Adhyaya 157

Verse 1

सूत उवाच । एवं संबोधितस्तैस्तु लोकैः पुष्पस्तदा द्विजाः । तानब्रवीत्ततः कुद्धो न करिष्यामि भोजनम्

সূতে ক’লে— এইদৰে লোকসকলে সম্বোধন কৰাত, তেতিয়া পুষ্প ব্ৰাহ্মণে ক্ৰোধেৰে তেওঁলোকক ক’লে— ‘মই ভোজন নকৰিম।’

Verse 2

यावन्न चास्य पापस्य करिष्यामि प्रतिक्रियाम् । तद्वदध्वं महाभागा देवो वा देवताऽथवा

‘যেতিয়ালৈকে মই এই পাপৰ যথোচিত প্ৰতিকাৰ (প্ৰায়শ্চিত্ত) নকৰোঁ, হে মহাভাগসকল, মোক কোৱা—কোনো দেৱ নে কোনো দেৱতা, কাক আশ্ৰয় কৰিব লাগিব?’

Verse 3

तथान्ये सिद्धमन्त्रा वा सद्यः प्रत्ययकारकाः । आराधिता यथा सद्यो मानुषाणां वरप्रदाः

নচেৎ আন সিদ্ধ মন্ত্ৰ কওক, যিসকলে তৎক্ষণাৎ প্ৰত্যয় জন্মায়—যথাবিধি আৰাধনা কৰিলে সিহঁতে মানুহক শীঘ্ৰে বৰ দান কৰে।

Verse 4

जना ऊचुः । एको देवः स्थितश्चात्र सद्यःप्रत्ययकारकः । तथैका देवता चात्र श्रूयते जगती तले

লোকসকলে ক’লে: ইয়াত এজন দেৱ স্থাপিত আছে, যি তৎক্ষণাৎ প্ৰত্যয় দান কৰে। আৰু পৃথিৱীৰ তলত ইয়াত এক বিশেষ দেৱীৰ কথাও শুনা যায়।

Verse 5

पुष्प उवाच । कोऽसौ देवः कियद्दूरे कस्मिन्स्थाने व्यवस्थितः । तथा च देवता ब्रूत दयां कृत्वा ममोपरि

পুষ্প ক’লে: “সেই দেৱ কোনজন? কিমান দূৰত, কোন স্থানত প্ৰতিষ্ঠিত? আৰু সেই দেৱীৰ কথাও কৃপা কৰি মোক কওক।”

Verse 6

जना ऊचुः । चमत्कारपुरे सूर्यो याज्ञवल्क्यप्रतिष्ठितः । अस्ति विप्र श्रुतोऽस्माभिः सद्यः प्रत्ययकारकः

লোকসকলে ক’লে: “চমৎকাৰপুৰত যাজ্ঞবল্ক্যই প্ৰতিষ্ঠা কৰা সূৰ্যদেৱ আছেন। হে বিপ্ৰ, আমি শুনিছোঁ যে তেওঁ সঁচাকৈয়ে তাত আছে, তৎক্ষণাৎ প্ৰত্যয় দানকাৰী।”

Verse 7

सूर्यवारेण सप्तम्यां फलहस्तः प्रदक्षिणाम् । यः करोति नरस्तस्य ह्यष्टोत्तरशतं द्विज

ৰবিবাৰে, সপ্তমী তিথিত, যি নৰে হাতে ফল লৈ প্ৰদক্ষিণা কৰে—হে দ্বিজ—তেওঁ একশ আঠবাৰ প্ৰদক্ষিণা কৰিব।

Verse 8

तस्य सिद्धिप्रदः सम्यङ्मनसा वांछितं ददेत् । तथान्या शारदा नाम देवी काश्मीरसंस्थिता

সেই (সূৰ্য) সম্যক মনোভাৱে কামনা কৰা বস্তু দান কৰি সিদ্ধি প্ৰদান কৰে। তেনেদৰে শাৰদা নামে আন এগৰাকী দেৱীও আছে, যি কাশ্মীৰত প্ৰতিষ্ঠিতা।

Verse 9

उपवासकृतेरेव सापि सिद्धिप्रदायिनी । तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां जनानां स द्विजोत्तमाः

উপবাস-ব্ৰত পালন কৰিলেই সেয়াও সিদ্ধি প্ৰদান কৰে। লোকসকলৰ এই বাক্য শুনি সেই শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণ (পুষ্প) …

Verse 10

समुद्दिश्य चमत्कारं तस्मात्स्थानात्ततः परम् । चमत्कारपुरं प्राप्य सप्तम्यां सूर्यवासरे

তাৰ পিছত ‘চমৎকাৰ’ৰ আশ্চৰ্য মহিমাক লক্ষ্য কৰি, সেই স্থানৰ পৰা আগবাঢ়ি গ’ল। সপ্‌তমী তিথিত, ৰবিবাৰে, সি চমৎকাৰপুৰত উপস্থিত হ’ল।

Verse 11

तत्रागत्य ततः स्नात्वा शुचिर्भूत्वा समाहितः । गतः संति ष्ठते यत्र याज्ञवल्क्यकृतो रविः

তাত গৈ স্নান কৰি, শুচি হৈ মন একাগ্ৰ কৰি, সি সেই স্থানলৈ গ’ল য’ত যাজ্ঞবল্ক্যৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত ৰবি (সূৰ্য) অৱস্থিত।

Verse 12

ततः प्रदक्षिणाः कृत्वा अष्टोत्तरशतं मिताः । नालिकेराणि चादाय श्रद्धया परयाः युतः

তাৰ পিছত সি মাপি-মাপি একশ আঠটা প্ৰদক্ষিণা কৰিলে। আৰু নাৰিকল ভোগ লৈ, পৰম শ্ৰদ্ধাৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ল।

Verse 13

ततः क्षुत्क्षामकंठः स परिश्रांतस्तदग्रतः । उपविष्टो जपं कुर्वन्सूर्येष्टैः स्तवनैस्तदा

তাৰ পাছত ক্ষুধাত শুকাই যোৱা কণ্ঠ আৰু ক্লান্ত দেহেৰে তেওঁ সেই দেৱতাৰ সন্মুখত বহিল। তেতিয়া তেওঁ জপ কৰিলে আৰু সূৰ্যদেৱক প্ৰিয় স্তৱনেৰে ভক্তিভাৱে স্তৱন কৰিলে।

Verse 14

मंडलब्राह्मणाद्यैश्च तारं स्वरमुपाश्रितः । सप्तयुंजर वाद्यैश्च अग्निरेवेति भक्तितः

মণ্ডল-ব্ৰাহ্মণ আদি সকলৰ সহায়ত তেওঁ উচ্চ, গম্ভীৰ ধ্বনি আশ্ৰয় কৰি জপধ্বনি তুলিলে। আৰু সপ্তবিধ বাদ্যৰ সুৰেৰে ভক্তিভাৱে ঘোষণা কৰিলে—“অগ্নিয়েই নিশ্চয় পূজ্য।”

Verse 15

आदित्यव्रतसंज्ञाद्यैः सामभिर्दृढभक्तिभाक् । क्षुरिकामंत्रपूर्वैश्च तथैवाथर्वणोद्भवैः

দৃঢ় ভক্তিসম্পন্ন তেওঁ ‘আদিত্যব্ৰত’ আদি নামে পৰিচিত সামগানসমূহেৰে স্তৱন কৰিলে। তদুপৰি ‘ক্ষুৰিকা’ৰে আৰম্ভ হোৱা মন্ত্রসমূহেৰে আৰু অথৰ্ব পৰম্পৰাৰ পৰা উদ্ভূত মন্ত্রসমূহেৰেো তেনেদৰে স্তৱন কৰিলে।

Verse 16

यावदन्योर्कवारस्तु नैव तुष्टो दिवाकरः । पौर्णमासीदिने प्राप्ते वैराग्यं परमं गतः

যেতিয়ালৈকে অন্য (অনুপযুক্ত) দিন আছিল, দিবাকৰ সন্তুষ্ট নহ’ল। কিন্তু পূৰ্ণিমাৰ দিন উপস্থিত হোৱাত তেওঁ পৰম বৈৰাগ্য আৰু শুদ্ধ সংকল্প লাভ কৰিলে।

Verse 17

ततः पुष्पो विधायाथ स्नानं धौतांबरः शुचिः । भूनाम्ना साध्य भूमिं च स्थंडिलार्थं द्विजोत्तमाः

তাৰ পাছত তেওঁ পুষ্পাৰ্ঘ্য নিবেদন কৰি স্নান কৰিলে। ধোৱা বস্ত্ৰ পৰিধান কৰি শুচি হৈ, সেই উত্তম দ্বিজে ‘ভূ’ নামক মন্ত্রেৰে স্থণ্ডিল (যজ্ঞবেদী-স্থান)ৰ বাবে ভূমি প্ৰস্তুত কৰিলে।

Verse 18

स्थंडिलं हस्तमात्रं च स्थंडिले प्रत्यकल्पयत् । अग्निमीऌएतिमंत्रेण ततोऽग्निं स निधाय च

তেওঁ হাত-প্ৰমাণ পবিত্ৰ স্থণ্ডিল সাজি সেই স্থণ্ডিলত বিধিমতে কৰ্ম বিন্যাস কৰিলে; তাৰ পাছত “অগ্নিমীळে…” মন্ত্ৰ উচ্চাৰি পবিত্ৰ অগ্নি স্থাপন কৰিলে।

Verse 19

तृणैः परिस्तृणामीतिकृत्वोपस्तरणं ततः । आब्रह्मन्निति मन्त्रेण दत्त्वा ब्रह्मासनं ततः

তাৰ পাছত “পরিস্তৃণামি” বুলি উচ্চাৰি পবিত্ৰ তৃণৰে উপস্তৰণ বিছালে; তাৰপিছত “আ ব্রহ্মন্…” মন্ত্ৰেৰে ব্ৰহ্মৰ বাবে আসন অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 20

सुत्रामाणमिति प्रोच्य समिधःस्थापनं च यत् । प्रोक्षणीपात्रमासाद्य प्रोक्षणं कृतवांस्ततः

“সুত্ৰামাণম্…” বুলি উচ্চাৰি তেওঁ সমিধ স্থাপন কৰিলে; তাৰ পাছত প্ৰোক্ষণীপাত্ৰ লৈ শুদ্ধিৰ বাবে প্ৰোক্ষণ কৰ্ম সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 21

पात्राणामथ सर्वेषां स्रुवादीनां यथाक्रमम् । ततः प्रकल्पयामास हविःस्थाने निजां तनुम्

তাৰ পাছত স্ৰুৱ আদি কৰি সকলো পাত্ৰ যথাক্ৰমে সজালে; তাৰপিছত হৱিষ অৰ্পণস্থানে তেওঁ নিজকে বিধিমতে স্থাপন কৰিলে।

Verse 22

न्यायं तु देवतास्थाने स आचार्यविधानतः । ग्रहणं प्रोक्षणं चैव सूर्याय त्वेति चोत्तरम्

দেৱতাৰ স্থানে তেওঁ আচার্যৰ বিধান অনুসাৰে ন্যায়-বিধি সম্পন্ন কৰিলে—গ্ৰহণ, প্ৰোক্ষণ, আৰু শেষত উক্তি: “সূৰ্যায় ত্বে—ই তোমাৰ বাবে।”

Verse 23

अयं त इध्म आत्मेति जप्त्वाथ समिधं ततः । अग्निसोमेति मन्त्राभ्यां हुत्वा चाज्याहुती ततः

তেওঁ জপিলে—“এই ইধ্ম তোমাৰেই আত্মা”—বুলি, তাৰ পাছত সমিধা অৰ্পণ কৰিলে। তাৰপিছত “অগ্নী-সোম” এই দুই মন্ত্রে অগ্নিত ঘৃতাহুতি দিলে।

Verse 24

कृत्वा व्याहृतिहोमं तु भूर्भुवः स्वेति भो द्विजाः । ये ते शतेति मन्त्राद्यैर्हुत्वात्रैव च दारुणम्

হে দ্বিজসকল, “ভূঃ, ভুৱঃ, স্বঃ” এই ব্যাহৃতিৰে হোম সম্পন্ন কৰি, তাৰ পাছত “য়ে তে শত…” আদি মন্ত্রসমূহেৰে ইয়াতেই এক ভয়ংকৰ, দাৰুণ আহুতি অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 25

आह्वयामास वह्निं च प्रत्यक्षो भव देव मे । एवं मन्त्रेण कृत्वा तं संमुखं ज्वलनं ततः

তেওঁ অগ্নিক আহ্বান কৰিলে—“হে মোৰ দিৱ্য প্ৰভু, মোৰ সন্মুখত প্ৰত্যক্ষ হওক।” এই মন্ত্রেৰে তেওঁ জ্বলন্ত অগ্নিক সন্মুখে প্ৰকাশিত কৰিলে।

Verse 26

कालीकरालिकाद्याश्च सप्तजिह्वाश्च याः स्मृताः । तासामाह्वानकं कृत्वा ततो दीप्ते हविर्भुजि

অগ্নিৰ যি সাত জিহ্বা স্মৃতিত উল্লেখিত—কালী আৰু কৰালিকা আদি—সিহঁতক আহ্বান কৰি, তাৰ পাছত যেতিয়া হৱিৰ্ভুক অগ্নি দীপ্ত হৈ উঠিল…

Verse 27

जुहाव च स मांसानि स्वानि चोत्कृत्त्य शस्त्रतः । लोमभ्यः स्वाहेति विदिशो दिग्भ्यो दत्त्वा ततः परम्

তেওঁ অস্ত্ৰেৰে নিজৰ মাংস কাটি আহুতি ৰূপে হোম কৰিলে। তাৰ পাছত “লোমভ্যঃ স্বাহা” বুলি উচ্চাৰণ কৰি মধ্য দিশাসকললৈ অৰ্পণ দিলে—আৰু তাৰো পৰে…

Verse 28

अग्नये स्विष्टकृतैति यावदात्मानमाक्षिपेत् । तावद्धृतः स सूर्येण स्वहस्तेन समंततः

‘অগ্নয়ে স্বিষ্টকৃতে স্বাহা’ বুলি অগ্নিত আত্মসমৰ্পণ কৰিবলৈ যেতিয়া উদ্যত হ’ল, তেতিয়াই সূৰ্যদেৱে নিজৰ হাতেই চাৰিওফালে ধৰি তাক ৰোধ কৰিলে।

Verse 29

धृतश्च सादरं तेन मा विप्र कुरु साहसम् । नेदृग्घोमः कृतः क्वापि कदाचित्केनचिद्द्विज

তাকে সাদৰে ধৰি তেওঁ ক’লে: ‘হে বিপ্ৰ, এনে দুঃসাহস নকৰিবা। হে দ্বিজ, কেতিয়াও ক’তাও কোনোবাই এনে হোম কেতিয়াও কৰা নাই।’

Verse 30

तुष्टोऽहं च महाभाग ब्रूहि किं करवाणि ते । अदेयमपि दास्यामि यत्ते मनसिवर्तते

হে মহাভাগ, মই সন্তুষ্ট। কোৱা, তোমাৰ বাবে মই কি কৰিম? সাধাৰণতে যি দিয়া নাযায়, সেয়াও দিম—যি তোমাৰ মনত স্থিত।

Verse 31

पुष्प उवाच । यदि तुष्टोसि देवेश यदि देयो वरो मम । तद्देयं गुटिकायुग्मं यदर्थं प्रार्थयाम्यहम्

পুষ্প ক’লে: ‘হে দেবেশ, যদি তুমি সন্তুষ্ট আৰু যদি মোৰ বৰ দিয়া যায়, তেন্তে মই যাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ সেই গুটিকাৰ যুগল মোক দিয়া।’

Verse 32

वैदिशे नगरे चास्ति मणिभद्रो महाधनी । कुब्जांगः क्षत्रियो देव जरावलिसमन्वितः

বিদিশা নগৰত মণিভদ্ৰ নামৰ এজন মহাধনী আছে; হে দেব, তেওঁ ক্ষত্ৰিয়, দেহত কুব্জ আৰু বাৰ্ধক্যৰ ৰেখাৰে চিহ্নিত।

Verse 33

अब्रह्मण्यो महानीचः कीनाशो जनदूषितः । द्वयोरेकां यदा वक्त्रे सदा चैव करोम्यहम्

সেইজন ব্ৰাহ্মণ-বিৰোধী, অতি নীচ, কৃপণ আৰু জনসমাজ-দূষক। যেতিয়া দুটা বস্তু থাকে, তেতিয়া মই সদায় তাৰ মুখত দুয়োটাক এক কৰি দিওঁ (তাৰ ভাগ সদায় হ্ৰাস কৰোঁ)।

Verse 34

तदा मे तादृशं रूपमविकल्पं भवत्विति । यदा पुनर्गृहीत्वा तां द्वितीयां प्रक्षिपाम्यहम्

তেতিয়া মোৰ তেনে ৰূপ নিশ্চয়েই হওক, কোনো সন্দেহ-বিকল্প নাথাকক। আৰু যেতিয়া মই দ্বিতীয়টো পুনৰ ধৰি লৈ আকৌ ভিতৰত নিক্ষেপ কৰোঁ…

Verse 35

ततश्च सहजं रूपं मम भूयात्सुरेश्वर । वैदिशे नगरे चास्ति मणिभद्रः सुरेश्वर

তাৰ পাছত, হে দেৱগণৰ অধিপতি, মোৰ স্বাভাৱিক ৰূপ পুনৰ ঘূৰি আহক। বৈদীশা নগৰত মণিভদ্ৰ নামে এজন আছে, হে সুৰেশ্বৰ।

Verse 36

अपरं तस्य यत्किंचिद्धनधान्यादिकं गृहे । तत्सर्वं विदितं मे स्यात्तथा देव प्रजायताम्

আৰু তাৰ ঘৰত যি কোনো ধন-ধান্য আদি আছে, সেয়া সকলো মোৰ জ্ঞাত হওক; তেনেকৈয়ে হৌক, হে দেৱ, কৃপা কৰি দান কৰক।

Verse 37

किं वानेन बहूक्तेन तस्य मित्राणि बांधवाः । व्यवहारास्तथा सर्वे प्रकटाः स्युः सदैव हि

কিন্তু বহুকথা ক’লে কি লাভ? তাৰ বন্ধু-বান্ধৱ আৰু আত্মীয়স্বজন, লগতে তাৰ সকলো লেনদেন সদায় মোৰ আগত প্ৰকাশিত হওক।

Verse 38

न कश्चिज्जायते तत्र विकल्पः कस्यचित्क्वचित् । मम तस्याधम स्यापि सर्वकृत्येषु सर्वदा

তাত কেতিয়াও কাকো কোনো সময়ত কোনো সন্দেহ নুঠে। মই যদিও অতি অধম হওঁ, তথাপি সকলো কৰ্মত সদায় সক্ষম হৈ থাকোঁ।

Verse 39

भास्कर उवाच । गृहाण त्वं महाभाग गुटिकाद्वितयं शुभम् । शुक्लं कृष्णं च वक्त्रस्थं विभेद जननं महत्

ভাস্কৰে ক’লে: হে মহাভাগ, এই শুভ গুটিকাৰ যুগল গ্ৰহণ কৰা—এটা শ্বেত আৰু এটা কৃষ্ণ। মুখত ৰাখিলে ই মহৎ ভেদ-শক্তি উৎপন্ন কৰে।

Verse 40

शुक्लया तस्य रूपं च तव नूनं भविष्यति । कृष्णयापि पुनः स्वं च संप्राप्स्यसि महाद्विज

শ্বেত গুটিকাৰে তই নিশ্চয় তাৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিবি। আৰু কৃষ্ণ গুটিকাৰে, হে মহাদ্বিজ, পুনৰ নিজৰ ৰূপ লাভ কৰিবি।

Verse 41

पुष्प उवाच । अपरं वद मे देव संदेहं हृदये स्थितम् । यत्त्वां पृच्छामि देवेश तव कीर्तिविवर्धनम्

পুষ্পে ক’লে: হে দেৱ, মোক আৰু কিবা কওক; মোৰ হৃদয়ত এটা সন্দেহ স্থিত আছে। হে দেৱেশ, মই যি সুধিছোঁ সেয়া আপোনাৰ কীৰ্তি বৃদ্ধি কৰিবলৈ।

Verse 42

मया श्रुतं सुरश्रेष्ठ सप्तम्यां सूर्यवासरे । यस्ते प्रदक्षिणानां च कुर्यादष्टोत्तरं शतम् । तस्य त्वं तत्क्षणादेव फलहस्तस्य सिद्धिदः

মই শুনিছোঁ, হে সুৰশ্ৰেষ্ঠ, সপ্তমীত যেতিয়া সূৰ্য্যবাসৰ হয়, যি জনে আপোনাৰ বাবে একশ আঠ প্ৰদক্ষিণা কৰে—আপুনি তাক সেই ক্ষণতেই সিদ্ধি দান কৰে, যেন ফল তাৰ হাতত থৈ দিয়ে।

Verse 43

मूर्खस्यापि च पापस्य सर्वदोषान्वितस्य च । चतुर्वेदस्य मे कस्मात्तीर्थयात्रापरस्य च

মূৰ্খ পাপী, সকলো দোষেৰে যুক্ত হলেও, অথবা চাৰিবেদ-বিদ্যায় পাৰদৰ্শী আৰু তীৰ্থযাত্ৰাত নিবিষ্ট জন হলেও—মোৰ ক্ষেত্ৰত ই কেনেকৈ আৰু কিয় হয়?

Verse 44

सप्तरात्रे गते तुष्टो होम एवंविधे कृते

সাত ৰাতি পাৰ হোৱাত, আৰু এইধৰণৰ হোম বিধিপূৰ্বক সম্পন্ন হোৱাত, প্ৰভু সন্তুষ্ট হ’ল।

Verse 46

यत्किंचित्क्रियते विप्र तामसं भावमाश्रितैः । तत्सर्वं जायते व्यर्थं किं न वेत्ति भवा निदम्

হে ব্ৰাহ্মণ, তামসিক ভাবত আশ্ৰয় লোৱা লোকসকলে যি-কোনো কৰ্ম কৰে, সেয়া সকলো ব্যৰ্থ হয়। তুমি এই কথা কিয় নাজানা?

Verse 47

एवमुक्त्वा ततः सूर्यस्तस्य गात्राण्युपास्पृशत् । खंडितानि स्वहस्तेन निर्व्रणानि कृतानि च

এইদৰে কৈ সূৰ্যই তাৰ পাছত তাৰ অংগসমূহ স্পৰ্শ কৰিলে; আৰু নিজৰ হাতেই খণ্ডিত অংশবোৰ জোৰি, ক্ষতবিহীন কৰি দিলে।

Verse 48

अब्रवीच्च पुनः पुष्पं प्रसन्न वदनः स्थितः । अनेनैव विधानेन यः करोति कुशंडिकाम्

পুনৰায় প্ৰসন্ন মুখে তাতে থিয় হৈ তেওঁ পুষ্পক ক’লে: “এই একে বিধানেই যিয়ে কুশণ্ডিকা কৰে…”

Verse 49

श्रीसूर्य उवाच । तामसेन तु भावेन त्ववा सर्वमिदं कृतम् । तेन सर्वं वृथा जातं त्वया सर्वं च यत्कृतम्

শ্ৰী সূৰ্য্য ক’লে: তামসিক ভাব লৈ তুমি এই সকলো কৰিলা; সেয়ে তোমাৰ কৰ্মসমূহ সকলো নিষ্ফল হৈ পৰিল।

Verse 51

एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्तत्रैवां तरधीयत । दीपवल्लक्षितो नैव केन मार्गेण निर्गतः

এইদৰে কৈ সহস্ৰাংশু তাতেই অন্তৰ্ধান হ’ল। দীপৰ দৰেো দেখা নগ’ল, আৰু কোন পথেদি গ’ল সেয়াও জনা নগ’ল।

Verse 157

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सूर्यसकाशात्पुष्पब्राह्मणस्य वरलब्धिवर्णनंनाम सप्तपञ्चाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে পবিত্ৰ স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰী সংহিতাৰ ষষ্ঠ ভাগ নাগৰখণ্ডত, হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত ‘সূৰ্য্যৰ পৰা পুষ্প ব্ৰাহ্মণৰ বৰলাভৰ বৰ্ণনা’ নামৰ একশ সাতান্নতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।