Adhyaya 145

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यत्त्वया कथितं सूत न मृता सा कुमारिका । हता रौद्रप्रहारैश्च कौतुकं तन्महत्तरम्

ঋষিসকলে ক’লে: “হে সূত, তুমি যিদৰে ক’লা, সেই কুমাৰী সঁচাকৈ মৰা নাছিল, যদিও ভয়ংকৰ আঘাতে পতিত হৈছিল। ই আৰু অধিক আশ্চৰ্য—ইয়াৰ ব্যাখ্যা কৰা।”

Verse 2

यतो भूयः प्रसंजाता योगिनी हरतुष्टिदा । यत्त्वार्थं सर्वमाचक्ष्व कारणं च तदद्भुतम्

“কাৰণ সি পুনৰ জন্ম লৈ আনন্দ আৰু তৃপ্তি দানকাৰী যোগিনী হ’ল। ইয়াৰ অৰ্থ আৰু ইয়াৰ পিছে থকা সেই অদ্ভুত কাৰণ সম্পূৰ্ণকৈ কোৱা।”

Verse 3

सूत उवाच । सा प्रविष्टा समं तेन सुपुण्यममरेश्वरम् । माघकृष्णचतुर्दश्यां न मृत्युर्यत्र विद्यते

সূতে ক’লে: “সি তেওঁৰ সৈতে একেলগে অতি পুণ্যময় অমরেশ্বৰ ধামত প্ৰৱেশ কৰিলে। মাঘ মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশীত তাত মৃত্যু প্ৰভাৱ নকৰে।”

Verse 4

ततोऽष्टौ वसवस्तत्र द्वादशार्कास्तथैव च । एकादशापरे रुद्रा नासत्यौ द्वौ च सुन्दरौ

তেতিয়া তাত অষ্ট বসু, দ্বাদশ আদিত্য (সূৰ্য) আৰু একাদশ অন্য ৰুদ্ৰ উপস্থিত আছিল; লগতে দুজন সুন্দৰ নাসত্য—অশ্বিন কুমাৰো আছিল।

Verse 5

ऋषय ऊचुः । अमरेश्वर इत्युक्तो यो देवो ह्यमरत्वदः । केन संस्थापितो ह्यत्र किंप्रभावश्च कीर्तय

ঋষিসকলে ক’লে: “ইয়াত যি দেৱ ‘অমৰেশ্বৰ’ বুলি কোৱা হয়, সি অমৰসকলকো অমৰতাৰ দাতা। কিহেৰে কোনে ইয়াত স্থাপন কৰিলে, আৰু তেওঁৰ পবিত্ৰ প্ৰভাৱ কি? অনুগ্ৰহ কৰি বৰ্ণনা কৰক।”

Verse 6

सूत उवाच । अदितिश्च दितिश्चैव प्रजापतिसुते शुभे । कृते पुरातिरूपाढ्ये कश्यपेन महात्मना

সূতে ক’লে: “অদিতি আৰু দিতি—প্ৰজাপতিৰ শুভ কন্যা—সেই প্ৰাচীন, আশ্চৰ্য ৰূপে সমৃদ্ধ কালত মহাত্মা কশ্যপে পত্নীৰূপে গ্ৰহণ কৰিছিল।”

Verse 8

अदित्यां विबुधा जाता दितेश्चैव तु दैत्यपाः । तेषां सापत्न्यभावेन महद्वैरमुपस्थितम् । अथ दैत्यैः सुरा ध्वस्ताः कृताश्चान्ये पराङ्मुखाः । अन्ये तु भयसंत्रस्ता दिशो जग्मुः क्षतांगकाः

অদিতিৰ পৰা দেৱসকল জন্মিল, আৰু দিতিৰ পৰা দানৱ-নায়ক দৈত্যসকল। সতীন-ভাবৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত মহা বৈৰ উদ্ভৱ হ’ল। তাৰপিছত দৈত্যসকলে দেৱসকলক চূর্ণ-বিচূর্ণ কৰিলে; কিছুমানে পৰাজিত হৈ পিছুৱাই গ’ল, আৰু কিছুমানে ভয়ত কঁপি, আঘাতপ্ৰাপ্ত দেহ লৈ দিশে দিশে পলাই গ’ল।

Verse 9

ततो दुःखसमायुक्ता देवमातात्र संस्थिता । तपश्चक्रे दिवानक्तं शिवध्यानपरायणा

তেতিয়া দুখেৰে পৰিপূৰ্ণ দেৱমাতা তাতেই অৱস্থিত হৈ, দিন-ৰাতি তপস্যা কৰিলে, শিৱধ্যানত সম্পূৰ্ণ নিবিষ্ট হৈ।

Verse 10

एवं तस्यास्तपःस्थाया गते युगचतुष्टये । निर्भिद्य धरणीपृष्ठं शिवलिंगं समुत्थितम्

এইদৰে তাই তপস্যাত অচল হৈ থাকোঁতে, চাৰি যুগ পাৰ হ’ল; তেতিয়া ধৰাৰ পৃষ্ঠ বিদীৰ্ণ কৰি এক পবিত্ৰ শিৱলিঙ্গ উদ্ভূত হ’ল।

Verse 11

ततस्तस्मै कृतानन्दा स्तुत्वा स्तोत्रैः पृथग्विधैः । अष्टांगप्रणिपातेन नमश्चक्रे समाहिता

তেতিয়া আনন্দে পৰিপূৰ্ণ হৈ তাই নানা প্ৰকাৰ স্তোত্ৰেৰে প্ৰভুক স্তুতি কৰিলে; আৰু একাগ্ৰচিত্তে অষ্টাঙ্গ প্ৰণিপাত কৰি নমস্কাৰ নিবেদন কৰিলে।

Verse 12

एतस्मिन्नंतरे वाणी संजाता गगनांगणे । शरीररहिता दिव्या मेघगम्भीरनिःस्वना

ইতিমধ্যে আকাশমণ্ডলত এক বাণী উদ্ভৱ হ’ল—দেহবিহীন, দিব্য, আৰু মেঘগম্ভীৰ গর্জনৰ দৰে গভীৰ ধ্বনিযুক্ত।

Verse 13

वरं प्रार्थय कल्याणि यस्ते हृदि व्यवस्थितः । प्रसन्नोऽहं प्रदास्यामि तवाद्य शशिशेखरः

“বৰ প্ৰাৰ্থনা কৰা, হে কল্যাণী। যি তোমাৰ হৃদয়ত নিবাস কৰে—মই শশিশেখৰ শিৱ প্ৰসন্ন; আজি তোমাক সেই বৰ দিম।”

Verse 14

अदितिरुवाच । मम पुत्राः सुरश्रेष्ठ हन्यन्ते युधि दानवैः । तत्कुरुष्व गतायासानवध्यान्रणमूर्धनि

অদিতিয়ে ক’লে: “হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ! মোৰ পুত্ৰসকল যুদ্ধত দানৱসকলৰ হাতে নিহত হৈছে। সেয়ে তেওঁলোকক ক্লান্তিৰ পৰা মুক্ত কৰা আৰু ৰণৰ অগ্ৰভাগত অবধ্য, অজেয় কৰি দিয়া।”

Verse 15

श्रीभगवानुवाच । एतल्लिंगं मदीयं ये स्पृष्ट्वा यास्यंति संयुगे । अवध्यास्ते भविष्यन्ति यावत्संवत्सरं शुभे

শ্ৰীভগৱানে ক’লে: যিসকলে মোৰ এই লিঙ্গ স্পৰ্শ কৰি যুদ্ধলৈ যায়, হে শুভে, তেওঁলোক এক বছৰলৈ অবধ্য, অজেয় হৈ থাকিব।

Verse 16

अन्योऽपि मानवो योऽत्र चतुर्दश्यां समाहितः । माघमासस्य कृष्णायां प्रकरिष्यति जागरम्

আন কোনো মানুহো, যি ইয়াত চতুৰ্দশী তিথিত মন একাগ্ৰ কৰি, মাঘমাহৰ কৃষ্ণপক্ষত ৰাতিভৰ জাগৰণ পালন কৰিব—

Verse 17

सोऽपि संवत्सरं यावद्भविष्यति निरामयः । अपि मृत्युदिने प्राप्ते योऽस्मिन्नायतने शुभे

সেও এক বছৰলৈ নিৰাময়, ৰোগমুক্ত হৈ থাকিব। আৰু মৃত্যুৰ দিন আহিলেও, যি এই শুভ আয়তনত অৱস্থিত—

Verse 18

आगमिष्यति तं मृत्युर्दूरात्परिहरिष्यति । एवमुक्त्वाथ सा वाणी विरराम ततः परम्

মৃত্যু আহিলেও সি তাৰ পৰা দূৰেই থাকিব, দূৰৰ পৰা এৰাই চলিব। এইদৰে কৈ সেই দিব্য বাণী তাৰ পাছত নীৰৱ হ’ল।

Verse 19

अदितिश्चापि सन्तुष्टा हतशेषान्सुतांस्ततः । समानीयाथ तल्लिंगं तेषामेव न्यदर्शयत् । कथयामास तत्सर्वं माहात्म्यं यद्वरोदितम्

অদিতিও সন্তুষ্ট হৈ, তাৰ পাছত সংহাৰৰ পৰা বাচি থকা নিজৰ পুত্ৰসকলক একত্ৰ কৰিলে। তেওঁলোকক সমবেত কৰি সেই একে লিঙ্গ দেখুৱালে আৰু বৰদান-দাতা বাণীয়ে কোৱা সমগ্ৰ মাহাত্ম্য সম্পূৰ্ণকৈ বৰ্ণনা কৰিলে।

Verse 20

ततस्ते विबुधाः सर्वे तल्लिंगं प्रणिपत्य च । प्रतिजग्मुस्तुष्टियुक्ताः शस्त्राण्यादाय तान्प्रति

তেতিয়া সেই সকলো দেৱতাই সেই লিঙ্গত প্ৰণিপাত কৰি, সন্তুষ্টচিত্তে, অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ লৈ শত্রুসকলৰ প্ৰতি পুনৰ যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 21

यत्र ते दानवा हृष्टाः स्थिताः शक्रपदे शुभे । स्वर्गभोगसमायुक्ता नन्दनांतर्व्यवस्थिताः

য’ত সেই দানৱসকল আনন্দিত হৈ শক্রৰ শুভ পদত অৱস্থিত আছিল; স্বৰ্গীয় ভোগেৰে সংযুক্ত হৈ নন্দন উদ্যানৰ ভিতৰত বাস কৰিছিল।

Verse 22

अथ ते दानवा दृष्ट्वा संप्राप्तांस्त्रिदिवौकसः । सहसा संगरार्थाय नानाशस्त्रधरान्बहून्

তাৰ পাছত সেই দানৱসকলে ত্ৰিদিৱবাসীসকলক আহি পোৱা দেখি, হঠাতে যুদ্ধৰ বাবে সাজু হ’ল—বহুতে নানা প্ৰকাৰৰ অস্ত্ৰ ধৰি।

Verse 23

रथवर्यान्समारुह्य धृतशस्त्रास्त्रवर्मणः । युद्धार्थं सम्मुखा जग्मुर्गर्जमाना घना इव

শ্ৰেষ্ঠ ৰথত আৰোহণ কৰি, অস্ত্ৰ-অস্ত্ৰ আৰু বর্ম ধৰি, তেওঁলোকে যুদ্ধৰ বাবে সম্মুখে আগবাঢ়িল—ঘন মেঘৰ দৰে গর্জন কৰি।

Verse 24

ततः समभवद्युद्धं देवानां दानवैः सह । रोषप्रेरितचित्तानां मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्

তাৰ পাছত দেৱতা আৰু দানৱৰ মাজত যুদ্ধ আৰম্ভ হ’ল। ক্ৰোধে প্ৰেৰিত চিত্তধাৰী তেওঁলোকে মৃত্যু ঘটাইহে পিছু হটিল।

Verse 25

ततस्ते विबुधाः सर्वे हरलब्धवरास्तदा । जघ्नुर्दैत्यानसंख्याताच्छितैः शस्त्रैरनेकधा

তেতিয়া সেই সকলো দেৱগণ, হৰ (শিৱ)ৰ পৰা তেতিয়াই বৰ লাভ কৰি, তীক্ষ্ণ অস্ত্ৰেৰে নানা উপায়ে অগণিত দৈত্যক বধ কৰিলে।

Verse 26

हतशेषाश्च ये तेषां ते त्यक्त्वा त्रिदशालयम् । पलायनकृतोत्साहाः प्रविष्टा मकरालयम्

আৰু তেওঁলোকৰ মাজত যিসকল বাচি ৰ’ল, তেওঁলোকে ত্ৰিদশালয় ত্যাগ কৰি, পলায়নৰ তাড়নাত ব্যাকুল হৈ, মকৰালয় সাগৰত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 27

ततः शक्रः समापेदे स्वराज्यं दानवैर्हृतम् । यदासीत्पूर्वकाले तत्समग्रं हतकण्टकम्

তেতিয়া শক্ৰই দানৱসকলে হৰণ কৰা নিজৰ ৰাজ্যাধিকার পুনৰ লাভ কৰিলে—পূৰ্বকালৰ দৰে সম্পূৰ্ণ, সকলো বাধাৰ কণ্টকৰ পৰা মুক্ত।

Verse 28

ततस्ते दानवाः शेषा ज्ञात्वा तल्लिंगसंभवम् । माहात्म्यं वृषनाथस्य क्षेत्रस्यास्योद्भवस्य च

তাৰ পাছত অৱশিষ্ট দানৱসকলে সেই লিঙ্গৰ উৎপত্তিৰ কথা জানি, বৃষনাথৰ মাহাত্ম্য আৰু এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ দিৱ্য উদ্ভৱো বুজি পালে।

Verse 29

शुक्रेण कथितं सर्वं माघकृष्णे निशागमे । चतुर्दश्यां शुचिर्भूत्वा यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । कालाघ्रातोऽपि न प्राणैः स पुमांस्त्यज्यते क्वचित्

এই সকলো কথা শুক্ৰে মাঘ মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ অন্তিম নিশাত ক’লে। যি জনে চতুৰ্দশীত শুচি হৈ সেই লিঙ্গক পূৰ্ণ ভক্তিৰে পূজা কৰে—কাল (মৃত্যু) স্পৰ্শ কৰিলেও—তাৰ প্ৰাণ কেতিয়াও ত্যাগ নকৰে।

Verse 30

तस्माद्यूयं समासाद्य तल्लिंगं तद्दिने निशि । पूजयध्वं महाभागा येन स्युर्मृत्युवर्जिताः

সেয়ে, হে ভাগ্যৱানসকল, সেই দিনৰ ৰাতিত সেই লিঙ্গৰ ওচৰলৈ গৈ তাৰ পূজা কৰা; ইয়াৰ দ্বাৰাই তোমালোক মৃত্যু-দুঃখৰ পৰা মুক্ত হ’বাঁ।

Verse 31

यावत्संवत्सरस्यातं सत्यमेतन्मयोदितम् । यथा ते देवसंघाश्च तत्प्रभावादसंशयम्

বৰ্ষৰ সমগ্ৰ পৰিক্ৰমাত এই কথাই সত্য—এইদৰে মই ক’লোঁ। সেই (লিঙ্গ আৰু ক্ষেত্ৰ)ৰ প্ৰভাৱত, নিঃসন্দেহে, দেবসমূহো নিশ্চিন্ত আৰু সফল হয়।

Verse 32

अथ तं दानवेन्द्राणां मंत्रं ज्ञात्वा सुरेश्वरः । नारदाद्ब्राह्मणः पुत्राद्भयत्रस्तमनास्ततः

তাৰ পাছত নাৰদৰ পুত্ৰ সেই ব্ৰাহ্মণৰ পৰা দানৱ-ইন্দ্ৰসকলৰ গোপন মন্ত্ৰণা জানি, দেবতাৰ অধিপতি (ইন্দ্ৰ) অন্তৰত ভয়াক্ৰান্ত হ’ল।

Verse 33

मंत्रं चक्रे समं देवैस्तत्र देवस्य रक्षणे । यथा स्यादुद्यमः सम्यक्तस्मिन्नहनि सर्वदा

তেতিয়া তেওঁ দেবতাসকলৰ সৈতে মিলি সেই দেবতাৰ ৰক্ষণৰ বাবে এক পৰিকল্পনা কৰিলে, যাতে সেই বিশেষ দিনত তেওঁলোকৰ উদ্যোগ সদায় সঠিক আৰু অব্যর্থভাৱে চলি উঠে।

Verse 34

कोटयस्तु त्रयस्त्रिंशद्देवानां सायुधास्ततः । रक्षार्थं तस्य लिंगस्य तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । माघकृष्णचतुर्दश्यां सुसंनद्धाः प्रहारिणः

তেতিয়া তেত্ৰিশ কোটি দেবতা অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰসহ সেই ক্ষেত্ৰত সেই লিঙ্গৰ ৰক্ষাৰ্থে অৱস্থান কৰিলে। মাঘ মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশীত তেওঁলোক সুসজ্জিত হৈ আঘাত হানিবলৈ প্ৰস্তুত আছিল।

Verse 35

अथ ते दानवा दृष्ट्वा तान्देवांस्तत्र संस्थितान् । भयसंत्रस्तमनसो दुद्रुवुः सर्वतो दिशम्

তেতিয়া দানৱসকলে তাত অৱস্থিত দেৱতাসকলক দেখি; ভয়ত আতংকিত মন লৈ সৰ্ব দিশে পলাই গ’ল।

Verse 36

अथ प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले । भूय एव सुराः सर्वे मंत्रं चक्रुः परस्परम्

তাৰ পাছত নিৰ্মল প্ৰভাতত, সূৰ্যমণ্ডল উদিত হোৱাত, সকলো দেৱতাই পুনৰ পৰস্পৰে পৰামৰ্শ কৰিলে।

Verse 37

यद्येतत्क्षेत्रमुत्सृज्य गमिष्यामः सुरालयम् । लिंगमेतत्समभ्येत्य पूजयिष्यंति दानवाः

“যদি আমি এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ ত্যাগ কৰি দেৱালয়লৈ যাওঁ, তেন্তে দানৱসকলে ইয়ালৈ আহি এই লিঙ্গৰ পূজা কৰিব।”

Verse 38

ततोऽवध्या भविष्यंति तेऽपि सर्वे यथा वयम् । तस्मादत्रैव तिष्ठामस्त्रयस्त्रिंशत्प्रनायकाः

“তেতিয়া তেওঁলোকো সকলো অবধ্য হ’ব, যেনেকৈ আমি। সেয়ে ত্ৰয়স্ত্ৰিংশ দেৱতাৰ নেতা হৈ আমি ইয়াতেই থাকোঁ।”

Verse 39

कोटीनामेव सर्वेषां शेषा गच्छन्तु तत्र च । सहस्राक्षेण संयुक्ताः स्वर्गे स्वपररक्षकाः

“এই সকলো কোটিৰ মাজৰ অৱশিষ্টসকল তাত (স্বৰ্গলৈ) যাওক; সহস্ৰাক্ষ ইন্দ্ৰৰ সৈতে যুক্ত হৈ স্বৰ্গত নিজৰ ৰাজ্য ৰক্ষা কৰক।”

Verse 41

एते तल्लिंगरक्षार्थं तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । शेषाः शक्रसमायुक्ताः प्रजग्मुस्त्रिदशालयम्

সেই লিঙ্গৰ ৰক্ষাৰ্থে তেওঁলোক সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত স্থিত থাকিল। বাকীসকল শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ সৈতে ত্ৰিদশলোকৰ আলয়লৈ গমন কৰিলে।

Verse 42

सूत उवाच । एवं प्रभावं लिंगं तु देवदेवस्य शूलिनः । भवद्भिः परिपृष्टं यददित्या स्थापितं पुरा

সূত ক’লে: এইদৰে দেৱদেৱ শূলিন (শিৱ)ৰ লিঙ্গৰ মহাপ্ৰভাৱ। তোমালোকৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ স্বৰূপ, এই লিঙ্গ আদিতে অদিতিয়ে পূৰ্বে স্থাপন কৰিছিল।

Verse 43

यस्मान्न विद्यते मृत्युस्तेन दृष्टेन देहिनाम् । अमराख्यं ततो लिंगं विख्यातं भुवनत्रये

যিহেতু দেহধাৰীসকলৰ বাবে তাৰ দৰ্শনে মৃত্যু নাথাকে, সেইহেতু সেই লিঙ্গ ‘অমৰ’ নামে ত্ৰিভুৱনত বিখ্যাত হ’ল।

Verse 44

यस्मिन्देशेऽपि सा कन्या हता तेन द्विजन्मना । जाबालिना सुक्रुद्धेन तस्य देवस्य मंदिरे

সেই দেশতেই, সেই দেৱতাৰ মন্দিৰৰ ভিতৰত, অতি ক্ৰুদ্ধ দ্বিজ জাবালীয়ে সেই কন্যাক বধ কৰিলে।

Verse 45

आसीत्तत्र दिने कृष्णा माघमास चतुर्दशी । तेन नो निधनं प्राप्ता सुहताऽपि तपस्विनी

সেই দিন মাঘমাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশী আছিল; সেইহেতু, অতি নিষ্ঠুৰভাৱে নিহত হ’লেও সেই তপস্বিনী মৃত্যুক নাপালে।

Verse 46

एतद्वः सर्वमाख्यातं तस्य लिंगस्य सम्भवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠসকল, সেই লিঙ্গৰ উৎপত্তি আৰু তাৰ মাহাত্ম্য মই তোমালোকক সম্পূৰ্ণকৈ ক’লোঁ—ই সকলো পাপ বিনাশ কৰে।

Verse 47

यश्चैतत्पठते भक्त्या तस्य लिंगस्य संनिधौ । अपमृत्युभयं तस्य कथंचिन्नैव जायते

যি কোনোবাই সেই শিৱ-লিঙ্গৰ সন্নিধানত ভক্তিৰে এই পাঠ কৰে, তাৰ অকালমৃত্যু (অপমৃত্যু)ৰ ভয় কোনোপধ্যেই জন্মে নাহে।

Verse 48

तस्याग्रेऽस्ति शुभं कुण्डं पूरितं स्वच्छवारिणा । अदित्या निर्मितं देव्या स्नानार्थं चात्मनः कृते

তাৰ সন্মুখত এটা শুভ কুণ্ড আছে, স্বচ্ছ জলেৰে পৰিপূৰ্ণ—দেৱী অদিতিয়ে নিজৰ স্নানাৰ্থে তাক নিৰ্মাণ কৰিছিল।

Verse 49

स्नानं कृत्वा नरस्तस्मिन्यस्तल्लिंगं प्रपश्यति । करोति जागरं रात्रौ तस्मिन्नेव दिनेदिने । सोऽद्यापि वत्सरं यावन्नापमृत्युमवाप्नुयात्

তাত স্নান কৰি যি নৰ সেই লিঙ্গৰ দৰ্শন কৰে আৰু সেই ঠাইতে ৰাতি জাগৰণ কৰে, দিনেদিনে—এটা সম্পূৰ্ণ বছৰৰ পৰ্যন্ত—সিও অকালমৃত্যু নাপায়।