Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 42

Devanagari script

सूत उवाच । एवं प्रभावं लिंगं तु देवदेवस्य शूलिनः । भवद्भिः परिपृष्टं यददित्या स्थापितं पुरा

Transliteration

sūta uvāca | evaṃ prabhāvaṃ liṃgaṃ tu devadevasya śūlinaḥ | bhavadbhiḥ paripṛṣṭaṃ yadadityā sthāpitaṃ purā

Translation

সূত ক’লে: এইদৰে দেৱদেৱ শূলিন (শিৱ)ৰ লিঙ্গৰ মহাপ্ৰভাৱ। তোমালোকৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ স্বৰূপ, এই লিঙ্গ আদিতে অদিতিয়ে পূৰ্বে স্থাপন কৰিছিল।

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषणम् (adverb of manner)

• प्रभावम्: power, greatness
• प्रभावम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रभावम् इति विशेष्य-सम्बन्धः

• तु: indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधान/विरोधार्थक-निपातः (particle: indeed/but)

• देव-देवस्य: of the God of gods
• देव-देवस्य: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; समासः: देवश्चासौ देवः (कर्मधारयः)

• शूलिनः: of the trident-bearer (Śiva)
• शूलिनः: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शूलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषण-रूपेण (epithet)

• भवद्भिः: by you (all)
• भवद्भिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्

• परिपृष्टम्: asked/inquired
• परिपृष्टम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + √पृच्छ् (धातु) → परिपृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; लिङ्गम्/यत् इत्यस्य विशेषणम्

• यत्: which
• यत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-यत् (relative pronoun)

• अदित्या: by Aditi
• अदित्या: Kartr (कर्ता) (कर्मणि प्रयोगे कर्तृ-तृतीया)
• Type: Noun
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• स्थापितम्: was established
• स्थापितम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु) (णिच्) → स्थापयति; क्त → स्थापित
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; लिङ्गम् इत्यस्य विशेषणम्

• पुरा: formerly
• पुरा: Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (adverb of time: formerly)

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Amara-liṅga (liṅga of Śūlin)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (inquirers)

Visual Art Cues

Scene: Sūta seated in a forest-assembly narrates; behind him, a visionary tableau of Aditi establishing a radiant Śiva-liṅga, with devas witnessing.

Characters & Entities

• Sūta
• Śiva (Śūlin, Devadeva)
• Aditi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sanctity of a liṅga is rooted in divine establishment and its enduring spiritual potency.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Nāgarakhaṇḍa tīrtha centered on the liṅga established by Aditi; the broader passage celebrates its site-specific greatness.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; it introduces the origin-account (sambhava) that grounds later devotional practice.