Adhyaya 15

Verse 1

। पञ्चदशोऽध्यायः । नारद उवाच । नारायणस्तदा देवो जटावल्कलधार्यथ । द्वितीयोऽनुचरस्तस्य ह्याययौ फलहस्तवान्

পঞ্চদশ অধ্যায়। নাৰদে ক’লে: সেই সময়ত দেৱ নাৰায়ণ জটা আৰু বল্কল-বস্ত্ৰ ধাৰণ কৰি আহিল; আৰু তেওঁৰ দ্বিতীয় অনুচৰো হাতে ফল লৈ তাত উপস্থিত হ’ল।

Verse 2

तौ दृष्ट्वा स्मरदूती सा विललाप मृगेक्षणा । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः प्रोचतुस्तां च तावुभौ

সেই দুজনক দেখি মৃগনয়না কন্যা—কামদেৱৰ দূতীৰ দৰে—বিলাপ কৰিবলৈ ধৰিলে। তাইৰ কথা শুনি তেওঁলোক দুয়ো তাইক ক’লে।

Verse 3

भयं मा गच्छ कल्याणि त्वामावां त्रातुमागतौ । वने घोरे प्रविष्टासि कथं दुष्टनिषेविते

“ভয় নকৰিবা, কল্যাণী; আমি দুয়ো তোমাক ৰক্ষা কৰিবলৈ আহিছোঁ। দুষ্টে য’ত ঘূৰে সেই ভয়ংকৰ বনলৈ তুমি কেনেকৈ সোমালাঁ?”

Verse 4

एवमाश्वास्य तां तन्वीं राक्षसं प्राह माधवः । मुंचेमामधमाचार मृद्वंगीं चारुहासिनीम्

এইদৰে সেই সুকুমাৰী কন্যাক আশ্বাস দি মাধৱে ৰাক্ষসক ক’লে: “এয়া এৰি দে, হে অধম আচাৰৱান; এই কোমল অঙ্গৰ, মনোহৰ হাঁহিৰ নাৰীক।”

Verse 5

रेरे मूर्ख दुराचार किं कर्तुं त्वं व्यवस्थितः । सर्वस्वं लोकनेत्राणामाहारं कर्तुमुद्यतः

“ৰেৰে, মূৰ্খ দুৰাচাৰী! তুমি কি কৰিবলৈ স্থিৰ কৰিছা? লোকৰ চকুৰ সৰ্বস্ব—এই অমূল্য সৌন্দৰ্য—গিলিবলৈ উদ্যত নেকি?”

Verse 6

भव पुण्यप्रभावेयं हंस्येतां मंडनं भुवः । अद्यलोकं निरालोकं कंदर्पं दर्पवर्जितम्

তাইৰ পুণ্য-প্ৰভাৱত পৃথিৱীৰ এই অলংকাৰেই তোমাক বিনাশ কৰিব; আজি সি জগতক আনন্দহীন কৰিব আৰু কামদেৱকো দৰ্পহীন কৰিব।

Verse 7

करिष्यस्यधुना त्वं च हत्वा वृंदारिकां वने । तस्मादिमां विमुंचाशु सुखप्रासाददेवताम्

আৰু এতিয়া তুমি বনতে বৃন্দাৰিকাক বধ কৰাৰ দুষ্কৰ্ম কৰিব খুজিছা! সেয়ে ইমানক তৎক্ষণাৎ মুকলি কৰা—তাই দেৱীসমা নাৰী, মঙ্গল-সুখৰ প্ৰাসাদস্বৰূপা।

Verse 8

इति श्रुत्वा हरेर्वाक्यं राक्षसः कुपितोऽब्रवीत् । समर्थस्त्वं यदि तदा मोचयाद्यैव मत्करात्

হৰিৰ বাক্য শুনি ৰাক্ষসজন ক্ৰোধেৰে ক’লে: “যদি তুমি সঁচাকৈ সক্ষম, তেন্তে এতিয়াই মোৰ হাতৰ পৰা তাক মুক্ত কৰা!”

Verse 9

इत्युक्तमात्रे वचने माधवेन क्रुधेक्षितः । पपात भस्मसाद्भूतस्त्यक्त्वा वृंदां सुदूरतः

এই কথা কোৱা মাত্ৰেই মাধৱে ক্ৰোধভৰা দৃষ্টি নিক্ষেপ কৰিলে; ৰাক্ষসজন ভস্ম হৈ পৰিল, আৰু বৃন্দা মুক্ত হ’ল—তাৰ পৰা বহু দূৰত নিক্ষিপ্ত হ’ল।

Verse 10

अथोवाच प्रमुग्धा सा मायया जगदीशितुः । कस्त्वं कारुण्यजलधिर्येनाहमिह रक्षिता

তাৰ পিছত জগতীশ্বৰৰ মায়াত বিমুগ্ধ হৈ তাই ক’লে: “তুমি কোন—কাৰুণ্যৰ সাগৰ—যাৰ দ্বাৰা মই ইয়াত ৰক্ষিত হ’লোঁ?”

Verse 11

शारीरं मानसं दुःखं सतापं तपसां निधे । त्वया मधुरया वाचा हृतं राक्षसनाशनात्

হে তপস্যাৰ নিধি! মোৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক দুখ, তাৰ দাহযন্ত্ৰণা সহ, তোমাৰ মধুৰ বাক্য আৰু ৰাক্ষস-নাশৰ দ্বাৰা অপসৃত হ’ল।

Verse 12

तवाश्रमे तपः सौम्य करिष्यामि तपोधन

হে সৌম্য, হে তপোধন! তোমাৰ আশ্ৰমত মই তপস্যা আচৰণ কৰিম।

Verse 13

तापस उवाच । भरद्वाजात्मजश्चाहं देवशर्मेति विश्रुतः । विहाय भोगानखिलान्वनं घोरमुपागतः

তাপসে ক’লে: মই ভৰদ্বাজৰ পুত্ৰ, ‘দেৱশৰ্মা’ নামে খ্যাত। সকলো ভোগ ত্যাগ কৰি মই এই ভয়ংকৰ অৰণ্যলৈ আহিছোঁ।

Verse 14

अनेन बटुनासार्धं मम शिष्येण कामगाः । बहुशः संति चान्येऽपि मच्छिष्याः कामरूपिणः

এই মোৰ বটুৰ সৈতে মোৰ শিষ্যৰূপে কামগা সত্ত্বা আছে; আৰু আন বহুতো মোৰ শিষ্যো আছে, যিসকলে ইচ্ছামতে ৰূপ ধাৰণ কৰিব পাৰে।

Verse 15

त्वं चेन्ममाश्रमे स्थित्वा चिकीर्षसि तपः शुभे । एहि राज्ञ्यपरं यामो वनं दूरस्थितं यतः

যদি তুমি, হে শুভ ৰাণী, মোৰ আশ্ৰমত থাকি তপস্যা কৰিব খোজা, তেন্তে আহা—আমি আৰু আগলৈ যাম; কিয়নো দূৰত এটা বন অৱস্থিত।

Verse 16

इत्युक्त्वा राजपत्नीं तां ययौ प्राचीं दिशं हरिः । वनं प्रेतपिशाचाढ्यं मंदगत्या नराधिप

এইদৰে কৈ সেই ৰাজপত্নীক, হৰি পূৰ্ব দিশালৈ গ’ল; হে নৰাধিপ, ধীৰ গতিৰে প্ৰেত-পিশাচে ভৰা ভয়ংকৰ বনলৈ প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 17

वृंदारिकाश्रुपूर्णाक्षी तस्य पृष्ठानुगा ययौ । स्मरदूती च तत्पृष्ठे मां प्रतीक्षेति वादिनी

বৃন্দাৰিকাৰ চকু অশ্ৰুপূৰ্ণ হৈ তেওঁৰ পিঠিৰ পিছতে অনুসৰণ কৰিলে। আৰু স্মৰদূতীও পিছফালে আহি, “মোক অপেক্ষা কৰা!” বুলি ক’লে।

Verse 18

अत्रांतरे दुराचारः कोपि पापाकृतिर्वने । जालं प्रसारयामास तद्यदा जीवपूरितम्

ইতিমধ্যে, সেই বনত কোনো দুৰাচাৰী, পাপাকৃতি এজন আছিল। সি জাল মেলিলে; আৰু যেতিয়া সেয়া জীৱজন্তুৰে ভৰি উঠিল—

Verse 19

ततः संकोचयामास तज्जालं पापनायकः । जालस्थांस्तु तदा जीवानुपाहृत्य मुमोच ह

তাৰ পাছত সেই পাপনায়কে সেই জাল টানি সঙ্কুচিত কৰিলে। জালত ধৰা জীৱবোৰ উলিয়াই লৈ, সি (জালখন) পুনৰ মুকলি কৰি দিলে।

Verse 20

स च व्याधः स्त्रियौ दृष्ट्वा स्मरदूती जगाद ताम् । देवि मामत्तुमायाति करे गृह्णातु मां सखी

সেই ব্যাধে দুয়ো গৰাকী স্ত্ৰীক দেখি স্মৰদূতীক ক’লে— “দেৱী, সি মোক গিলিবলৈ আহিছে; সখী, তোমাৰ সখীক কোৱা, মোক হাতত ধৰি লওক!”

Verse 21

वृंदा तयोक्तं श्रुत्वैनं विकृतास्यं व्यलोकयत् । वीक्ष्यतं भयवातेन निर्धूता सिंधुजप्रिया

তেওঁলোকৰ কথা শুনি বৃন্দাই তেওঁক চালে; ভয়ত তেওঁৰ মুখ বিকৃত হৈ উঠা দেখা গ’ল। তেওঁক দেখি সিন্ধু-জন্মাৰ প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়া ভয়ৰ বতাহত কঁপি উঠিল।

Verse 22

दुद्राव विकलं शुभ्रं स्मरदूत्या समं वने । विद्रवंती समं सख्या तापसाश्रममागता

বিহ্বল আৰু কঁপনি ধৰা সেই দীপ্তিময়ী নাৰী কামদূতীৰ সৈতে বনত দৌৰি গ’ল। সখীৰ সৈতে দৌৰি দৌৰি অৱশেষত তাপসসকলৰ আশ্ৰমত উপস্থিত হ’ল।

Verse 23

सा तापसवने तस्मिन्ददर्शात्यंतमद्भुतम् । पक्षिणः कांचनीयांगान्नानाशब्दसमाकुलान्

সেই তাপস-বনত নাৰীয়ে অতি আশ্চৰ্য এক দৃশ্য দেখিলে—সোনালী অঙ্গযুক্ত পক্ষীসকল, নানা ধ্বনিত স্থানখন গুঞ্জৰিত কৰি তুলিছিল।

Verse 24

सापश्यद्धेमपद्माढ्यां वापीं तु स्वर्णभूमिकाम् । क्षीरं वहंति सरितः स्रवंति मधु भूरुहः

তেওঁ সোনালী পদ্মে ভৰা এক পুষ্কৰিণী দেখিলে, যাৰ তীৰ সোনাৰ দৰে দীপ্ত। তাত নদীসমূহে ক্ষীৰ বোৱাইছিল, আৰু বৃক্ষসমূহৰ পৰা মধু ঝৰি পৰিছিল।

Verse 25

शर्कराराशयस्तत्र मोदकानां च संचयाः । भक्ष्याणि स्वादुसर्वाणि बहून्याभरणानि च

তাত চেনিৰ ঢিপ আৰু মোদকৰ ভঁৰাল আছিল; সকলো প্ৰকাৰৰ সুস্বাদু ভক্ষ্য আৰু বহু অলংকাৰো তাত বিদ্যমান আছিল।

Verse 26

बहुशस्त्राणि दिव्यानि नभसः संपतंति च । क्रीडंति हरयस्तृप्ता उत्पतंति पतंति च

আকাশৰ পৰা বহু দিৱ্য অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰো নামি আহিল। তৃপ্ত সিংহবোৰ খেলি ফুৰিলে—কেতিয়াবা জঁপিয়াই উঠি, কেতিয়াবা পুনৰ পৰি গ’ল।

Verse 27

मठेति सुंदरं वृंदा तं ददर्श तपस्विनम् । व्याघ्रचर्मासनगतं भासयंतं जगत्त्रयम्

“মঠৰ সুন্দৰী!” বুলি মাতি বৃন্দাই সেই তপস্বীক দেখিলে—ব্যাঘ্ৰচৰ্মাসনত বহি, যেন ত্ৰিলোকক আলোকিত কৰি আছে।

Verse 28

तमुवाच विभो पाहि पाहि पापर्द्धिकादथ । तपसा किं च धर्मेण मौनेन च जपेन च

তাই তেওঁক ক’লে: “হে প্ৰভু, মোক ৰক্ষা কৰক—এই পাপময় বিপদৰ পৰা বচাওক! ভীতজনক আশ্ৰয় দিব নোৱাৰিলে তপ, ধৰ্ম, মৌন বা জপৰ কি ফল?”

Verse 29

भीतत्राणात्परं नान्यत्पुण्यमस्ति तपोधन । एवमुक्तवती भीता सालसांगी तपस्विनम्

“হে তপোধন, ভীতজনক ৰক্ষা কৰাতকৈ ডাঙৰ পুণ্য আন একো নাই।” এইদৰে ভয়াতুৰা নাৰীটি ওচৰত আঁকোৱালি ধৰি তপস্বীক ক’লে।

Verse 30

तावत्प्राप्तः सदुष्टात्मा सर्वजीवप्रबंधकः । वृंदादेवी भयत्रस्ता हरिकंठे समाश्लिषत्

ঠিক তেতিয়াই এক অতি দুষ্ট আত্মা আহি উপস্থিত হ’ল—সকলো জীৱৰ ওপৰত অত্যাচাৰী। ভয়াতুৰা বৃন্দাদেৱীয়ে হৰিৰ গলত আঁকোৱালি ধৰি আশ্ৰয় ল’লে।

Verse 31

सुखस्पर्शं भुजाभ्यां सा शोकवल्लीव लिंगिता । तवालिंगनभावेन पुनरेव भविष्यति

সুখদায়ক স্পৰ্শে দুবাহুৰে তাই শোকলতাৰ দৰে আঁকোৱালি ধৰিলে; তথাপি তোমাৰ আলিঙ্গন-ভাবৰ শক্তিত তাই পুনৰ নিজ ৰূপলৈ ঘূৰি আহিব।

Verse 32

शिरः सर्वांगसंपन्नं त्वद्भर्तुरधिकं गुणैः । अथ त्वं प्रमदे गच्छ पत्यर्थे चित्रशालिकाम्

“এই শিৰ সকলো অঙ্গতে সম্পূৰ্ণ আৰু গুণে তোমাৰ স্বামীতকৈও অধিক। সেয়ে, হে সুন্দৰী, স্বামীৰ কল্যাণৰ বাবে তৎক্ষণাৎ চিত্ৰশালিকালৈ যোৱা।”

Verse 33

सा चित्रशालामित्युक्ता विवेश मुनिना तदा । दिव्यपर्यंकमारूढा गृह्य कांतस्य तच्छिरः

মুনিৰ এই বচন শুনি তাই তেতিয়াই চিত্ৰশালাত প্ৰৱেশ কৰিলে। দিৱ্য পৰ্যঙ্কত আৰূঢ় হৈ, প্ৰিয়তমৰ সেই শিৰ হাতে ল’লে।

Verse 34

चकाराधरपानं सा मीलिताक्ष्यतिलोलुपा । यावत्तावदभूद्राजन्रूपं जालंधराकृति

চকু মুদী অতি কামনাত মুগ্ধ হৈ তাই তেওঁৰ ওঁঠৰ অমৃত পান কৰিলে। সেই ক্ষণতেই, হে ৰাজন, জালন্ধৰৰ আকৃতি সদৃশ এক ৰূপ উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 35

तत्कांतसदृशाकारस्तद्वक्षस्तद्वदुन्नतिः । तद्वाक्यस्तन्मनोभावस्तदासीज्जगदीश्वरः

সেই ৰূপ প্ৰিয়তমৰ সদৃশ হ’ল—সেই বক্ষ, সেই উচ্চতা, সেই বাক্য, সেই মনোভাৱ; এইদৰে জগদীশ্বৰ তেনে সাদৃশ্যত প্ৰকাশ পালে।

Verse 36

अथ संपूर्णकायं तं प्रियं वीक्ष्य जगाद सा । तव कुर्वे प्रियं स्वामिन्ब्रूहि त्वं स्वरणं च मे

তেওঁ নিজৰ প্ৰিয়জনক সম্পূৰ্ণ দেহে দেখি ক’লে: “হে স্বামী, আপোনাৰ যি প্ৰিয়, মই সেয়াই কৰিম—মোক কওক, মই কোন স্মৰণ আৰু কোন সংকল্প ধৰি থাকিম।”

Verse 37

वृंदावचनमाकर्ण्य प्राह मायासमुद्रजः । शृणु देवि यथा युद्धं वृत्तं शंभोर्मया सह

বৃন্দাৰ বাক্য শুনি মায়াৰ পুত্ৰে ক’লে: “হে দেবী, শুনা—শম্ভু আৰু মোৰ মাজত যুদ্ধ কেনেকৈ ঘটিছিল।”

Verse 38

प्रिये रुद्रेण रौद्रेण छिन्नं चक्रेण मे शिरः । तावत्वत्सिद्धियोगाच्च त्वद्गतेन ममात्मना

“প্ৰিয়ে, ৰৌদ্ৰ ৰুদ্ৰে ভয়ংকৰ চক্ৰেৰে মোৰ মূৰ ছিন্ন কৰিলে। তথাপি তোমাৰ সিদ্ধ যোগশক্তিৰ বলত মোৰ আত্মা তোমাৰ দিশে নিবদ্ধ হৈ টিকি থাকিল।”

Verse 39

छिन्नं तदत्र चानीतं जीवितं तेंगसंगतः । प्रिये त्वं मद्वियोगेन बाले जातासि दुःखिता

“সেই ছিন্ন (মূৰ) ইয়ালৈ অনা হ’ল আৰু জীৱন দেহৰ সৈতে পুনৰ যুক্ত হ’ল। প্ৰিয় বালিকা, মোৰ বিৰহত তুমি দুখিনী হৈ পৰিছা।”

Verse 40

क्षंतव्यं विप्रियं मह्यं यत्त्वां त्यक्त्वा रणं गतः । इत्यादि वचनैस्तेन वृंदा संस्मारिता तदा

“মোৰ পৰা যি অপ্ৰিয় হ’ল, ক্ষমা কৰা—যে মই তোমাক এৰি ৰণলৈ গৈছিলোঁ।” এই আদি বাক্যৰে তেতিয়া তেওঁ বৃন্দাক সান্ত্বনা দিলে আৰু স্মৰণত স্থিৰ কৰিলে।

Verse 41

तांबूलैश्च विनोदैश्च वस्त्रालंकरणैः शुभैः । अथ वृंदारिका देवी सर्वभोगसमन्विता

তাম্বূল, বিনোদ আৰু শুভ বস্ত্ৰ-অলংকাৰৰে সুশোভিতা হৈ, তাৰ পাছত দেবী বৃন্দা সকলো ভোগ-সুখেৰে সম্পূৰ্ণা হ’ল।

Verse 42

प्रियं गाढं समालिंग्य चुचुंब रतिलोलुपा । मोक्षादप्यधिकं सौख्यं वृंदा मोहनसंभवम्

ৰতি-লোলুপা বৃন্দাই প্ৰিয়জনক গাঢ়ে আলিঙ্গন কৰি চুম্বন কৰিলে; সেই মোহন-সংযোগৰ পৰা তাই মোক্ষতকৈও অধিক সুখ অনুভৱ কৰিলে।

Verse 43

मेने नारायणो देवो लक्ष्मीप्रेमरसाधिकम् । वृंदां वियोगजं दुःखं विनोदयति माधवे

দেৱ নাৰায়ণে ভাবিলে, “এই মাধুৰ্য লক্ষ্মীৰ প্ৰেম-ৰসতো অধিক।” সেয়ে মাধৱ ৰূপে তেওঁ বৃন্দাৰ বিৰহ-জন্ম দুখ দূৰ কৰিবলৈ লাগিল।

Verse 44

तत्क्रीडाचारुविलसद्वापिका राजहंसके । तद्रूपभावात्कृष्णोऽसौ पद्मायां विगतस्पृहः

সেই মনোহৰ বাপিকা-সৰোবৰত, য’ত তেওঁলোকৰ ক্ৰীড়া ৰাজহংসৰ নিবাসৰ দৰে শোভা পাইছিল, কৃষ্ণ তাইৰ ৰূপ-ভাবত লীন হৈ পদ্মা (লক্ষ্মী) প্ৰতি নিস্পৃহ হ’ল।

Verse 45

अभूद्वृंदावने तस्मिंस्तुलसीरूप धारिणी । वृंदांगस्वेदतो भूम्यां प्रादुर्भूताति पावनी

সেই বৃন্দাবনত তাই তুলসী-ৰূপ ধাৰণ কৰিলে; বৃন্দাৰ অঙ্গৰ ঘামৰ পৰা পৃথিৱীত অতি পাৱনী তুলসী প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল।

Verse 46

वृंदांग संगजं चेदमनुभूय सुंखं हरिः । दिनानि कतिचिन्मेने शिवकार्यं जगत्पतिः

বৃন্দাৰ দেহ-স্পৰ্শজনিত এই সুখ অনুভৱ কৰি, জগতপতি হৰিয়ে যেন কিছুমান দিন শিৱৰ কৰণীয় কাৰ্য স্থগিত কৰি থাকিল।

Verse 47

एकदा सुरतस्यांते सा स्वकंठे तपस्विनम् । वृंदा ददर्श संलग्नं द्विभुजं पुरुषोत्तमम्

এবাৰ সুৰতৰ অন্তত, বৃন্দাই নিজৰ গলাত আঁকোৱালি ধৰা দ্বিভুজ পুৰুষোত্তমক দেখিলে—তপস্বীৰ ৰূপ ধৰি।

Verse 48

तं दृष्ट्वा प्राह सा कंठाद्विमुच्य भुजबंधनम् । कथं तापसरूपेण त्वं मां मोहितुमागतः

তাক দেখি তাই গলাৰ পৰা বাহুৰ বন্ধন এৰি ক’লে: “তপস্বীৰ ৰূপ ধৰি তুমি মোক মোহিত কৰিবলৈ কেনেকৈ আহিলা?”

Verse 49

निशम्य वचनं तस्याः सांत्वयन्प्राह तां हरिः । शृणु वृंदारिके त्वं मां विद्धि लक्ष्मीमनोहरम्

তাইৰ কথা শুনি, হৰিয়ে সান্ত্বনা দি ক’লে: “শুনা, হে বৃন্দাৰিকে, মোক সেইজন বুলি জানিবা যিয়ে লক্ষ্মীকো মোহিত কৰে।”

Verse 50

तव भर्ता हरं जेतुं गौरीमानयितुं गतः । अहं शिवः शिवश्चाहं पृथक्त्वे न व्यवस्थितौ

“তোমাৰ স্বামী হৰক জয় কৰি গৌৰীক আনিবলৈ গৈছে। মই শিৱ, আৰু শিৱেই মই; সত্যতে আমি পৃথক ৰূপে স্থিত নহওঁ।”

Verse 51

जालंधरो हतः संख्ये भज मामधुनानघे । नारद उवाच । इति विष्णोर्वचः श्रुत्वा विषण्णवदनाभवत् । ततो वृंदारिका राजन्कुपिता प्रत्युवाच ह

“যুদ্ধত জালন্ধৰ নিহত হ’ল; এতিয়া, হে নিৰ্দোষে, মোক গ্ৰহণ কৰা।” নাৰদে ক’লে: বিষ্ণুৰ এই বাক্য শুনি তাই মুখ ম্লান হ’ল। তাৰ পাছত, হে ৰাজন, ক্ৰুদ্ধা বৃন্দাৰিকা উত্তৰ দিলে।

Verse 52

रणे बद्धोऽसि येन त्वं जीवन्मुक्तः पितुर्गिरा । विविधैः सत्कृतो रत्नैर्युक्तं तस्य हृता वधूः

যিজনে তোমাক ৰণত বন্দী কৰিছিল—যদিও পিতৃৰ আজ্ঞাত তুমি জীৱিত মুক্ত হৈছিলা—সেইজনক নানাবিধ ৰত্নেৰে সন্মানিত কৰা হ’ল; তথাপি তাৰ বিবাহিতা পত্নীকো হৰণ কৰা হ’ল।

Verse 53

पतिर्धर्मस्य यो नित्यं परदाररतः कथम् । ईश्वरोऽपि कृतं भुंक्ते कर्मेत्याहुर्मनीषिणः

যি সদায় ধৰ্মৰ পতি (ৰক্ষক), সি কেনেকৈ পৰ-স্ত্ৰীত আসক্ত হ’ব? মনীষীগণে কয় যে ঈশ্বৰো কৰ্মফল ভোগ কৰে—এইয়েই কৰ্ম-নিয়ম।

Verse 54

अहं मोहं यथानीता त्वया माया तपस्विना । तथा तव वधूं माया तपस्वीकोऽपि नेष्यति

যেনেকৈ তুমি—তপস্বীৰ বেশ ধৰি থাকিলেও—মায়াৰে মোক মোহত পেলাইছিলা, তেনেকৈ মায়াই তোমাৰ নিজৰ পত্নীকো লৈ যাব, যদিও তাই তপস্যাৱতী হয়।

Verse 55

इति शप्तस्तथा विष्णुर्जगामादृश्यतां क्षणात् । सा चित्रशालापर्यंकः स च तेऽथप्लवंगमाः

এইদৰে শপ্ত হৈ বিষ্ণু ক্ষণমাত্ৰতে অদৃশ্য হ’ল। আৰু সেই চিত্ৰশালাৰ শয্যা-আসনো—সেই পৰিচাৰকসকলসহ—তাৰ পাছত লুপ্ত হ’ল।

Verse 56

नष्टं सर्वं हरौ याते वनं शून्यं विलोक्य सा । वृंदा प्राह सखीं प्राप्य जिह्मं तद्विष्णुना कृतम्

হৰি গ’লত সকলো নষ্ট হ’ল। অৰণ্য শূন্য দেখি, সখীক লগ পাই বৃন্দাই ক’লে— “এই কুটিল কৰ্ম বিষ্ণুৱে কৰিলে।”

Verse 57

त्यक्तं पुरं गतं राज्यं कांतः संदेहतां गतः । अहं वने विदित्वैतत्क्व यामि विधिनिर्मिता

নগৰ ত্যাগ কৰা হ’ল, ৰাজ্যো গ’ল, আৰু মোৰ প্ৰিয়তম সন্দেহ আৰু বিনাশত পৰিল। অৰণ্যত এই কথা জানি, বিধিৰে গঢ়া মই এতিয়া ক’লৈ যাম?

Verse 58

मनोरथानां विषयमभून्मे प्रियदर्शनम् । प्राह निःश्वस्य चैवोष्णं राज्ञी वृंदातिदुःखिता

যাৰ প্ৰিয়দৰ্শন মোৰ মনোৰথৰ বিষয় আছিল, সেয়াই এতিয়া যন্ত্ৰণাৰ কাৰণ হ’ল। অতিদুঃখিত ৰাণী বৃন্দাই গৰম নিশ্বাস এৰি ক’লে।

Verse 59

मम प्राप्तं हि मरणं त्वया हि स्मरदूतिके । इत्युक्ता सा तया प्राह मम त्वं प्राणरूपिणी

সেইয়ে ক’লে— “হে কামৰ দূতী, তোমাৰ কাৰণেই মোৰ ওপৰত মৃত্যু আহিল।” তেনেকৈ কোৱা শুনি আনজনীয়ে ক’লে— “তুমিয়েই মোৰ প্ৰাণস্বৰূপা।”

Verse 60

तस्यास्तथोक्तमाकर्ण्य इतिकर्त्तव्यतां ततः । वने निश्चित्य सा वृंदा गत्वा तत्र महत्सरः

তাইৰ কথা শুনি বৃন্দাই তেতিয়া কৰণীয় স্থিৰ কৰিলে। অৰণ্যত সিদ্ধান্ত কৰি, সি তাত থকা সেই মহান সৰোবৰলৈ গ’ল।

Verse 61

विहाय दुःखमकरोद्गात्रक्षालनमंबुना । तीरे पद्मासनं बद्ध्वा कृत्वा निर्विषयं मनः

দুখ ত্যাগ কৰি তাই জলেৰে নিজৰ অংগ ধুই ল’লে। তীৰত পদ্মাসন বাঁধি মনক বিষয়-বাসনাৰ পৰা নিৰ্বিষয় কৰিলে।

Verse 62

शोषयामास देहं स्वं विष्णुसंगेन दूषितम् । तपश्चचारसात्युग्रं निराहारा सखीसमम्

বিষ্ণুৰ সঙ্গত দুষিত বুলি ধৰি তাই নিজৰ দেহ শুকুৱাই পেলালে। সখীৰ সৈতে নিৰাহাৰ হৈ অতি উগ্ৰ তপস্যা আচৰণ কৰিলে।

Verse 63

गंधर्वलोकतो वृंदामथागत्याप्सरोगणः । प्राह याहीति कल्याणि स्वर्गं मा त्यज विग्रहम्

তাৰ পাছত গন্ধৰ্বলোকৰ পৰা অপ্সৰাগণ বৃন্দাৰ ওচৰলৈ আহি ক’লে— “হে কল্যাণী, আহা; স্বৰ্গলৈ যোৱা, দেহ ত্যাগ নকৰিবা।”

Verse 64

गांधर्वं शस्त्रमेतत्त्रिभुवनविजयं श्रीपतिस्तोषमग्र्यं । नीतो येनेह वृंदे त्यजसि कथमिदं तद्वपुः प्राप्तकामम् । कांतं ते विद्धि शूलिप्रवरशरहतं पुण्यलाभस्य भूषास्वर्गस्य त्वं । भवाद्य द्रुतममरवनं चंडिभद्रे भज त्वम्

“এই গন্ধৰ্ব-মন্ত্ৰ ত্ৰিভুবন-বিজয়ী আৰু শ্ৰীপতিক সন্তুষ্ট কৰাৰ শ্ৰেষ্ঠ উপায়। হে বৃন্দে, ইয়াৰ দ্বাৰাই তোক ইয়ালৈ অনা হ’ল—তেন্তে উদ্দেশ্যসিদ্ধ এই দেহ কেনেকৈ ত্যাগ কৰিবি? তোৰ প্ৰিয়তমক জান, ত্ৰিশূলধাৰী প্ৰভুৰ উৎকৃষ্ট শৰবিদ্ধ হৈ পতিত হৈছে। তই পুণ্য আৰু স্বৰ্গৰ অলংকাৰ; সেয়ে, হে চণ্ডিভদ্রে, শীঘ্ৰে অমৰবনৰ আশ্ৰয় ল।”

Verse 65

श्रुत्वा शास्त्रं वधूनां जलधिजदयिता वाक्यमाह प्रहस्य । स्वर्गादाहृत्य मुक्तात्रिदशपति वधूश्चातिवीरेण पत्या । आदौ पात्रं सुखानामहममरजिता प्रेयसा तद्वियुक्तानिर्दुष्टा तद्य । तिष्ये प्रियममृतगतं प्राप्नुयां येन चैव

দেৱ-নাৰীগণৰ উপদেশ শুনি সাগৰজ-প্ৰভুৰ প্ৰিয়া হাঁহি ক’লে— “স্বৰ্গৰ পৰা অনা ত্ৰিদশপতিৰ পত্নীসকলকো অতি বীৰ স্বামীয়ে মুক্ত কৰিছিল। মই আগতে সুখৰ পাত্ৰ আছিলোঁ, অমৰসকলেও মোক জয় কৰিব নোৱাৰিছিল; তথাপি প্ৰিয়ৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈও মই নিৰ্দোষ। মই এইদৰে থাকিম, যাতে অমৃতত্বলৈ গমন কৰা মোৰ প্ৰিয়জনক লাভ কৰিব পাৰোঁ।”

Verse 66

इत्युक्त्वा ससखी वृंदा विससर्जाप्सरोगणान् । तत्प्रीतिपाशबद्धास्ता नित्यमायांति यांति च

এইদৰে কৈ, সখীসহ বৃন্দাই অপ্সৰাগণক বিদায় দিলে। তাইৰ প্ৰীতিৰ পাশত বাঁধা হৈ সিহঁতে সদায় আহে-যায় কৰি থাকিল।

Verse 67

योगाभ्यासेन वृंदाथ दग्ध्वा ज्ञानाग्निना गुणान् । विषयेभ्यः समाहृत्य मनः प्राप ततः परम्

তাৰ পিছত বৃন্দাই যোগাভ্যাসে জ্ঞানাগ্নিৰে গুণসমূহ দগ্ধ কৰিলে। বিষয়বস্তুৰ পৰা মন সংহৰি লৈ তাই পৰমাতীত পৰম পদ লাভ কৰিলে।

Verse 68

दृष्ट्वा वृंदारिकां तत्र महांतश्चाप्सरोगणाः । तुष्टुवुर्नभसस्तुष्टा ववृषुः पुष्पवृष्टिभिः

তাত বৃন্দাৰিকাক দেখি মহৎ অপ্সৰাগণে তাইক স্তৱ কৰিলে। আকাশত আনন্দিত হৈ সিহঁতে ফুলৰ ধাৰাসাৰে বৰষুণ বৰষালে।

Verse 69

शुष्ककाष्ठचयं कृत्वा तत्र वृंदाकलेवरम् । निधायाग्निं च प्रज्वाल्य स्मरदूती विवेश तम्

তাত শুকান কাঠৰ চয় কৰি বৃন্দাৰ দেহ তাত স্থাপন কৰিলে। অগ্নি প্ৰজ্বলিত কৰি স্মৰ (কামদেৱ)ৰ দূতী সেই জ্বালাত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 70

दग्धं वृंदांगरजसां बिंबं तद्गोलकात्मकम् । कृत्वा तद्भस्मनः शेषं मंदाकिन्यां विचिक्षिपुः

বৃন্দাৰ অঙ্গৰ দগ্ধ ৰজৰ পৰা সিহঁতে গোলাকাৰ বিম্ব গঢ়িলে। আৰু ভস্মৰ যি অৱশিষ্ট থাকিল, সেয়া মন্দাকিনীত ছটিয়াই দিলে।

Verse 71

यत्र वृंदा परित्यज्य देहं ब्रह्मपथं गता । आसीद्वृंदावनं तत्र गोवर्द्धनसमीपतः

য’ত বৃন্দাই দেহ ত্যাগ কৰি ব্ৰহ্মপথলৈ গ’ল, সেই স্থানতে গোবৰ্ধনৰ ওচৰত বৃন্দাৱন উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 72

देव्योऽथ स्वर्गमेत्य त्रिदशपतिवधूसत्त्वसंपत्तिमाहुर्देवीभ्यस्तन्निशम्य प्रमुदितमनसो निर्जराद्याश्च सर्वे । शत्रोर्दैत्यस्य हित्वा प्रबलतरभयं भीमभेर्यो निजघ्नुः श्रुत्वा तत्रासनस्थः । परिजननिवहोवापशोभां शुभस्य

তাৰ পাছত দেৱীসকলে স্বৰ্গলৈ গৈ ইন্দ্ৰৰ দিৱ্য পত্নীসকলক নিজৰ বীৰত্ব আৰু সাফল্যৰ সম্পূৰ্ণ বিৱৰণ ক’লে। সেয়া শুনি সকলো অমৰ আৰু অন্যান্য নিৰ্জৰ মনত আনন্দিত হ’ল। শত্রু দানৱৰ প্ৰবল ভয় ত্যাগ কৰি তেওঁলোকে ভয়ংকৰ ভেৰী-নাদ বজালে। সেই কোলাহল শুনি, তাত আসনত বহি থকা তেওঁ শুভ পৰিজনসমূহৰ শোভা আৰু দীপ্ত সৰোবৰৰ সৌন্দর্য দেখিলে।