Adhyaya 134

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यदा दक्षेण क्रुद्धेन पुरा शप्तो हिमद्युतिः । तत्सर्वं भवता प्रोक्तं सोमनाथकथानकम्

ঋষিসকলে ক’লে: “পূৰ্বতে ক্ৰুদ্ধ দক্ষে যেতিয়া হিমদ্যুতি সোমক শাপ দিছিল—সেই সকলো আপুনি সোমনাথৰ কাহিনী ৰূপে বৰ্ণনা কৰিলে।”

Verse 2

सांप्रतं वद कामस्य यथा कुष्ठोऽभवत्पुरा । येन दोषेण शापश्च केन तस्य नियोजितः

এতিয়া আমাক কোৱা—পূৰ্বকালত কামদেৱ কেনেকৈ কুষ্ঠৰোগত পতিত হৈছিল; কোন দোষৰ বাবে, আৰু কোনে তেওঁৰ ওপৰত সেই শাপ আৰোপ কৰিছিল?

Verse 3

शिलाखंडा च या देवी तथा सौभाग्यकूपिका । यथा तत्र समुत्पन्ना तथाऽस्माकं प्रकीर्तय

আৰু তাত দেৱী শিলাখণ্ডা আৰু সৌভাগ্য-কূপিকা নামৰ কূপ কেনেকৈ উদ্ভৱ হৈছিল, সেই কথাও ঠিক সেইভাৱে আমাক বৰ্ণনা কৰি কোৱা।

Verse 4

सूत उवाच । पुरासीद्ब्राह्मणो नाम हारीत इति विश्रुतः । स तपस्तत्र संतेपे वानप्रस्थाश्रमे वसन्

সূত ক’লে: পূৰ্বে হাৰীত নামে এজন খ্যাত ব্ৰাহ্মণ আছিল। তেওঁ বনপ্ৰস্থ আশ্ৰমত বাস কৰি সেই স্থানত তপস্যা কৰিছিল।

Verse 5

तस्य भार्याऽभवत्साध्वी रूपौदार्यसमन्विता । त्रैलोक्यसुन्दरी साक्षाल्लक्ष्मीरिव मधुद्विषः

তেওঁৰ পত্নী আছিল এগৰাকী সাধ্বী, ৰূপ আৰু উদাৰতাৰে বিভূষিতা। ত্ৰিলোকত সুন্দৰী, যেন মধুদ্বিষ্ণু বিষ্ণুৰ কাষত স্বয়ং লক্ষ্মী।

Verse 6

ख्याता पूणकलानाम सर्वैः समुदितागुणैः । तां दृष्ट्वा पद्मजोऽप्याशु कामस्य वशगोऽभवत्

তেওঁ পুণকলাৰূপে খ্যাত আছিল, সকলো একত্ৰিত গুণেৰে সম্পন্ন। তেওঁক দেখি পদ্মজ (ব্ৰহ্মা) পৰ্যন্ত শীঘ্ৰে কামদেৱৰ বশত পৰিল।

Verse 7

कदाचिदपि स प्राप्तस्तस्मिन्क्षेत्रे मनोभवः । सह रत्या तथा प्रीत्या कामेश्वरदिदृक्षया

এবাৰ মনোভৱ (কামদেৱ) সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত উপস্থিত হ’ল; ৰতি আৰু প্ৰীতিসহ, কামেশ্বৰক দৰ্শন কৰিবলৈ আকুল হৈ।

Verse 8

एतस्मिन्नंतरे सापि स्नानार्थं तत्र चागता । कृत्वा वस्त्रपरित्यागं विवेश जलाशयम्

ইতিমধ্যে সেয়ো স্নান কৰিবলৈ তাত আহিল; বস্ত্ৰ এৰি দি জলাশয়ত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 9

अथ तां कामदेवोपि समालोक्य शुभाननाम् । आत्मीयैरपि निर्विद्धो हृदये पुष्पसायकैः

তাৰ পাছত কামদেৱেও সেই শুভ-মুখী নাৰীক চাই; নিজ ফুল-বাণেৰে হৃদয়তে বিদ্ধ হ’ল।

Verse 10

ततो रतिं परित्यक्त्वा प्रीतिं च शरपीडितः । विजनं कंचिदासाद्य प्रसुप्तः स तरोरधः

তেতিয়া শৰৰ যন্ত্ৰণাত ৰতি আৰু প্ৰীতিকো ত্যাগ কৰি, কোনো নিৰ্জন ঠাই পাই গছৰ তলত শুই পৰিল।

Verse 11

गात्रैः पुलकितैः सर्वैर्निःश्वासान्निःश्वसन्मुहुः । अग्निवर्णान्सुदीर्घांश्च बाष्प पूर्णविलोचनः

তেওঁৰ সকলো অংগ ৰোমাঞ্চে আৱৃত হ’ল; সি বাৰে বাৰে নিশ্বাস ফেলিলে, চকু অশ্ৰুপূৰ্ণ, আৰু অগ্নিৰ দৰে দীঘল তপ্ত নিশ্বাস উলিয়ালে।

Verse 12

तिष्ठन्स दर्शने तस्या एकदृष्ट्या व्यलोकयत् । योगीव सुसमाधिस्थो ध्यायंस्तद्ब्रह्म संस्थितम्

তাইৰ দৃষ্টিৰ সন্মুখতে থিয় হৈ সি একাগ্ৰ, পলক নপৰা দৃষ্টিৰে তাইক চালে; যেন গভীৰ সমাধিত স্থিত যোগী, মনত স্থিৰ ব্ৰহ্মক ধ্যান কৰি আছে।

Verse 13

सापि कामं समालोक्य सानुरागं पुरः स्थितम् । जृंभाभंगकृतास्यं च वेपमानशरीरकम्

তাইও কামক সন্মুখত অনুৰাগেৰে থিয় হোৱা দেখি; তাৰ মুখ জঁভাই ভাঙি যোৱা যেন বিকৃত, আৰু দেহ কঁপনি ধৰা দেখিলে।

Verse 14

सापि तद्बाणनिर्भिन्ना साभिलाषा बभूव ह । कामं प्रति विशेषेण तस्य रूपेण मोहिता

তাইও সেই বাণে বিদ্ধ হৈ কামনাৰে পূৰ্ণ হ’ল; বিশেষকৈ কামৰ প্ৰতি, তাৰ ৰূপে মোহিত হৈ বিভ্ৰান্ত হ’ল।

Verse 15

अथ तस्माज्जलात्कृच्छ्राद्विनिष्क्रम्य शुचिस्मिता । तीरोपांतं समासाद्य स्थिता तद्दृष्टिगोचरे

তাৰ পাছত তাই কষ্টেৰে সেই জলৰ পৰা ওলাই আহিল; পবিত্ৰ মৃদু হাঁহি লৈ তীৰৰ কাষ পালেগৈ আৰু তাৰ দৃষ্টিৰ সীমাৰ ভিতৰত থিয় হ’ল।

Verse 16

ततः कामः समुत्थाय शनैस्तदंतिकं ययौ । कृतांजलिपुटो भूत्वा ततः प्रोवाच सादरम्

তেতিয়া কাম উঠি ধীৰে ধীৰে তাইৰ ওচৰলৈ গ’ল; দুহাত জোৰি অঞ্জলি বঁধি সাদৰে তাইক ক’লে।

Verse 17

का त्वमत्र विशालाक्षि प्राप्ता स्नातुं जलाशये । मम नाशाय चार्वंगि तस्माच्छृणु वचो मम

হে বিশাল-নয়না, তুমি কোনে এই জলাশয়ত স্নান কৰিবলৈ আহিছা? হে সুকোমল অঙ্গ-সুন্দৰী, তুমি মোৰ বিনাশৰ কাৰণ হোৱা বাবে, সেয়ে মোৰ বাক্য শুনা।

Verse 18

अहं पुष्पशरो लोके प्रसिद्धश्चारुहासिनि । विडंबनां मया नीता देवा अपि निजैः शरैः

হে সুমধুৰ হাঁহি-ধাৰী, মই লোকত ‘পুষ্প-শৰ’ (কামদেৱ) বুলি প্ৰসিদ্ধ। মোৰ নিজৰ শৰবোৰে দেৱতাসকলকো উপহাস আৰু বিভ্ৰমত পেলাইছে।

Verse 19

मद्बाणेनाहतो रुद्रः स्वशरीरे नितंबिनीम् । अर्द्धेन धारयामास त्यक्त्वा लज्जां सुदूरतः

মোৰ শৰ লাগি ৰুদ্ৰে সুগঠিত নিতম্বিনীকে নিজৰ দেহত ধাৰণ কৰিলে—অৰ্ধাংশ ৰূপে—আৰু লজ্জা বহু দূৰলৈ ত্যাগ কৰিলে।

Verse 20

ब्रह्मा मच्छरनिर्भिन्नः स्वसुतां चकमे ततः । जनयामास तान्विप्रान्वालखिल्यांस्तथाविधान्

মোৰ শৰৰে বিদ্ধ হৈ ব্ৰহ্মাই তেতিয়া নিজৰ কন্যাক কামনা কৰিলে; তাৰ পাছত তেওঁ বালখিল্য আদি তেনে ধৰণৰ ব্ৰাহ্মণ ঋষিসকলক জন্ম দিলে।

Verse 21

अहिल्यां चकमे शक्रो गौतमस्य प्रियां सतीम् । मद्बाणैः पीडितोऽतीव स्वर्गादेत्य धरातलम्

মোৰ শৰবোৰে অতিশয় পীড়িত কৰি শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) গৌতমৰ সতী প্ৰিয়া পত্নী অহিল্যাকে কামনা কৰিলে; আৰু স্বৰ্গৰ পৰা নামি ধৰণীত আহিল।

Verse 22

एवं देवा अपि क्षुण्णा मच्छरैर्ये महत्तराः । किं पुनर्मानवाः सुभ्रूः कृमिप्रायाः सुचंचलाः

এইদৰে মোৰ বাণেৰে মহত্তম দেৱতাসকলেও চূর্ণ হয়। তেন্তে, হে সুন্দৰ ভ্ৰূৱতী, মানুহবোৰ কিমান অধিক—কীটসদৃশ আৰু স্বভাৱতে চঞ্চল!

Verse 23

आकीटांतं जगत्सर्वमाब्रह्मांतं तथैव च । विडंबनां परां प्राप्तं मच्छरैश्चारुहासिनि

কীটৰ পৰা ব্ৰহ্মালৈকে সমগ্ৰ জগতেও, হে মনোহৰ হাস্যৱতী, মোৰ বাণৰ দ্বাৰা পৰম উপহাসৰ অৱস্থালৈ পতিত হৈছে।

Verse 24

अहं पुनस्त्वया भीरु नीतोऽवस्थामिमां शुभे

কিন্তু মই, হে ভীৰু, হে শুভে, তোমাৰ দ্বাৰাই এই অৱস্থালৈ আনীত হ’লোঁ।

Verse 25

तस्माद्देहि महाभागे ममाद्य रतदक्षिणाम् । यावन्न यांति संत्यज्य मम प्राणाः कलेवरात्

সেয়ে, হে মহাভাগে, আজি মোক ৰতি-দক্ষিণা দিয়া—প্ৰেমক্ৰীড়াৰ দান—যেন মোৰ প্ৰাণ এই দেহ ত্যাগ কৰি নাযায়।

Verse 26

सूत उवाच । सापि तद्वचनं श्रुत्वा पतिव्रतपरायणा । हन्यमाना विशेषेण तद्बाणैर्हृदये भृशम्

সূত ক’লে: তেওঁৰ বাক্য শুনি, পতিব্ৰতা-ধৰ্মত সম্পূৰ্ণ নিবিষ্টা সেই নাৰী, সেই বাণসমূহে বিশেষকৈ হৃদয়ত অতি তীব্ৰভাৱে আঘাতপ্ৰাপ্ত হ’ল।

Verse 27

अनभिज्ञा च सा साध्वी कामधर्मस्य केवलम् । तापसैः सह संवृद्धा नान्यं जानाति किंचन

সেই সাধ্বী নাৰী কামধৰ্মৰ পথৰ বিষয়ে সম্পূৰ্ণ অজ্ঞ আছিল; তপস্বীসকলৰ সঙ্গত লালিত-পালিত হৈ, আন একো নাজানিছিল।

Verse 28

वक्तुं तद्विषये यच्च प्रोच्यते कामपीडितैः । अधोमुखाऽलिखद्भूमिमंगुष्ठेन स्थिता चिरम्

কামপীড়িতসকলে সেই বিষয়ে যি কয়, সেয়া শুনি তাই; তাই নাৰী মুখ নত কৰি বহুক্ষণ থিয় হৈ, বুঢ়া আঙুলিৰে মাটিত আঁকি থাকিল।

Verse 29

एतस्मिन्नन्तरे भानुः प्राप्तश्चास्तं गिरिं प्रति । विहारसमये प्राप्त आहिताग्निर्निवेशने

ইতিমধ্যে ভানু অস্তগিৰিৰ পিনে গৈ উপস্থিত হ’ল; আৰু সন্ধ্যা-বিহাৰৰ সময়ত, আহিতাগ্নি গৃহস্থ নিজৰ নিবাসলৈ আহি পালেহি।

Verse 30

हारीतोऽपि चिरं वीक्ष्य तन्मार्गं चाकृताशनः । ततः स चिंतयामास कस्मात्सा चात्र नागता

হাৰীতেও বহুক্ষণ সেই পথ চাই থাকিল, আহাৰ নকৰাকৈ; তাৰ পাছত সি চিন্তা কৰিলে—“সা কিয় ইয়ালৈ নাহিল?”

Verse 31

स्नात्वा तीर्थवरे तस्मिन्दृष्ट्वा तां चन्द्रकूपिकाम् । कामेश्वरं च देवेशं कामदं सुखदं नृणाम्

সেই উত্তম তীৰ্থত স্নান কৰি আৰু চন্দ্ৰকূপিকাক দেখি, সি দেবেশ্বৰ কামেশ্বৰক দৰ্শন কৰিলে—যি নৰলোকক ইচ্ছিত ফল দান কৰে আৰু সুখ প্ৰদান কৰে।

Verse 32

ततः शिष्यसमायुक्तो वीक्षमाण इतस्ततः । तं देशं समनुप्राप्तो यत्र तौ द्वावपि स्थितौ

তাৰ পাছত শিষ্যসকলক লগত লৈ, ইফালে-সিফালে চাই চাই, তেওঁ সেই স্থানত উপস্থিত হ’ল য’ত সেই দুয়ো একেলগে থিয় হৈ আছিল।

Verse 33

आलपन्बहुधा कामो हन्यमानो निजैः शरैः । सापि चैव विशेषेण व्रीडयाऽधोमुखी स्थिता

কামদেৱে নানা প্ৰকাৰ কথা ক’লে, যদিও তেওঁ নিজৰেই শৰবাণে আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈছিল; আৰু সেয়াও বিশেষকৈ লাজ-শৰমত মুখ নত কৰি থিয় হৈ থাকিল।

Verse 34

स गुल्मांतरितः सर्वं तच्छ्रुत्वा कामजल्पितम् । तस्याश्च तद्गतं भावं ततः कोपादुवाच सः

ঝোপঝাড়ৰ আঁৰত লুকাই তেওঁ কামৰ সকলো কথাবাৰ্তা শুনিলে; আৰু তাইৰ মনোভাব সেইফালে নিবদ্ধ দেখি, তেতিয়া ক্ৰোধেৰে তেওঁ ক’লে।

Verse 35

यस्मात्पाप त्वया पत्नी ममैवं शरपीडिता । अनभिज्ञा तथा साध्वी पतिधर्मपरायणा । कुष्ठव्याधिसमायुक्तस्तस्माद्विप्रियदर्शनः

তেওঁ ক’লে— “হে পাপী! তোমাৰ কাৰণে মোৰ পত্নী এইদৰে তোমাৰ শৰবাণে পীড়িত হ’ল—যি নিৰ্দোষা, সাধ্বী আৰু পতিধৰ্মত পৰায়ণা—সেইহেতু তুমি কুষ্ঠৰোগে আক্রান্ত হৈ দৰ্শনত অপ্রিয় হ’বা।”

Verse 36

त्वं भविष्यसि पापात्मन्मुक्तो दारैः स्वकैरपि । साऽपि चैव विशेषेण व्रीडयाऽधोमुखी स्थिता

“হে পাপাত্মা! তুমি তোমাৰ নিজৰ পত্নীসকলৰ পৰাও বিচ্ছিন্ন হ’বা।” আৰু সেয়াও বিশেষকৈ লাজ-শৰমত মুখ নত কৰি থিয় হৈ থাকিল।

Verse 37

एषापि च शिलाप्राया भविष्यति विचेतना । त्वां दृष्ट्वा या सरागाऽभून्निजधर्मबहिष्कृता

সেয়ো জড় শিলাৰ দৰে প্ৰায় অচেতন হ’ব; তোমাক দেখি সি আসক্তিত পৰি নিজ ধৰ্মৰ পৰা বিচ্যুত হ’ল।

Verse 38

ततः प्रसादयामास तं कामः प्रणिपत्य च । न ज्ञातेयं मया विप्र तव भार्येति सुन्दरी

তেতিয়া কামদেৱে প্ৰণিপাত কৰি তেওঁক প্ৰসন্ন কৰিবলৈ ক’লে— “হে বিপ্ৰ, মই নাজানিছিলোঁ যে এই সুন্দৰী আপোনাৰ পত্নী।”

Verse 39

तेन प्रोक्ता विरुद्धानि वाक्यानि विविधानि च । एतस्या नास्ति दोषोऽत्र मद्बाणैः पीडिता भृशम्

মোৰ দ্বাৰা বহু বিৰোধী আৰু অনুচিত বাক্য কোৱা হৈছিল। এই বিষয়ত ইয়াৰ কোনো দোষ নাই—মোৰ বাণে ই অতি কষ্ট পাইছে।

Verse 40

सानुरागा परं जाता नोक्तं किंचिद्वचो मुने । तस्मान्नार्हसि शापं त्वं दातुमस्याः कथंचन

যদিও সি গভীৰ অনুৰাগত পৰিল, হে মুনি, সি একো বাক্য কোৱা নাছিল। সেয়ে আপুনি কোনোপধ্যেই তাক শাপ দিব নালাগে।

Verse 41

ममास्त्येषो ऽपराधोऽत्र तस्मान्मे निग्रहं कुरु । भूयोऽपि ब्राह्मणश्रेष्ठ अस्याः शापसमुद्भवम्

ইয়াত এই অপৰাধ মোৰেই; সেয়ে মোক দমন কৰি দণ্ড দিয়া। হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠ, শাপৰ পৰা জন্মা ফল পুনৰ মোৰ ওপৰতে পৰক।

Verse 42

अपि रुद्रादयो देवा मद्बाणेभ्यो द्विजोत्तम । सोढुं शक्ता न ते यस्मात्तत्कथं स्यादियं शिला

হে দ্বিজোত্তম! ৰুদ্ৰ আদি দেৱতাসকলেও মোৰ বাণ সহিব নোৱাৰে; তেন্তে এই নাৰী কেনেকৈ কেৱল শিলা হ’ব পাৰে?

Verse 43

तथात्र त्रिविधं पापं प्रवदंति मनीषिणः । मानसं वाचिकं चैव कर्मजं च तृतीयकम् । तदस्माकं द्विधा जातमेकं चास्या मुनीश्वर

ইয়াত মনীষীসকলে কয় যে পাপ ত্ৰিবিধ—মানসিক, বাচিক আৰু তৃতীয় কৰ্মজ। হে মুনীশ্বৰ, ইয়াৰ ভিতৰত দুটা মোৰ মাজত জন্মিছে, আৰু এটা তাইৰ মাজত।

Verse 44

भार्यायास्ते सुरूपायास्तस्मात्संपूर्णनिग्रहम् । करिष्यसि न ते भीतिः काचिदस्ति परत्रजा

সেয়ে তোমাৰ সুন্দৰ পত্নীৰ বিষয়ে তুমি সেই (শাপৰ) সম্পূৰ্ণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবা; ভয় নকৰিবা—ইয়াৰ বাবে পৰলোকত তোমাৰ কোনো আশংকা নাই।

Verse 45

मनस्तापाद्व्रजेत्पापं मानसं वाचिकं च यत् । तस्य प्रसादनेनैव यस्योपरि विजल्पितम्

মনৰ তাপ, অৰ্থাৎ অনুতাপে মানসিক আৰু বাচিক পাপ দূৰ হয়; আৰু যাৰ ওপৰত অনুচিত কথা কোৱা হৈছিল, তাক সন্তুষ্ট কৰিলেই সেয়া নাশ পায়।

Verse 46

प्रायश्चित्तैर्यथोक्तैश्च कर्मजं पातकं व्रजेत् । धर्मशास्त्रैः परिप्रोक्तं यतः सर्वैर्महामुने

কিন্তু কৰ্মজ পাতক যথোক্ত প্ৰায়শ্চিত্তে দূৰ হয়; কিয়নো সকলো ধৰ্মশাস্ত্ৰত এই কথা বিস্তাৰে কোৱা আছে, হে মহামুনে।

Verse 47

हारीत उवाच । अन्यत्र विषये तस्याः पातकं कामदेवते । एतस्य तव धर्मस्य प्राधान्यं मनसः स्मृतम्

হাৰীত ক’লে: “হে কামদেৱ! আন এটা দিশত তাইৰ পাপ-দোষ আছে; তথাপি তুমি কোৱা এই ধৰ্মত মনৰ প্ৰাধান্যকেই নিৰ্ণায়ক বুলি স্মৰণ কৰা হয়।”

Verse 48

तस्मादेवंविधा चेयं सदा स्थास्यति चाधम । किं पुनः कुरु यत्कृत्यं नाहं वक्ष्यामि किंचन

“সেয়ে, হে অধম! তাই সদায় এনে অৱস্থাতেই থাকিব। আৰু কি কৰিবলগীয়া? যি কৰ্তব্য সেয়া কৰা; মই আৰু একো নক’ম।”

Verse 49

प्रथमं मनसा सर्वं चिंत्यते तदनंतरम् । ततः प्रजल्पते वाचा क्रियते कर्मणा ततः

“প্ৰথমে সকলো মনত চিন্তা কৰা হয়; তাৰ পাছত বাক্যৰে কোৱা হয়; আৰু তাৰ পাছত কৰ্মৰ দ্বাৰা সম্পন্ন কৰা হয়।”

Verse 50

प्रमाणं हि मनस्तस्मात्सर्वकृत्येषु सर्वदा । एतस्मात्कारणात्पूर्णो मयाऽस्या निग्रहः कृतः

“সেয়ে সকলো কৰ্তব্যত সদায় মনেই প্ৰমাণ তথা নিৰ্ণায়ক মাপকাঠি। এই কাৰণেই মই তাইৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণ নিয়ন্ত্ৰণ আৰোপ কৰিলোঁ।”

Verse 51

सूत उवाच । एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठो हारीतः स्वाश्रमं ययौ । सापि पूर्णकला जाता शिलारूपा च तत्क्षणात्

সূত ক’লে: “এইদৰে কৈ মুনিশ্ৰেষ্ঠ হাৰীত নিজৰ আশ্ৰমলৈ গ’ল। আৰু তাইও সেই ক্ষণতে পূৰ্ণকলা হৈ শিলাৰূপ ধাৰণ কৰিলে।”

Verse 52

कामदेवोऽपि कुष्ठेन ग्रस्तो रौद्रेण च द्विजाः । शीर्णनासांघ्रिपाणिश्च नेत्राणामप्रियोऽभवत्

হে দ্বিজসকল! কামদেৱো ভয়ংকৰ কুষ্ঠৰোগে আক্ৰান্ত হ’ল; তেওঁৰ নাক, ভৰি আৰু হাত ক্ষয়প্ৰাপ্ত হ’ল, আৰু দৰ্শনত অপ্রিয় হৈ পৰিল।

Verse 53

अथ कामे निरुत्साहे संजाते द्विजसत्तमाः । व्याधिग्रस्ते जगत्यस्मिन्सृष्टिरोधो व्यजायत

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল! কাম নিস্তেজ হোৱাত আৰু এই জগত ৰোগে পীড়িত হোৱাত, সৃষ্টিৰ গতি ৰুদ্ধ হৈ পৰিল।

Verse 54

केवलं क्षीयते लोको नैव वृद्धिं प्रगच्छति । स्वेदजा येऽपि जीवाः स्युस्तेपि याताः परिक्षयम्

জগত কেৱল ক্ষয় হ’ল, একেবাৰে বৃদ্ধি নাপালে। ঘামে জন্মা জীৱসকলেও সম্পূৰ্ণ ক্ষয়লৈ গ’ল।

Verse 55

एतस्मिन्नंतरे देवाः सर्वे चिंतासमाकुलाः । किमिदं क्षीयते लोको जलस्थैः स्थलजैः सह

এই অন্তৰত সকলো দেৱতা চিন্তাত ব্যাকুল হ’ল: ‘জলচৰ আৰু স্থলচৰৰ সৈতে এই জগত কিয় এনেদৰে ক্ষয় হৈ আছে?’

Verse 56

न दृश्यते क्वचिद्बालः कोऽपि कश्चित्कथंचन । न च गर्भवती नारी कच्चित्क्षेमं स्मरस्य च

ক’তোও কোনো শিশু দেখা নাযায়—কোনোভাবেই কোনোজন নহয়। কোনো নাৰীও গৰ্ভৱতী নহয়। স্মৰ (কামদেৱ) কুশলত আছেনে?

Verse 57

ततस्तं व्याधिना ग्रस्तं ज्ञात्वात्र क्षेत्रसंश्रयम् । आजग्मुस्त्वरिताः सर्वे व्याकुलेनांतरात्मना

তেতিয়া তেওঁলোকে জানিলে যে তেওঁ ব্যাধিয়ে আক্ৰান্ত হৈ এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত আশ্ৰয় লৈছে; সেয়ে সকলোৱে তৎক্ষণাৎ তাত দৌৰি আহিল, অন্তৰত গভীৰ ব্যাকুলতাৰে।

Verse 58

कामेश्वरपुरस्थं च तं दृष्ट्वा कुसुमायुधम् । अत्यंतविकृताकारं चिंतयानं महेश्वरम्

কামেশ্বৰপুৰত উপস্থিত কুসুমায়ুধ (কাম)ক দেখি, আৰু মহেশ্বৰক অতি বিকৃত ৰূপে চিন্তাত নিমগ্ন দেখিয়ে, তেওঁলোক শোক আৰু বিস্ময়ে আচ্ছন্ন হ’ল।

Verse 59

ततः प्रोचुः सुदुःखार्ताः किमिदं कुसुमायुध । निरुत्साहः समुत्पन्नः कुष्ठव्याधिसमाकुलः

তাৰ পাছত গভীৰ দুখে পীড়িত হৈ তেওঁলোকে ক’লে— “হে কুসুমায়ুধ! এইটো কি? তোমাৰ উৎসাহ নাশ হৈছে, আৰু তুমি কুষ্ঠব্যাধিত আক্ৰান্ত।”

Verse 60

ततश्चाधोमुखो जातो लज्जया परया वृतः । प्रोवाच शापजं सर्वं हारीतस्य विचेष्टितम्

তেতিয়া তেওঁ লজ্জাত আচ্ছন্ন হৈ মুখ নত কৰিলে আৰু ক’লে যে এই সকলো শাপৰ ফল—হাৰীতাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত দুষ্কৰ্মৰ পৰিণাম।

Verse 61

तत्तस्याराधनात्सर्वं संक्षयं यात्यसंशयम्

সেই দেৱসত্তাৰ আৰাধনাৰে এই সকলো নিঃসন্দেহে নাশ হয়।

Verse 62

तस्मादेतां शिलारूपां त्वमाराधय चित्तज । येन कुष्ठः क्षयं याति ततस्तेजोऽभिवर्धते

সেয়ে, হে চিত্তজ (কাম), তুমি শিলাৰূপ ধাৰণ কৰা এই দেৱী/দেৱতাক ভক্তিভাৱে আৰাধনা কৰা; তাতে কুষ্ঠ ৰোগ ক্ষয় হ’ব আৰু তাৰ পাছত তোমাৰ তেজ পুনৰ বৃদ্ধি পাব।

Verse 63

जगति स्यान्महासृष्टिर्देवकृत्यं कृतं भवेत् । न तेऽस्ति कायजं पापं यतो मुक्त्वा प्रवाचिकम्

তেতিয়া জগতত মহাসৃষ্টি হ’ব আৰু দেৱতাৰ কৰ্তব্য সম্পন্ন হ’ব। তোমাৰ দেহজ পাপ নাই, কিয়নো তুমি বাক্-দোষ ত্যাগ কৰি প্ৰায়শ্চিত্ত/স্বীকাৰোক্তি কৰিছা।

Verse 64

अत्र कुण्डे त्वदीयेऽन्यो यः स्नात्वा श्रद्धयान्वितः । एनां पापविनिर्मुक्तां शिलां वै मानवः स्पृशेत्

তোমাৰ এই কুণ্ডত যি কোনো আন ব্যক্তি শ্ৰদ্ধাসহ স্নান কৰি, তাৰ পাছত পাপমুক্ত এই শিলাক স্পৰ্শ কৰে—

Verse 65

कुष्ठव्याधिसमोपेतः कायोत्थेनापि कर्मणा । सोऽपि व्याधिविनिर्मुक्तो भविष्यति गतज्वरः

—দেহজ কৰ্মৰ ফলত কুষ্ঠব্যাধিত আক্ৰান্ত হলেও, সিও ব্যাধিমুক্ত হ’ব আৰু জ্বৰ নাশ পাব।

Verse 66

एतत्सौभाग्यकूपं च लोके ख्यातं जलाशयम् । भविष्यति न संदेहः सर्वरोगक्षयावहम्

এই জলাশয় লোকত ‘সৌভাগ্য-কূপ’ নামে খ্যাত হ’ব; সন্দেহ নাই, ই সকলো ৰোগৰ ক্ষয় সাধনকাৰী হ’ব।

Verse 67

दद्रूणि दुर्विभूतानि तथान्याश्च विचर्चिकाः । अत्र स्नातस्य यास्यंति दृष्ट्वैतां सद्य एव हि

দাদ্ৰূ (ৰিংৱৰ্ম), জেদী ফোঁহা-ফোঁহা আৰু আন আন চামৰাৰ ব্যাধিও—ইয়াত স্নান কৰা জনৰ পৰা দূৰ হয়; এই তীৰ্থৰ দৰ্শন হ’লেই সেয়া তৎক্ষণাৎ নাশ পায়।

Verse 68

एवमुक्त्वाथ ते देवाः प्रजग्मुस्त्रिदशालयम् । कामदेवोऽपि तत्रस्थस्तस्याः पूजामथ व्यधात्

এইদৰে কৈ দেৱতাসকল ত্ৰিদশালয়লৈ গ’ল। কামদেৱো তাতেই উপস্থিত আছিল; তেতিয়া তেওঁ তাইৰ পূজা সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 69

ततश्च समतिक्रांते मासमात्रे द्विजोत्तमाः । तादृग्रूपः स संजातो यादृगासीत्पुरा स्मरः

তাৰ পাছত, হে শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকল, মাত্ৰ এক মাহ পাৰ হ’তেই সি সেই ৰূপ লাভ কৰিলে—যি ৰূপ পূৰ্বে স্মৰ (কাম)ৰ আছিল।

Verse 70

ततश्चायतनं तस्याः कृत्वा श्रद्धासमन्वितः । जगाम वांछितं देशं सृष्ट्यर्थं यत्नमास्थितः

তাৰ পাছত, শ্ৰদ্ধাৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ তাইৰ বাবে এটা আয়তন (মন্দিৰ) স্থাপন কৰি, সৃষ্টিৰ উদ্দেশ্যে প্ৰয়াস ধৰি, সি ইচ্ছিত দেশলৈ গ’ল।

Verse 71

सापि नम्रमुखी तादृक्तेन शप्ता तथैव च । संजाता खण्डकाकारा तेन खण्डशिला स्मृता

তাইও—মুখ নত কৰি—সেইদৰে তেওঁৰ দ্বাৰা শপ্ত হ’ল; আৰু তাই খণ্ড-খণ্ড সদৃশ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে। সেইকাৰণে তাই ‘খণ্ডশিলা’ (ভাঙা শিলা) নামে স্মৃত।

Verse 72

यस्तां पूजयते भक्त्या त्रयोदश्यां तथैव च । नापवादो भवेत्तस्य परदारसमुद्भवः

যি ভক্তিভাৱে সেই দেৱীক পূজা কৰে, বিশেষকৈ ত্ৰয়োদশী তিথিত, তাৰ ওপৰত পৰস্ত্ৰী-সম্পৰ্কজনিত অপবাদ নাহে।

Verse 73

कामिन्याश्च विशेषेण प्राहैतच्छंकरात्मजः । कार्तिकेयो द्विजश्रेष्ठाः सत्यमेतन्मयोदितम्

এই কথা বিশেষকৈ কামনা-আকাঙ্ক্ষাৰে ভৰা নাৰীৰ বাবে শংকৰপুত্ৰ কাৰ্ত্তিকেয়ই ঘোষণা কৰিলে। হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল, মই কোৱা কথাই সত্য।

Verse 74

तथा कामेश्वरं देवं कामदेवप्रतिष्ठितम् । त्रयोदश्यां समाराध्य सर्वान्कामानवाप्नुयात्

তদ্ৰূপে, কামদেৱে প্ৰতিষ্ঠিত দেৱ কামেশ্বৰক ত্ৰয়োদশী তিথিত বিধিপূৰ্বক আৰাধনা কৰিলে, মানুহে সকলো কামনা-সিদ্ধি লাভ কৰে।

Verse 75

रतिप्रीतिसमायुक्तः स्थितस्तत्र स्मरस्तथा । मूर्तो ब्राह्मणशार्दूलाः श्रेष्ठं प्रासादमाश्रितः

তাতো স্মৰও ৰতি আৰু প্ৰীতিসহ যুক্ত হৈ অৱস্থিত আছিল; আৰু মূৰ্তিমান হৈ, হে ব্ৰাহ্মণশাৰ্দূলসকল, সেই শ্ৰেষ্ঠ প্ৰাসাদ-মন্দিৰত বাস কৰিছিল।

Verse 76

विरूपो दुर्भगो यो वा त्रयोदश्यां समाहितः । यस्तं कुंकुमजैः पुष्पैः संपूजयति मानवः

যদি কোনো মানুহ বিকৃত-ৰূপী বা দুৰ্ভাগ্যগ্ৰস্তো হয়—তথাপি ত্ৰয়োদশী তিথিত মন একাগ্ৰ কৰি, কুঙ্কুম-সুগন্ধিত পুষ্পেৰে যি জনে তাক সম্পূৰ্ণ পূজা কৰে,

Verse 77

स सौभाग्यसमायुक्तो रूपवांश्च प्रजायते । या नारी पतिना त्यक्ता सपत्नीजनसंवृता

সৌভাগ্য আৰু সুন্দৰ ৰূপে যুত হৈ সি জন্ম লয়। আৰু যি নাৰী স্বামীয়ে ত্যাগ কৰা, সতীনসকলৰ মাজত ঘেৰাও হৈ থাকে—

Verse 78

तं देवं सुकलत्राढ्यं तथैव परिपूजयेत् । त्रयोदश्यां द्विजश्रेष्ठाः केसरैः कुंकुमोद्भवैः

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল! ত্ৰয়োদশী তিথিতো সেই দেবতাক—শুভ পত্নীয়ে সমৃদ্ধ—তথৈব বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে, কেশৰ আৰু কুঙ্কুমজাত সুগন্ধি চূৰ্ণ অৰ্পণ কৰি।

Verse 79

सा सौभाग्यवती विप्रा जायते च प्रजावती । धनधान्यसमृद्धा च दुःखशोकविवर्जिता । दोषैः सर्वैर्विनिर्मुक्ता शंसिता धरणीतले

সেই ব্ৰাহ্মণী সৌভাগ্যৱতী হয় আৰু সন্তানৱতীও হয়। ধন-ধান্যত সমৃদ্ধ থাকে, দুঃখ-শোকৰ পৰা মুক্ত, সকলো দোষৰ পৰা নিৰ্মুক্ত, আৰু পৃথিৱীত প্ৰশংসিত হয়।

Verse 134

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये खंडशिलासौभाग्यकूपिकोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनं नाम चतुस्त्रिंशदुत्तरशततमोध्यायः

এইদৰে পবিত্ৰ স্কন্দ মহাপুৰাণত—একাশী-সহস্ৰ শ্লোকসংহিতাৰ অন্তৰ্গত—ষষ্ঠ নাগৰখণ্ডত, শ্ৰীহাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যত, “খণ্ডশিলা আৰু সৌভাগ্য-কূপিকাৰ উৎপত্তিমাহাত্ম্য বৰ্ণনা” নামক অধ্যায়, অৰ্থাৎ ১৩৪তম অধ্যায়, সমাপ্ত হ’ল।