्थिते । प्रातरुत्थाय पश्चाच्च भक्षयेद्दंतधावनम्

দুৰ্বাসাই ক’লে: নভস্য মাহত কৃষ্ণপক্ষত, তৃতীয়া তিথি উপস্থিত হ’লে—পুৱাতে উঠি তাৰ পাছত কেৱল দন্তধাৱনৰ দাতন/লেপকেই আহাৰ ৰূপে গ্ৰহণ কৰিব।

Verse 33

ततश्च नियमं कृत्वा उपवाससमुद्भवम् । गौरीनामसमुच्चार्य श्रद्धापूतेन चेतसा

তাৰ পাছত উপবাসজনিত নিয়ম-ব্ৰত গ্ৰহণ কৰি, শ্ৰদ্ধাৰে পবিত্ৰ হোৱা চিত্তে গৌৰীৰ নাম উচ্চাৰণ কৰি, শৃঙ্খলিত আচৰণত আগবাঢ়িব।

Verse 34

ततो निशागमे प्राप्ते कृत्वा गौरीचतुष्टयम् । मृन्मयं यादृशं चैव तदिहैकमनाः शृणु

তাৰ পাছত নিশা আহিলে, গৌৰীৰ চতুষ্টয় গঢ়ি; মাটিৰ সেই ৰূপসমূহ কেনেকুৱা হ’ব লাগে, সেয়া ইয়াত একাগ্ৰ মনে শুনা।

Verse 35

एका गौरी प्रकर्तव्या पंचपिंडा यथोदिता । प्रहरेप्रहरे प्राप्ते तासु पूजां समाचरेत् । यैर्मंत्रैस्तान्निबोध त्वमेकैकस्याः पृथक्पृथक्

এগৰাকী গৌৰী পঞ্চ মাটিৰ পিণ্ডেৰে, বিধি অনুসাৰে, গঢ়িব লাগে। প্ৰতি প্ৰহৰ আহিলে তাত পুজা আচৰণ কৰিব। এতিয়া একেকজনীৰ বাবে পৃথক পৃথক যি মন্ত্রে সন্মান কৰিব লাগে, সেয়া বুজি লোৱা।

Verse 36

हिमाचलगृहे जाता देवि त्वं शंकरप्रिये । मेनागर्भसमुद्भूता पूजां गृह्ण नमोस्तु ते

হে দেবী, হিমাচলগৃহে জন্মা, শংকৰপ্ৰিয়া; মেনাৰ গৰ্ভসম্ভূতা—এই পুজা গ্ৰহণ কৰা। তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 37

धूपं दद्यात्ततश्चैव कर्पूरं श्रद्धया सह । रक्तसूत्रेण दीपं च घृतेन परिकल्पयेत्

তাৰ পাছত শ্ৰদ্ধাসহ ধূপ আৰু কৰ্পূৰ অৰ্পণ কৰিব; ৰক্তসূতাৰে ঘিউৰে দীপ প্ৰস্তুত কৰিব।

Verse 38

जातिपुष्पैः समभ्यर्च्य नैवेद्ये मोदकान्न्यसेत् । रक्तवस्त्रेण संछाद्य अर्घ्यं दत्त्वा ततः परम्

জাতি (চামেলি) ফুলেৰে বিধিপূৰ্বক অৰ্চনা কৰি নৈবেদ্যত মোদক স্থাপন কৰিব; তাৰ পাছত ৰক্তবস্ত্ৰে ঢাকি, তদনন্তৰ অৰ্ঘ্য দান কৰিব।

Verse 39

यस्य वृक्षस्य पुष्पं च तस्य स्याद्दन्तधावनम् । मातुलिंगेन तस्यास्तु मन्त्रेणानेन भक्तितः

যি বৃক্ষৰ ফুল অৰ্পণ কৰা হয়, সেই বৃক্ষৰ দন্তধাৱনৰ ডাল ল’ব। আৰু সেই দেৱীৰ বাবে মাতুলিঙ্গ (বিজৌৰা) সহ, এই মন্ত্ৰেৰে ভক্তিভাৱে আচৰণ কৰিব।

Verse 40

अर्घ्यं दद्यात्प्रयत्नेन गन्धपुष्पाक्षतान्वितम् । शंकरस्य प्रिये देवि हिमाचलसुते शुभे । अर्घ्यमेनं मया दत्तं प्रतिगृह्ण नमोऽस्तु ते

গন্ধ, ফুল আৰু অখণ্ড অক্ষতসহ যত্নেৰে অৰ্ঘ্য দান কৰিব। হে শুভে দেৱি, শংকৰৰ প্ৰিয়ে, হিমাচলসুতে—এই অৰ্ঘ্য মই দিছোঁ; গ্ৰহণ কৰা। তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 41

तदेव प्राशनं कुर्यात्ततः कायविशुद्धये । प्रहरांते च संपूज्य अर्धनारीश्वरं ततः

তাৰ পাছত দেহবিশুদ্ধিৰ বাবে সেই প্ৰসাদ গ্ৰহণ কৰিব। আৰু প্ৰহৰৰ অন্তত সংপূজ্য কৰি, তদনন্তৰ অৰ্ধনাৰীশ্বৰকো পূজা কৰিব।

Verse 42

सुरभ्या पूजयेद्भक्त्या मन्त्रेणानेन पार्वति । वाममर्धं शरीरस्य या हरस्य व्यवस्थिता । सा मे पूजां प्रगृह्णातु तस्यै देव्यै नमोऽस्तु ते

হে পাৰ্বতী, এই মন্ত্ৰেৰে ভক্তিভাৱে সুগন্ধি দ্ৰব্য অৰ্ঘ্য কৰি পূজা কৰিব: ‘যি হৰৰ দেহৰ বাম অৰ্ধত অৱস্থিতা—সেই দেৱী মোৰ পূজা গ্ৰহণ কৰক। সেই দেৱীক নমস্কাৰ।’

Verse 43

अगरुं च ततो भक्त्या धूपं दद्यात्तथा शुभे । नैवेद्ये गुणकांश्चैव नालिकेरेण चार्घकम्

তাৰ পাছত, হে শুভে, ভক্তিভাৱে আগৰু ধূপ অৰ্পণ কৰিব; নৈবেদ্যৰূপে গুণকা মিঠাই দিব আৰু নাৰিকলৰে অৰ্ঘ্য (সন্মান-জল) সাজিব।

Verse 44

मन्त्रेणानेन दातव्यं तदेव प्राशनं स्मृतम् । अर्धनारीश्वरौ यौ च संस्थितौ परमेश्वरौ

এই একে মন্ত্ৰেৰে সেই অৰ্পণ কৰিব লাগে; আৰু শাস্ত্ৰ মতে সেই প্ৰসাদ গ্ৰহণ কৰাও স্মৃত। যি পৰমেশ্বৰ অর্ধনাৰীশ্বৰ ৰূপে অৱস্থিত, সেই পৰম দেৱদ্বয়ক আহ্বান কৰা হয়।

Verse 45

अर्घ्यो मे गृह्यतां देवौ स्यातं सर्वसुखप्रदौ । तृतीये प्रहरे प्राप्ते शतपत्र्या प्रपूजयेत्

‘হে দিৱ্য যুগল, মোৰ অৰ্ঘ্য গ্ৰহণ কৰক; আপোনালোক সৰ্বসুখ প্ৰদান কৰক।’ দিনৰ তৃতীয় প্ৰহৰ আহিলে শতপত্ৰী ফুলেৰে পূজা কৰিব।

Verse 46

उमामहेश्वरौ देवौ मंत्रेणानेन पूजयेत्

এই মন্ত্ৰেৰে উমা আৰু মহেশ্বৰ—সেই দিৱ্য দম্পতীক—পূজা কৰিব লাগে।

Verse 47

उमामहेश्वरौ देवौ यौ तौ सृष्टिलयान्वितौ । तौ गृह्णीतामिमां पूजां मया दत्तां प्रभक्तितः

উমা আৰু মহেশ্বৰ—সৃষ্টি আৰু প্ৰলয়ৰ অধিপতি সেই দিৱ্য যুগল—মোৰ গভীৰ ভক্তিৰে দিয়া এই পূজা কৃপা কৰি গ্ৰহণ কৰক।

Verse 48

गुग्गुलोत्थं ततो धूपं नैवेद्यं घारिकात्मकम् । जातीफलेन चार्घ्यं च तदेव प्राशनं स्मृतम्

তাৰ পাছত গুগ্গুলুৰ পৰা তৈয়াৰ ধূপ অৰ্পণ কৰিব; নৈৱেদ্য ঘাৰিকা-পকোৱান হ’ব; আৰু অৰ্ঘ্য জায়ফলৰে হ’ব। সেই একে অৰ্পণকেই প্ৰসাদ ৰূপে গ্ৰহণ কৰিব বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 49

ततश्चार्घ्यः प्रदातव्यो मंत्रेणानेन भक्तितः । ग्रंथिचूर्णेन धूपं च अर्घ्यं मदनजं फलम्

তাৰ পাছত এই মন্ত্ৰেৰে ভক্তিভাৱে অৰ্ঘ্য দিয়া উচিত। ধূপ গ্ৰন্থি-চূৰ্ণেৰে হ’ব, আৰু অৰ্ঘ্যত মদন-জন্মা ফল অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব।

Verse 50

तदेव प्राशनं कार्यं ततः कायविशुद्धये

সেই একে পবিত্ৰ অৰ্পণ প্ৰসাদ ৰূপে গ্ৰহণ কৰিব; তাতে দেহ শুদ্ধ হয়।

Verse 52

चतुर्थे प्रहरे प्राप्ते तां गौरीं पंचपिंडिकाम् । भृंगराजेन संपूज्य मंत्रेणानेन भक्तितः

চতুৰ্থ প্ৰহৰ আহিলে, সেই গৌৰীক পঞ্চপিণ্ডিকা-ৰূপে ভৃঙ্গরাজেৰে সন্মান কৰি, এই মন্ত্ৰেৰে ভক্তিভাৱে পূজা কৰিব লাগে।

Verse 53

पृथिव्यादीनि भूतानि यानि प्रोक्तानि पंच च । पंचरूपाणि देवेशि पूजां गृह्ण नमोऽस्तु ते

পৃথিৱী আদি যি পাঁচ ভূত কোৱা হৈছে, হে দেৱেশ্বৰী, সেইবোৰেই তোমাৰ পাঁচ ৰূপ। এই পূজা গ্ৰহণ কৰা; তোমালৈ নমস্কাৰ।

Verse 54

नैवेद्ये घृतपूपांश्च दद्याद्देव्याः प्रभक्तितः । ग्रंथिचूर्णेन धूपं च ह्यर्घ्यं मदनजं फलम् । तदेव प्राशनं कार्यमर्घ्यमंत्रमिदं स्मृतम्

গভীৰ ভক্তিৰে দেৱীক নৈবেদ্য ৰূপে ঘিউৰ পুৱা (পিঠা) অৰ্পণ কৰিব। গাঁঠি-চূৰ্ণ (সুগন্ধি ৰজন)ৰে ধূপ, আৰু অৰ্ঘ্যৰ সৈতে মদনজ ফল নিবেদন কৰিব। তাৰ পাছত সেই প্ৰসাদ শ্ৰদ্ধাৰে গ্ৰহণ কৰিব—ইয়াক অৰ্ঘ্য-মন্ত্ৰৰ বিধি বুলি স্মৰণ কৰা হয়।

Verse 55

पंचभूतमयी देवी पंचधा या व्यवस्थिता । अर्घ्यमेनं मया दत्तं सा गृह्णातु सुरे श्वरी

পঞ্চভূতময়ী, পঞ্চধা স্থিত দেৱী—মই দিয়া এই অৰ্ঘ্য, হে সুৰেশ্বৰী, তুমি গ্ৰহণ কৰা।

Verse 56

एवं सर्वा निशा सा च गीतवाद्यादिनिःस्वनैः । तासां चैवाग्रतो नेया नैव निद्रां समाचरेत्

এইদৰে গীত-বাদ্যৰ ধ্বনিৰ মাজত সমগ্ৰ নিশা পাৰ কৰিব। তেওঁলোকৰ সন্মুখতে থাকিব আৰু কেতিয়াও নিদ্ৰা নকৰিব।

Verse 57

ततः प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले । स्नात्वा संपूजयेद्विप्रं सह पत्न्या प्रभक्तितः

তাৰ পাছত নিৰ্মল প্ৰভাতত, সূৰ্য্যমণ্ডল উদিত হ’লে, স্নান কৰি গভীৰ ভক্তিৰে ব্ৰাহ্মণক তেওঁৰ পত্নীৰ সৈতে সন্মান কৰি পূজা কৰিব।

Verse 58

वस्त्रैराभरणैश्चैव स्वशक्त्या नृपनंदिनि । गौर्यै भक्ष्यं च दातव्यं मिष्टान्नेन शुचिस्मिते

হে ৰাজকন্যা, নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ দান কৰিব লাগে; আৰু হে পবিত্ৰ-হাস্যময়ী, গৌৰীক মিঠা অন্নসহ ভক্ষ্য-ভেটো অৰ্পণ কৰিব লাগে।

Verse 59

ततः करेणुमानीय वडवां वा सुमध्यमे । गौरीचतुष्टयं तच्च समारोप्य तथोपरि

তাৰ পাছত, হে সুমধ্যমে, এটা মাদী হাতী—নচেৎ এটা ঘোঁৰা-মাদী—আনি, তাৰ ওপৰত গৌৰীৰ চাৰিটা মূৰ্তিৰ সেই সমষ্টিক যথাযথভাৱে সাজি স্থাপন কৰিব লাগে।

Verse 60

गीतवादित्रशब्देन वेदध्वनियुतेन च । नद्यां वाऽथ तडागे वा वाप्यां वाथ परिक्षिपेत्

গীত আৰু বাদ্যযন্ত্ৰৰ শব্দেৰে, আৰু বেদধ্বনিৰ গম্ভীৰ অনুৰণনেৰে যুক্ত হৈ, তাক নদীত—নচেৎ পুখুৰীত—বা জলাধাৰ/বাপীত—নিমজ্জিত কৰিব লাগে।

Verse 61

मंत्रेणानेन सद्भक्त्या तवेदं वच्मि सुन्दरि

হে সুন্দৰি, এই মন্ত্ৰেৰে আৰু সত্য ভক্তিৰে, মই তোমাক এই বাক্য ক’লোঁ।

Verse 62

आहूतासि मया देवि पूजितासि मया शुभे । मम सौभाग्यदानाय यथेष्टं गम्यतामिति

হে দেবী, মই তোমাক আহ্বান কৰিলোঁ; হে শুভে, মই তোমাৰ পূজা কৰিলোঁ। মোৰ সৌভাগ্য দান কৰিবলৈ—এতিয়া তোমাৰ ইচ্ছামতে গমন কৰা।

Verse 63

लक्ष्मीरुवाच । एवं मया कृता देव सा तृतीया यथोदिता । नभस्ये मासि संप्राप्ते भक्त्या परमया विभो

লক্ষ্মীয়ে ক’লে: হে প্ৰভু, বিধিমতে যিদৰে কোৱা হৈছিল, তেনেদৰেই মই সেই তৃতীয়া-ব্ৰত পালন কৰিলোঁ। নভস্য মাহ আহোঁতেই, হে মহাবলী, পৰম ভক্তিৰে মই ই সম্পন্ন কৰিলোঁ।

Verse 64

द्वितीये च तथा प्राप्ते तृतीये च विशेषतः । यावत्पश्यामि प्रत्यूषे तावद्गौरीचतुष्टयम् । जातं रत्नमयं तच्च मया यत्परिपूजितम्

দ্বিতীয় দিন আহিল, আৰু বিশেষকৈ তৃতীয় দিন উপস্থিত হ’লে, প্ৰভাতবেলাত মই গৌৰীৰ চাৰিটা প্ৰকাশ দেখিলোঁ। সেই ৰূপ ৰত্নময় দীপ্তিত উজ্জ্বল হ’ল, আৰু মই পূৰ্ণ শ্ৰদ্ধাৰে বিধিমতে পূজা কৰিলোঁ।

Verse 65

प्रस्थितां मां नदीतीरमुद्दिश्य च विसर्जनम् । करिष्यामीति सा प्राह व्यक्तीभूता सुरेश्वरी

বিসৰ্জনৰ উদ্দেশ্যে মই নদীৰ তীৰলৈ যাত্ৰা কৰোঁতেই, স্পষ্ট ৰূপে প্ৰকাশিত সুৰেশ্বৰী দেৱীয়ে ক’লে: “সেই ঠাইতেই মই তোমাক বিসৰ্জনৰ বিধি কৰাব।”

Verse 66

मा पुत्रि जलमध्येऽत्र मम मूर्तिचतुष्टयम् । परिभावय मद्वाक्यं श्रुत्वा चैव विधीयताम्

“হে কন্যা, ইয়াত সোঁতৰ মাজত মোৰ চাৰিটা পবিত্ৰ মূৰ্তি জলত নিমজ্জিত নকৰিবা। মোৰ বাক্য মনত ভাবি চোৱা; শুনি তেনেদৰেই কৰ্ম কৰা।”

Verse 67

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे स्थापय त्वं च मा क्षिप । अक्षयं जायते येन सर्वस्त्रीणां हिताय च

“হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰত তুমি এইবোৰ স্থাপন কৰা; পেলাই নিদিবা। ইয়াৰ দ্বাৰা অক্ষয় পুণ্য জন্মে, যি সকলো নাৰীৰ হিতৰ বাবে কল্যাণকাৰী।”

Verse 68

त्वं प्रार्थय वरं सर्वं ददाम्यहमिहार्चिता । अभ्यर्चिता गिरिसुता मया प्रोक्ता सुरेश्वरी

তুমি যি বৰ বিচাৰা, সেয়া প্ৰাৰ্থনা কৰা; ইয়াত মোৰ পূজাৰে সন্তুষ্ট হৈ মই সকলো দান কৰোঁ। এইদৰে দেৱলোকৰ অধীশ্বৰী গিৰিসুতা—মোৰ দ্বাৰা সুপূজিতা—কথা ক’লে।

Verse 69

यदि यच्छसि मे देवि वरं तुष्टा सुरेश्वरि । तदहं मानुषे गर्भे मा भूयासं कथंचन

যদি, হে দেবী, হে সুৰেশ্বৰী, তুমি সন্তুষ্ট হৈ মোক বৰ দিয়া, তেন্তে মই যেন কোনোপধ্যেই পুনৰ মানৱ গৰ্ভত নপৰোঁ।

Verse 70

भर्त्ता भवतु मे विष्णुः शाश्वताभीष्टदः सदा । नान्यत्किंचिदभीष्टं मे राज्यं त्रिदिवशोभनम्

বিষ্ণুৱেই মোৰ স্বামী হওক—চিৰন্তন, আৰু সদায় সত্য অভীষ্ট দানকাৰী। মোৰ আন একো কামনা নাই; ত্ৰিদিৱ-শোভিত ৰাজ্যও নহয়।

Verse 71

अन्यापि कुरुते या च व्रतमेतत्समाहिता । सर्वैर्त्रतैर्यथातुष्टिस्तथा देवि प्रजायते

আন কোনো নাৰীও, যি একাগ্ৰচিত্তে এই ব্ৰত পালন কৰে, হে দেবী, তাই সকলো ব্ৰতৰ ফলত যি তুষ্টি হয়, তেনে তুষ্টি আৰু আশীৰ্বাদ লাভ কৰে।

Verse 72

तथा तस्याः प्रकर्तव्यमकेनानेन पार्वति । तथेति गौरी मामुक्त्वा ततश्चादर्शनं गता

সেইদৰে, হে পাৰ্বতী, এই উপায়ে তাইৰ বাবে কৰণীয়। “তথাস্তु—তেনে হওক” বুলি গৌৰীয়ে মোক ক’লে, আৰু তাৰ পাছত দৃষ্টিৰ পৰা অন্তৰ্হিত হ’ল।

Verse 73

सा देवी च मया तत्र तच्च गौरीचतुष्टयम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे शुभे संस्थापितं विभो

হে বিভো! মই সেই শুভ হাটকেশ্বৰ-ক্ষেত্ৰত সেই দেৱীক আৰু গৌৰীৰ চতুৰ্বিধ ৰূপকো প্ৰতিষ্ঠা কৰিলোঁ।

Verse 74

तत्प्रभावान्मया लब्धो भर्त्ता त्वं परमेश्वर । शाश्वतश्चाक्षयश्चैव मुखप्रेक्षश्च सर्वदा

সেই (পুণ্য)ৰ প্ৰভাৱত, হে পৰমেশ্বৰ, মই তোমাক মোৰ স্বামী-ভৰ্ত্তা ৰূপে লাভ কৰিলোঁ—চিৰন্তন, অক্ষয়—আৰু সদায় তোমাৰ মুখদৰ্শন হওক।

Verse 75

एतत्त सर्वमाख्यातं यत्पृष्टास्मि सुरेश्वर । सत्येनानेन देवेश तव पादौ स्पृशाम्यहम्

হে সুৰেশ্বৰ! যিদৰে সোধা হৈছিল, মই এই সকলো ক’লোঁ। এই সত্যৰ বলত, হে দেৱেশ, মই ভক্তিভাৱে তোমাৰ চৰণ স্পৰ্শ কৰোঁ।

Verse 76

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः शंखचक्रगदाधरः । विहस्याथ महालक्ष्मीं तामुवाच प्रहर्षितः । मुहुर्मुहुः समालिंग्य वक्षसश्चोपरि स्थिताम्

সূতে ক’লে: তাইৰ বাক্য শুনি শঙ্খ-চক্ৰ-গদাধাৰী প্ৰভুৱে হাঁহিলে; তাৰ পাছত আনন্দিত হৈ মহালক্ষ্মীক ক’লে—যি তেওঁৰ বক্ষস্থলত আশ্ৰয় লৈ আছিল—আৰু বাৰে বাৰে আলিঙ্গন কৰিলে।

Verse 77

साधुमाधु महाभागे सत्यमेतत्त्वयोदितम् । जानतापि मया पृष्टा भवतीं वरवर्णिनि

“সাধু, সাধু, হে মহাভাগ্যে! তুমি যি কৈছা সেয়া সত্য। হে সুন্দৰবৰ্ণিনী, জানিও মই তোমাক সুধিছিলোঁ।”

Verse 78

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः । चतुर्भुजा यथा गौरी संजाता पंचपिंडिका

সূতে ক’লে: হে দ্বিজোত্তমসকল, তোমালোকে যি সুধিছিলা, সেই সকলো কথা মই ক’লোঁ। এইদৰে গৌৰী চতুৰ্ভুজা হৈ পঞ্চপিণ্ডিকা ৰূপে প্ৰকাশ পালে।

Verse 79

यश्चैतत्पठते भक्त्या प्रातरुत्थाय मानवः । न स लक्ष्म्या विमुच्येत न च दौर्भाग्यमाप्नुयात्

যি মানুহে পুৱাতে উঠি ভক্তিৰে এই পাঠ কৰে, সি লক্ষ্মীৰ পৰা বিচ্ছিন্ন নহয়, আৰু দুৰ্ভাগ্যও তাৰ ওপৰত নপৰে।

Verse 80

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पठनीयमिदं शुभम् । आख्यानं गौरिकं विप्रा यन्मया परिकीर्तितम्

সেয়েহে, হে বিপ্ৰসকল (ব্ৰাহ্মণসকল), সকলো প্ৰচেষ্টাৰে এই শুভ ‘গৌৰী’ আখ্যানে পাঠ কৰা উচিত—যি মই বৰ্ণনা কৰিছোঁ।

Verse 91

उमामहेश्वरौ देवौ सर्वकामसुखप्रदौ । गृह्णीतामर्घ्यमेतं मे दयां कृत्वा महत्तमाम्

হে দেৱী উমা আৰু মহেশ্বৰ দেৱ, যিসকলে সকলো কামনা পূৰ্ণ কৰা সুখ দান কৰে, মহাদয়া কৰি মোৰ এই অৰ্ঘ্য গ্ৰহণ কৰক।

Verse 178

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पंचपिंडिकागौर्युत्पत्तिमाहात्म्य वर्णनंनामाष्टसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাৰ ষষ্ঠ নাগৰখণ্ডত, হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত “পঞ্চপিণ্ডিকা গৌৰীৰ উৎপত্তিমাহাত্ম্য বৰ্ণনা” নামৰ একশ আটসত্তৰতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।